Subklavyen Arter Tıkanıklığında Cerrahi Revaskülarizasyon Uygulamalarımızın Erken-Orta Dönem Sonuçları

Öz

Giriş: Subklavyen arter tıkanıklığı, sıklıkla ateroskleroz zemininde gelişen bir patolojidir. Tedavide endovasküler girişimlerin artan kullanımı ile cerrahi daha az tercih edilmeye başlanmıştır. Bu çalışmada subklavyen arter tıkanıklığı nedeniyle uygulanan cerrahi revaskülarizasyon tekniklerinin erken-orta dönem takip sonuçları ve subklavyen arter tıkanıklığı etiyolojisindeki yıllar içindeki değişim irdelenmiştir. Hastalar ve Yöntem: 2005-2011 yılları arasında merkezimizde subklavyen arter tıkanıklığı nedeniyle cerrahi revaskülarizasyon uygulanmış 54 hasta retrospektif olarak değerlendirildi. Erken dönem komplikasyonlar, orta dönem greft açıklıkları ve yıllara göre etiyolojik faktörlerdeki değişiklikler belirlendi. Bulgular: Erken ve orta dönemde mortalite gözlenmedi. Karotiko-subklavyen ve aksillo-aksiller baypas en sık uygulanan cerrahi yöntemlerdi ve orta dönem takipte greft açıklık oranları sırası ile %92.3 ve %68.4 idi. Torasik endovasküler anevrizma tamiri sonrası yatrojenik subklavyen arter tıkanıklığında uygulanan aortosubklavyen ve karotikosubklavyen baypas açıklık oranları ise %100 idi. 2005-2010 yılları arasında subklavyen arter tıkanıklığı nedeniyle cerrahi uygulanan hastalarda patoloji; %77.1 ateroskleroz, %12.5 vaskülit ve %10.4 emboli ve travma idi. 2011 yılında ise cerrahi gerektiren hastalarda patoloji; %66.7 endovasküler girişimler nedeniyle oluşan yatrojenik tıkanıklık ve %33.3 ateroskleroz idi. Sonuç: Revaskülarizasyon gerektiren subklavyen arter tıkanıklığında, perkütan girişimlerin artmasıyla ateroskleroz ve vaskülit gibi etiyolojik faktörlerin yerini, son yıllarda endovasküler girişimler nedeniyle oluşan yatrojenik tıkanıklıklar almıştır. Kullanılan cerrahi revaskülarizasyon teknikleri içinde orta dönem açıklık oranları göz önüne alındığında karotikosubklavyen baypas daha avantajlıdır

Anahtar Kelimeler

• Endovasküler girişimler, subklavyen arter tıkanıklığı, vasküler cerrahi girişimler, damar açık kalımı

Early-Midterm Results of Surgical Revascularization Procedures for Subclavian Artery Occlusion

Öz

Introduction: Subclavian artery occlusion is of ten with underlying pathology of atherosclerosis. With the frequent use of endovascular interventions for treatment, surgery has been less preferred. The purpose of this study is to analyze early-mid term results of surgical revascularization procedures done for subclavian artery occlusion and the change of etiological factors over time. Patients and Methods: Fifty-four patients, who underwent surgery due to subclavian artery occlusion in our center between 2005-2011, were evaluated retrospectively. Early complications, midterm graft patency and change of etiologic factors over they ears were evaluated. Results: The early and the midterm mortality was not observed. Carotico-subclavian bypass and axillo-axillary bypass were the most commonly performed procedures and the midterm patencies were 92.3% and 68.4% respectively. For the iatrogenic subclavian artery occlusion group of patients after thoracic endovascular aortic repair, aorta-subclavian and carotico-subclavian bypass patency rates were 100%. Between 2005-2010, etiology in patients under going surgery for subclavian artery occlusion was atherosclerosis in 77.1% of all patients, vasculitis in 12.5% and embolism and trauma in 10.4%. In 2011, etiology in patients requiring surgery was iatrogenic occlusion caused by endovascular procedures in 66.7% of all patients and atherosclerosis in 33.3% of all patients. Conclusion: It was detected that because of increasing trend in percutaneus procedures, iatrogenenic subclavian artery obstructions caused by endovascular interventions is replaced with etiologic factors, such as atherosclerosis and vasculitis. When surgical revascularization is necessary, carotico-subclavian bypass seems to be more advantageous when midterm patency rates are considered

