Gazel Agenda - A Divan Poem and Poet for Every Day

Öz

The tradition of classical Turkish poetry has been strong for six centuries since the 13th century. Hundreds of poets have been raised in the tradition and many works have been written. Classical Turkish poetry, which reached maturity in the 16th and 17th centuries, gradually weakened with the Tanzimat in the 19th century. Despite the weakening of its tradition, works created within the framework of the same tradition have continued to be produced until today. Within this tradition, poems have been written in many verse forms such as kaside, gazel, müstezâd, kıta, mesnevi, ruba'i, tuyuğ, tercî-i bend, terkib-i bend, musammatlar, etc. Among the verse forms of classical Turkish poetry, the verse form with the most examples has been ghazals. While the mere presence of the gazels verse form in a divan is sufficient for that work to be considered a divan, works that do not include ghazals were not accepted as a divan. In this study, the place of the ghazal in classical Turkish poetry is mentioned, the work named Gazel Agenda prepared by Abdullah Aydın is examined and information is given about it, and observations regarding the use of the agenda are conveyed.

Anahtar Kelimeler

• Gazel
• Review
• Agenda

Gazel Ajandası-Her Güne Bir Divan Şiiri ve Şairi

Öz

Klasik Türk şiiri geleneği 13. yüzyıldan itibaren altı asır boyunca güçlü bir şekilde varlık göstermiştir. Gelenek içerisinde yüzlerce şair yetişmiş ve pek çok eser kaleme alınmıştır. 16. ve 17. yüzyıllarda olgunluk çağına erişen klasik Türk şiiri 19. yüzyılda Tanzimat’la birlikte giderek zayıflamıştır. Geleneğinin zayıflamasına karşın aynı gelenek çerçevesinde oluşturulan eserler günümüze kadar verilmeye devam etmiştir. Bu gelenek içerisinde kaside, gazel, müstezâd, kıt’a, mesnevi, rüba’i, tuyuğ, tercî-i bend, terkib-i bend, musammatlar vb. pek çok nazım şekli ile şiirler yazılmıştır. Klasik Türk şiiri nazım şekilleri arasından en çok örneği verilen nazım şekli gazeller olmuştur. Bir divanda sadece gazel nazım şeklinin olması o eserin divan olması için yeterliyken içerisinde gazel olmayan eserler divan olarak kabul edilmemiştir. Bu çalışmada gazelin klasik Türk şiirindeki yerinden bahsedilmiş, Abdullah Aydın tarafından hazırlanan Gazel Ajandası isimli eser incelenmiş ve hakkında bilgi verilmiş ayrıca ajandanın kullanımına yönelik tespitler aktarılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Gazel
• Ajanda
• Kitap incelemesi

Kaynakça

1. Aydın, A. (2024). Gazel Ajandası-Her Güne Bir Divan Şiiri ve Şairi, İstanbul: Dün Bugün Yarın Yayınları.
2. Üzgör, T. (1990). Türkçe Divan Dibaceleri. Kültür Bakanlığı.