YAŞLILIK DÖNEMİNDE DEHİDRATASYON RİSKİ VE YAŞLILARDA SU TÜKETİMİNİN ÖNEMİ

Öz

Yaşlanma, bireyin biyolojik, fizyolojik, psikolojik ve sosyal açıdan değişime uğradığı kaçınılmaz bir süreçtir. Yaşlılık sürecinde bireyin anatomik yapısında, fizyolojik işlevlerinde, zihinsel yeteneklerinde, sosyal ilişkilerinde ve psikolojisinde değişiklikler meydana gelir. Çeşitli hastalıklar ile birlikte duyu organlarında ve işlevlerinde azalma meydana gelmekte ve buna bağlı olarak yaşlıların yaşam kaliteleri düşmekte, yaşlılık döneminde de birey kendi kendine bakım ihtiyacını karşılamada yetersiz kalabilmektedir. Yaşlı bireyler, davranış ve sağlık durumlarındaki değişiklikler sebebiyle dehidratasyona yatkın hale gelirler. Yaşlanma sürecinde vücudun fonksiyonlarının yavaşlamasının yanı sıra su ihtiyacı artmaktadır. Susuzluk hissinin yaşla birlikte azalması dikkate alınmalı ve yaşlı bireylere susuzluk hissi olmasa bile belirli aralıklarla su içmeleri tavsiye edilmelidir. Yaşlı bireyler günde en az 2000 mL sıvı tüketmeye özen göstermelidir. Suyun yanı sıra sıvı ihtiyacının karşılanması için taze sıkılmış meyve suları, süt, ayran ve çorbalar tercih edilebilir. Çay, kahve, kola gibi kafein içeren içecekler idrar çıkışında artmaya neden olarak sıvı gereksinmesinin artmasına sebep olabileceği için fazla tüketiminden kaçınılmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Dehidrasyon
• Yaşlanma
• Yaşlı

THE RISK OF DEHYDRATION IN OLD AGE AND THE IMPORTANCE OF WATER CONSUMPTION IN THE ELDERLY

Öz

Aging is an inevitable process in which the individual undergoes biological, physiological, psychological and social changes. During the aging process, changes occur in the anatomical structure, physiological functions, mental abilities, social relations and psychology of the individual. Along with various diseases, a decrease in their sensory organs and functions occurs, and accordingly, the quality of life of the elderly decreases, and in the old age, the individual may be inadequate to meet the need for self-care. Elderly individuals become susceptible to dehydration due to changes in behavior and health conditions. In addition to slowing down the functions of the body during the aging process, the need for water increases. It should be taken into account that the feeling of thirst decreases with age, and even if the elderly is not thirsty, it should be recommended to drink water at regular intervals. Elderly individuals should take care to consume at least 2000 mL of fluid a day. In addition to water, freshly squeezed fruit juices, milk, buttermilk and soups can be preferred to meet liquid needs. Since drinks containing caffeine such as tea, coffee and cola may cause an increase in urine output and increase the need for fluid, excess consumption should be avoided.

Anahtar Kelimeler

• Dehydration
• Aging
• Old

Kaynakça

1. Tereci D, Turan G, Kasa N, Öncel T, Arslansoyu N. Yaşlılık kavramına bir bakış. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi. 2016;16(1):84-116.
2. Aslan M, Hocaoğlu Ç. Yaşlanma ve yaşlanma dönemiyle ilişkili psikiyatrik sorunlar. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2017;7(1):53-62.
3. Zengin A. Huzurevinde yaşayan yaşlılarda sarkopeni ve mini nütrisyonel araştırma tarama testi ile malnütrisyon riskinin belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Gaziantep. 2019.
4. Altunok H, Atalay BI, Önsüz MF, Işıklı B. Yaşlılık döneminde önerilen tarama testleri. TAF Preventive Medicine Bulletin. 2016;15:588-595.
5. İlgili Ö, Kutsal YG. Impact of Covid-19 among the elderly population. Turk J Geriatr. 2020;23(4):419-423.
6. Yılmaz F, Çağlayan Ç. Yaşlılarda sağlıklı yaşam tarzının yaşam kalitesi üzerine etkileri. Türk Aile Hek Derg. 2016;20(4):129-140.
7. Türkbeyler İH, Efendioğlu EM, Çiğiloğlu A, Abiyev A, Öztürk ZA. Elderliness and obesity. Experimental and Applied Medical Science. 2020;1(1):1-6.
8. Yoo JI, Choi H, Song SY, Park KS, Lee DH, Ha YC. Relationship between water intake and skeletal muscle mass in elderly Koreans: A nationwide population-based study. Nutrition. 2018;53:38-42.