Anahtar Kelimeler

• Endovascular procedures, subclavian artery stenosis, vascular surgical procedures, vascular patency.

Kaynakça

1. Tetik O, Yakut N, Bayrak S, Karahan N, Kestelli M, Yılık L, et al. Subklavyen steal sendromunun cerrahi tedavisinde subklavyen- subklavyen baypas Turk Gogus Kalp Dama 2006;14:138-40.
2. Gürer O, Yapıcı F, Çınar B, Kösem M, Enç Y, Sezerman Ö. Karo- tiko-aksiller/subklavyen baypas greft uygulanan subklavyen steal sendromu olgularımızda orta dönem sonuçlarımız. Turk Gogus Kalp Dama 2002;10:106-9.
3. Atalar M, Solak O, Arslan M. Subklavyen çalma sendromu tedavi- sinde perkütan trans lüminal anjiyoplasti: erken dönem sonuçları- mız. Turk Gogus Kalp Dama 2005;13:46-9.
4. Jager HJ, Mathias KD, Kemkes U. Bilateral subclavian steal send- rome: percutaneous treatment angioplasty and stent placement. Cardiovasc Intervent Radiol 1994;17:328-32.
5. Contorni L. Thevertebro-vertebral collateral circulation in obliterati- on of the subclavian artery at its origin. Minerva Chir 1960;15:268- 71.
6. Özal E, Bingöl H, Öz BS, Cingöz F, Demirkılıç U, Yılmaz AT, et al. Behçet hastalığına bağlı koroner subklavyen steal sendromu.Turk Gogus Kalp Dama 2001;9:122-4.
7. DeBakey ME, Morris GC, Jordan GL, Cooley DA. Segmental trombo-obliterative disease of branches of aortic arch. JAMA 1958;166:988-1003.
8. Parrot JD. The subclavian steal sendrome. Arch Surg 1964;88:661- 5.

9. Diethrich EB, Garrett HE, Ameriso J, Crawford ES, el-Bayar M, De Bakey ME. Occlusive disease of the common carotid and subcla- vian arteries treated by carotid-subclavian bypass. Analysis of 125 cases. Arch Surg 1967;114:800-8.
10. Rabah MM, Gangadharan V, Brodsky M, Safian RD. Unstable co- ronary ischemic syndromes caused by coronary subclavian steal. Am Heart J 1996;131:374-8.
11. Mackey WC, Naylor AR. Carotid artery disease. Natural history and diagnosis. In: Hallet QW, Mills JL, Earnshaw JJ, Reekers JA (eds). Comprehensive Vascular and Endovascular Surgery Mosby, Edinburg, 2004:521-31.
12. Law MM, Colburn MD, Moore WS, Quiñones-Baldrich WJ, Mach- leder HI, Gelabert HA. Carotid subclavian bypass for brachiocep- halic occlusive disease choice of conduit and long term follow up. Stroke 1995;26:1565-71.
13. Kim HJ, Lee CS, Kim JS, Know SU, Kim JL, Park JW, et al. Out- comes after endovascular treatment of symptomatic patients with Takayasu’s arteritis. Interv Neuroradiol 2011;17:252-60.
14. Cooper DG, Walsh SR, Sadat U, Noorani A, Hayes PD, Boyle JR. Neurological complications after left subclavian artery coverage during thoracic endovascular aortic repair: a systematic review and meta-analysis. J Vasc Surg 2009;49:1594-601.