YARGITAY KARARLARI IŞIĞINDA ANONİM ŞİRKETİN ORGAN YOKLUĞU SEBEBİYLE FESHİ DAVASINDA ŞİRKETE TESİS EDİLEN YÖNETİM KAYYIMLIĞINA İLİŞKİN YARGILAMANIN MEDENİ YARGI KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ
Öz
Medeni yargı sınırları dahilindeki bir yargılamanın, çekişmeli yargı mı yoksa çekişmesiz yargı kapsamında mı değerlendirileceği sorusunun cevabı, teorik önemi haiz olduğu kadar pratik önemi de bulunmaktadır. Gerçekten de çalışmamıza esas teşkil eden dava olan anonim şirketin organ eksikliği sebebiyle feshi davası tesis edilen yönetim kayyımlığı yargılamasının, “re’sen harekete geçme ölçütü” uyarınca çekişmesiz yargıda olduğunun kabulü halinde kayyımlığı tesis edecek mahkemenin re’sen harekete geçme durumu söz konusu olmaktadır. Benzer bir durum, çekişmesiz yargıdaki hâkimin rol ve ödevlerinde de kendisini göstermektedir. Bu itibarla, yine çalışma konumuzu çekişmesiz yargı içerisinde kabul ettiğimiz takdirde, çekişmeli yargıdan farklı olarak, hâkimin takdir hakkı, re’sen araştırma ilkesinin uygulanmasının bir sonucu olarak daha geniş olacaktır.
Çalışmada öncelikle genel hatlarıyla anonim şirkette organ yokluğu ve organ yokluğu sebebiyle fesih davası ve ikinci bölümde de genel hatlarıyla anonim şirketteki yönetim kayyımlığı ve anonim şirketteki yönetim kayyımlığı tesisine ilişkin kararın hukuki niteliği incelenecektir. Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde ise fesih davasında mahkemece tesis edilen yönetim kayyımlığına ilişkin yargılamanın medeni yargı içerisindeki konumu konusundaki yargıtay uygulaması değerlendirilecek olup öncelikle istikrar kazanmış Yargıtay uygulamasına ve sonrasında istikrar kazanmış kararlarına aykırı şekilde verilmiş olan Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 17.06.2019 tarihli kararı incelenecektir. Yargıtay’ın konu hakkındaki kararlarının ifade edilmesi sonrasında ise söz konusu kararlar, öncelikle çekişmesiz yargının çekişmeli yargıdan ayırt edilmesine ilişkin ölçütler kapsamında değerlendirilecek ve sonrasında ise 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu nun 382. maddesi kapsamında değerlendirilecektir.
Anahtar Kelimeler
Anonim Şirket, Yönetim Kurulu, Çekişmesiz Yargı, İhtiyati Tedbir
Kaynakça
- Akıntürk T ve Ateş D, Türk Medeni Hukuku Aile Hukuku, C.II (19. Baskı, Beta Basım Yayın 2016).
- Akipek J, Akıntürk T ve Ateş D, Türk Medeni Hukuku Başlangıç Hükümleri Kişiler Hukuku C.I (12. Baskı, Beta Basım Yayın 2015).
- Akünal T, Türk Medeni Hukukunda Tüzel Kişiler (Filiz Kitabevi 1988).
- Alışkan M, Türk Ticaret Kanunu’na Göre Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nın Anonim Şirketleri Denetlemesi ve İlgili Fesih Davaları (Legal Yayıncılık 2007).
- Altaş S, “Anonim Şirkete TTK ve TMK Uyarınca Kayyım Atanması” (2016) 11 (117) Terazi Hukuk Dergisi 52, 57.
- Aras A, Çekişmesiz Yargıda Yargılama Usulü (Yetkin Yayınları 2017).
- Arslan R, Yılmaz E, Taşpınar Ayvaz S ve Hanağası E, Medeni Usul Hukuku (7. Baskı, Yetkin Yayınları 2021).
- Arslanlı H, Anonim Şirketler Anonim Şirketin Hesapları-Anonim Şirketin İnfisahı ve Tasfiyesi C. IV-V (Fakülteler Matbaası 1961).
- Atalı M, Ermenek İ ve Erdoğan E, Medeni Usul Hukuku Ders Kitabı (Yetkin Yayınları 2018).
- Atalı, M, ‘Çekişmesiz Yargı’, iç Hakan Pekcanıtez ve diğerleri (edr), Pekcanıtez Medeni Usul Hukuku C.III (15. Baskı, Oniki Levha Yayıncılık 2017).