9. Drywień MA, Galon K. Assessment of water intake from food and beverages by elderly in Poland. Rocz Panstw Zakl Hig. 2016;67(4):399-408.
10. Demir G, Erbesler ZA. Qualıty of life and factors associated with it in elderly women with urinary incontinence. Turk J Geriatr. 2017;20(3):213-222.
11. Kapucu S, Ünver G. Pain and frailty in elderly females with osteoporosis. Turk J Geriatr. 2017;20(4):306-314.
12. Yıldırım B, Özkahraman Ş, Ersoy S. Yaşlılıkta görülen fizyolojik değişiklikler ve hemşirelik bakımı. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2012;2(2):19-23.
13. Yabancı N, Akdevelioğlu Y, Rakıcıoğlu N. Yaşlı bireylerin sağlık ve beslenme durumlarının değerlendirilmesi. Bes Diy Der. 2012;40(2):128-135.
14. Özkayar N, Arıoğul S. Yaşlanma ile meydana gelen fizyolojik değişiklikler. İç Hastalıkları Dergisi. 2007;14(1):18-26.
15. Keskin Ş. Evde Yaşayan Yaşlılarda Malnütrisyon Riskleri İle Günlük Yaşam Aktiviteleri Arasındaki İlişki. Yüksek Lisans Tezi. Aydın. 2019.
16. Bahadır A. Yaşlılarda beslenme ve akciğer. Ertürk A, Bahadır A, Koşar F, ed. 2018:95-107.
17. Sarı Ş, Güldemir HH. Yaşlı Beslenmesi. 10.Ulusal Yaşlılık Kongresi 25-27 Nisan 2019 Denizli. Kongre Bildiri Kitabı. ISBN 978-975-6992-86-9.
18. Zizza CA, Ellison KJ, Wernette JM. Total water intakes of community-living middle-old and oldest-old adults. J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2009;64A(4):481-486.
19. Saraç ZF, Yılmaz M. Yaşlılık ve sağlıklı beslenme. Ege Tıp Dergisi. 2015;54(10):1-11.
20. Kara Polat A, Alataş Et, Doğan G, et al. Prevalence of skin diseases among elderly residing in nursing homes in Mugla. Turk J Geriatr. 2017;20:23-29.
21. Kıray Vural B, Zencir G, İnci F. Üç farklı yerleşim alanında yaşlıların beslenme durumunun incelenmesi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2018;3(2):1-7.
22. Mercanlıgil SM. Yaşlılıkta beslenme desteği. Bes Diy Der. 2008;35(2):63-72.
23. “Türkiye Beslenme Rehberi TÜBER 2015”, T.C. Sağlık Bakanlığı Yayın No:1031, Ankara, 2016.
24. Gökkaya Kılıç Z, Arslanyılmaz M, Attila, S, Bağcı Bosi T. Sağlıklı Beslenme. HUTF Halk Sağlığı AD. Toplum Eğitim Sunumları. 2015. Erişim adresi: http://www.halksagligi.hacettepe.edu.tr/diger/topluma_yonelik.php.Erişim:23.11.2015
25. T.C. Sağlık Bakanlığı, Yeterli su ve sıvı tüketiminin önemi. Erişim adresi: https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/beslenmehareket-haberler/yeterli-su-ve-sivi-tuketiminin-onemi.html
26. Çetin İ, Nalbantçılar M, İnci R, Nazik a, Tosun K. İçme suyu sodyum, potasyum ve klor düzeylerinin, 55-70 yaş aralığındaki kadınların vücut kompozisyonlarıyla korelasyonu. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi. 2016;6(2/2):251-263.
27. Muz G, Özdil K, Erdoğan G, Sezer F. Water consumption and related factors ın elderly people who lived in nursing home and home abstract. Turk Hij Den Biyol Derg. 2017;74(Su Kongresi):143-150.
28. Sert H, Olgun N. Yoğun bakımda ödem ve dehidratasyon. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi. 2016;20(1):24-36.
29. Malisova O, Poulia KA, Kolyzoi K, Lysandropoulos A, Sfendouraki K, Kapsokefalou M. Evaluation of water balance in a population of older adults. A case control study. Clin Nutr ESPEN. 2018;24:95-99.
30. Dymarska E, Janczar-Smuga M. Woda Jako Niezbędny Składnik Pokarmowy W Żywieniu Osób W Podeszłym Wieku. Research Papers of the Wroclaw University of Economics/Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wroclawiu. 2016;461:55-64.
