Araştırma Makalesi

Köy Enstitüleri 1943 Yılı Müzik Müfredatında Türk Halk Müziği Bilgilerinin Aktarımı, Uygulama Süreçleri ve Çıktıları Açısından Değerlendirilmesi

Cilt: 1 Sayı: 2 30 Kasım 2025
PDF İndir
EN TR

Köy Enstitüleri 1943 Yılı Müzik Müfredatında Türk Halk Müziği Bilgilerinin Aktarımı, Uygulama Süreçleri ve Çıktıları Açısından Değerlendirilmesi

Öz

Öz (tr) Köy Enstitülerindeki Türk halk müziği eğitimi özelinde yapılan bu çalışmanın temel problemi, Köy Enstitüleri 1943 yılı müzik öğretim programında yer alan Türk halk müziği bilgilerinin aktarım süreci ve çıktılarıdır. Araştırma bu problem doğrultusunda yapılandırılmıştır. Çalışmanın alt problemleri; 1943 yılı Köy Enstitüleri müzik öğretim programının genel amaçları, göz önünde tutulacak esaslar, sınıf düzeylerine göre ders konuları, öğretim programında yer alan Türk halk müziği repertuvarı, Türk halk müziği öğretiminde ve uygulamasında kullanılan çalgılar ile öğrenme çıktıları olarak belirlenmiştir. Araştırmada, Köy Enstitüleri 1943 yılı müzik öğretim programında yer alan Türk halk müziği bilgilerinin aktarım süreci ve elde edilen çıktılar değerlendirilmiştir. Bu yönüyle çalışma, günümüz müzik müfredatında yer alan Türk halk müziği içerikleri ile Köy Enstitüleri müzik müfredatı içeriğinin karşılaştırılmasına olanak tanıması bakımından önem taşımaktadır. Araştırmanın evrenini Türkiye Cumhuriyeti Köy Enstitülerinde uygulanan müzik öğretim programları, örneklemini ise 1943 yılı müzik öğretim programı oluşturmaktadır. Nitel araştırma deseninin kullanıldığı çalışmada, veri toplama aracı olarak literatür taraması ve doküman analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Bu araştırma, 1943 yılında uygulanan müzik öğretim programı özelinde ele alınmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda, Köy Enstitülerinde müzik dersinin haftada iki saat yapıldığı ve Türk halk müziğinin bu programın %51,4’ünü oluşturduğu tespit edilmiştir. Bu bulgu, Türk halk müziğinin eğitimdeki ağırlığını ve enstitülerin kültürel eğitimi yaygınlaştırma noktasındaki önemli rolünü göstermektedir. Ayrıca, Türk halk müziği eğitiminin yalnızca teorik bilgiyle sınırlı kalmadığı, aynı zamanda uygulamaya dayalı etkinliklerle desteklendiği belirlenmiştir. Türk halk müziği repertuvarının, çeşitli çalgılar ve uygulamalarla öğretildiği, bu durumun da derslerin köy yaşamıyla sıkı bir bağ içinde yürütüldüğünü gösterdiği söylenebilir. Öğrencilerin, öğretim programının içerisinde yer alan Türk halk müziği bilgilerini, mandolin ve akordeon gibi çalgılar eşliğinde, notalara bağlı kalarak öğrendikleri saptanmıştır. Ders dışı eğlenceler, spor, tiyatro, köy şenlikleri ve boş zaman etkinliklerinde de Türk halk müziğine yer verildiği sonucuna ulaşılmıştır. 1947 ve 1953 yıllarına ait müzik öğretim programlarında yer alan Türk halk müziği içeriklerinin aktarım süreci ve çıktıları açısından, bu çalışma örnek teşkil edilebilecek niteliktedir. Anahtar Kelimeler: Köy Enstitüleri, Müzik Eğitimi, Müzik Öğretim Programı, Sanat Eğitimi, Müfredat Öz (en) Abstract The central research problem of this study, is the transmission process and outcomes of the Turkish folk music education included in the 1943 music curriculum of the Village Institutes. The research has been structured in alignment with this problem. The sub-problems addressed in the study include: the general aims of the 1943 Village Institutes music curriculum; the guiding principles to be considered; subject content according to grade levels; the Turkish folk music repertoire incorporated in the curriculum; the instruments used in the instruction and performance of Turkish folk music; and the intended learning outcomes. Within this scope, the study evaluates both the transmission process of Turkish folk music knowledge and the outcomes attained as specified in the 1943 curriculum of the Village Institutes. In this regard, the research is significant as it provides a basis for comparison between the Turkish folk music components present in contemporary music curricula and those of the Village Institutes. The study population consists of the music curricula implemented in the Village Institutes of the Republic of Turkey, while the sample is limited to the 1943 curriculum. A qualitative research design has been adopted, utilizing literature review and document analysis as data collection methods. The analysis focuses specifically on the 1943 curriculum. According to the findings, music classes in the Village Institutes were conducted for two hours per week, with Turkish folk music comprising 51.4% of the curriculum content. This result underscores both the prominence of Turkish folk music in the educational context and the significant role of the Village Institutes in disseminating cultural education. Moreover, it was found that Turkish folk music education extended beyond theoretical instruction and was reinforced through practice-based activities. The repertoire was taught using various instruments and performance-based methods, which suggests that lessons were conducted in close connection with rural life. Students were observed to have learned Turkish folk music through notation, accompanied by instruments such as the mandolin and accordion. It was also concluded that Turkish folk music was featured in extracurricular activities, including entertainment, sports, theater, village festivals, and leisure events. In terms of the transmission process and educational outcomes of Turkish folk music content included in the 1947 and 1953 music curricula, this study may serve as a representative example. Keywords: Village Institutes, Music Education, Music Curriculum, Arts Education, Curriculum