31. Ertuğ N. Hastaların su ve diğer sıvıları tüketme durumu. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2011;14(4):47-53.
32. Ünsal A. Beslenmenin önemi ve temel besin öğeleri. Ahi Evran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2019;2(3):1-10.
33. Erdem R, Güvenç F, Kuh Z. Sağlıklı yaşam biçimi davranışı geliştirmede dışsal uyarıcıların etkisine dair deneysel bir çalışma. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi. 2020;2(1):42-51.
34. Naharcı M, Doruk H. Yaşlı popülasyonda düşmeye yaklaşım. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni. 2009;8(5):437-444.
35. Erçim RE, Bulut S, Turnagöl H. Yetişkin bireylerin sıvı tüketim durumu ve vücut kompozisyonlarının incelenmesi. 2018:1-4.
36. Keleş M, Yavuz Van Giersbergen M. Yaşlılarda klinik beslenme ve sıvı durumu: kanıta dayalı uygulama önerileri. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi. 2020;2(3):188-199.
37. Baysal A. Su ve sağlığımız. Bes Diy Der. 2013;41(3):191-193.
38. Hägglund P, Olai L, Ståhlnacke K, et al. Study protocol for the SOFIA project: swallowing function, oral health, and food ıntake in old age: a descriptive study with a cluster randomized trial. BMC Geriatr. 2017;17(1):78.
39. Białecka-Dębek A, Pietruszka B. The association between hydration status and cognitive function among free-living elderly volunteers. Aging Clin Exp Res. 2019;31(5):695-703.
40. Hooper L, Abdelhamid A, Attreed NJ, et al. Clinical symptoms, signs and tests for identification of impending and current water-loss dehydration in older people. Cochrane Database Syst Rev. 2015;2015(4):CD009647.
41. Nagae M, Umegaki H, Onishi J, et al. Chronic Dehydration in Nursing Home Residents. Nutrients. 2020;12(11):3562.
42. Mollaoğlu M, Kars Fertelli T, Özkan Tuncay F. İnmeli yaşlı bireylerin bilişsel düzeyleri ve beslenme durumları arasındaki ilişki. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi. 2010;12(3):30-37.
43. Güneş S. Türk çay kültürü ve ürünleri. Millî Folklor. 2012;12(93):234-251.
44. Alptekin E. Yaşlı bireylerde su tüketim özelliklerinin belirlenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi; 2019.
45. Yardımcı H, Özçelik AÖ, Sürücüoğlu MS. Yaşlılarda hipertansiyon durumu ve beslenme alışkanlıkları. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi. 2011;4:15-27.
46. Gürsoy D. Demlikten Süzülen Kültür: Çay. İstanbul: Oğlak Yayınevi, 2005.
47. Akyol A, Bilgiç P, Ersoy G. Fİziksel aktivite, beslenme ve sağlıklı yaşam. 1. Baskı. Ankara: Klasmat Matbaacılık, 2008.
48. Hoca M, Türker PF. Kıbrıs Gazimağusa’da yaşayan yaşlı bireylerin beslenme alışkanlıkları, beslenme durumları ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi. Bes Diy Der. 2017;45(1):44-52.
49. Wilson J, Bak A, Tingle A, et al. Improving hydration of care home residents by increasing choice and opportunity to drink: A quality improvement study. Clin Nutr. 2019;38(4):1820-1827.
50. Klaus JH, Nardin VD, Paludo J, Scherer F, Bosco SMD. The prevalence of and factors associated with constipation in elderly residents of long stay institutions. Revista Brasileira de Geriatria e Gerontologia.2015;18:835-843.
51. Rakıcıoğlu N. Yaşlılık döneminde sağlıklı beslenme. http://e-kutuphane.teb.org.tr/pdf/tebakademi/geriatri_2009/20.pdf
52. Sobotka L, Schneider SM, Berner YN, et al. ESPEN Guidelines on Parenteral Nutrition: geriatrics. Clin Nutr. 2009;28(4):461-466.