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akalın, B. (1945). Köy enstitüleri müzik eğitimi kılavuzu. Milli Eğitim Basımevi.
  2. Altunkaya, N. (2009). Köy enstitüsü sistemine toplu bir bakış (2. baskı). Köy Enstitüleri ve Çağdaş Eğitim Vakfı Yayınları.
  3. Bozkurt, İ., Bozkurt, B. & Geylani, N. (2015). Düziçi köy enstitülü yıllar. Yeni Kuşak Köy Enstitülüler Derneği Yayınları.
  4. Esen, Z. (2007). Kepirtepe ve Arifiye Köy Enstitüleri (1940–1946) (Tez no 214786). [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul, Türkiye]. Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi. https://acikerisim.uludag.edu.tr/server/api/core/bitstreams/230a2d42-339c-4d3c-b8e4-e4ceb5a16c45/content
  5. Ezer, F. (2020). Köy enstitülerinin Türk eğitim tarihindeki yeri ve önemi. Belgi Dergisi, 2(19), 1786–1804.
  6. Kabataş, M. (2017). Köy enstitülerinde müzik ve sanat eğitimi. Ulakbilge, 5(13), 1109–1124.
  7. Karasar, N. (2016). Bilimsel araştırma yöntemi (30. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
  8. Kartal, S. (2008). Toplum kalkınmasında farklı bir eğitim kurumu: Köy enstitüleri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(1), 23–26.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Müzik Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Kasım 2025

Gönderilme Tarihi

16 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

25 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 1 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çolak, S. (2025). Köy Enstitüleri 1943 Yılı Müzik Müfredatında Türk Halk Müziği Bilgilerinin Aktarımı, Uygulama Süreçleri ve Çıktıları Açısından Değerlendirilmesi. Kastamonu Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2), 33-64. https://izlik.org/JA68CX66DY
AMA
1.Çolak S. Köy Enstitüleri 1943 Yılı Müzik Müfredatında Türk Halk Müziği Bilgilerinin Aktarımı, Uygulama Süreçleri ve Çıktıları Açısından Değerlendirilmesi. Kastamonu Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;1(2):33-64. https://izlik.org/JA68CX66DY
Chicago
Çolak, Selda. 2025. “Köy Enstitüleri 1943 Yılı Müzik Müfredatında Türk Halk Müziği Bilgilerinin Aktarımı, Uygulama Süreçleri ve Çıktıları Açısından Değerlendirilmesi”. Kastamonu Sosyal Bilimler Dergisi 1 (2): 33-64. https://izlik.org/JA68CX66DY.
EndNote
Çolak S (01 Kasım 2025) Köy Enstitüleri 1943 Yılı Müzik Müfredatında Türk Halk Müziği Bilgilerinin Aktarımı, Uygulama Süreçleri ve Çıktıları Açısından Değerlendirilmesi. Kastamonu Sosyal Bilimler Dergisi 1 2 33–64.
IEEE
[1]S. Çolak, “Köy Enstitüleri 1943 Yılı Müzik Müfredatında Türk Halk Müziği Bilgilerinin Aktarımı, Uygulama Süreçleri ve Çıktıları Açısından Değerlendirilmesi”, Kastamonu Sosyal Bilimler Dergisi, c. 1, sy 2, ss. 33–64, Kas. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA68CX66DY
ISNAD
Çolak, Selda. “Köy Enstitüleri 1943 Yılı Müzik Müfredatında Türk Halk Müziği Bilgilerinin Aktarımı, Uygulama Süreçleri ve Çıktıları Açısından Değerlendirilmesi”. Kastamonu Sosyal Bilimler Dergisi 1/2 (01 Kasım 2025): 33-64. https://izlik.org/JA68CX66DY.
JAMA
1.Çolak S. Köy Enstitüleri 1943 Yılı Müzik Müfredatında Türk Halk Müziği Bilgilerinin Aktarımı, Uygulama Süreçleri ve Çıktıları Açısından Değerlendirilmesi. Kastamonu Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;1:33–64.
MLA
Çolak, Selda. “Köy Enstitüleri 1943 Yılı Müzik Müfredatında Türk Halk Müziği Bilgilerinin Aktarımı, Uygulama Süreçleri ve Çıktıları Açısından Değerlendirilmesi”. Kastamonu Sosyal Bilimler Dergisi, c. 1, sy 2, Kasım 2025, ss. 33-64, https://izlik.org/JA68CX66DY.
Vancouver
1.Selda Çolak. Köy Enstitüleri 1943 Yılı Müzik Müfredatında Türk Halk Müziği Bilgilerinin Aktarımı, Uygulama Süreçleri ve Çıktıları Açısından Değerlendirilmesi. Kastamonu Sosyal Bilimler Dergisi [Internet]. 01 Kasım 2025;1(2):33-64. Erişim adresi: https://izlik.org/JA68CX66DY