ALT İŞVERENLİK İLİŞKİSİNDE ALT İŞVEREN İŞÇİLERİNİN ÜCRETİNDEN DOLAYI SORUMLULUK
Öz
İş yaşamında en çok karşılaşılan uygulamalardan biri de alt işverenlik ilişkisi olarak adlandırılan asıl işveren - alt işveren ilişkisidir. Alt işverenlik ilişkisinin söz konusu olması için bir tarafta asıl işverenin diğer tarafta alt işverenin olması gerekmektedir. Asıl işveren ve alt işveren iki ayrı işveren olup bunlar birbirinden bağımsızdır. Eğer asıl işveren ile alt işveren sıfatı kazanılamamışsa alt işverenlik ilişkisi söz konusu olmayacaktır. Asıl işveren ve alt işveren sıfatının kazanıldığından söz edebilmek için de geçerli bir alt işverenlik ilişkisinin kurulması gerekmektedir. Alt işverenlik ilişkisinin geçerlilik şartları İş K. m. 2 hükmünde düzenlenmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesinde yer alan şartların bulunmaması halinde geçerli bir alt işverenlik ilişkisi söz konusu olmayacaktır. Ayrıca İş K. m. 2 hükmünde asıl işveren ile alt işverenin alt işverenin işçilerine karşı sorumluluğu düzenlenmiştir. Bu sorumluluk birlikte sorumluluk esasına bağlanmış olup, asıl işveren ile alt işveren, alt işverenin işçilerine karşı birlikte sorumlu tutulmaktadır. Bu hükümde kabul edilen birlikte sorumluluk anlayışı alt işveren işçilerinin mağduriyet yaşamaması için getirilmiştir. Böylece alt işveren işçilerinin ücret alacağına ilişkin bir korumanın getirilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca alt işveren işçilerine karşı asıl işveren ile alt işverenin birlikte sorumluluğu sadece alt işveren işçilerinin ücret alacakları ile sınırlı olmayıp, alt işveren işçilerinin diğer işçilik hak ve alacakları açısından da asıl işveren ile alt işveren birlikte sorumlu tutulmaktadır. Bu çalışmada hangi şartlar çerçevesinde asıl işveren ile alt işverenin alt işveren işçilerine karşı birlikte sorumlu olacağı, bu sorumluluğun kapsamı ve bu sorumlulukta hangi usul ve esasların uygulanacağına dair bir araştırma yapılmıştır. Böylece alt işveren işçilerinin daha az mağduriyet yaşaması için yapılan çalışmalara katkı sağlamak amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Andaç F, 'İş Hukukunda Asgari Ücretin Önemi', (2015) 15 (1) İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 2, 7.
- Akkurt S S, 'Türk Özel Hukukunda İş Sözleşmesi ile Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan Başlıca Yükümlülükler ve Anılan Sözleşmelerin Ayırt Edilmesi', (2008) 10 (2) DEÜHFD 26, 27.
- Aktay N, Arıcı K ve Senyen Kaplan E T, İş Hukuku (6. Bası, Gazi Kitapevi 2013).
- Akyiğit E, 'Alt İşverenlik ve Benzer İlişkilerden Farkı', (2009-2010) 22 (4-5) TÜHİS İş Hukuku ve İktisat Dergisi 1, 4. Akyiğit E, Alt İşverenlik (Seçkin Yayıncılık 2011).
- Akyiğit E, İş Hukuku (15. Bası, Seçkin Yayıncılık 2024).
- Antalya O G, Borçlar Hukuku Genel Hükümler C I (2. Bası, Seçkin Yayıncılık 2019).
- Arıcı K, 'Yeni İş Kanunu ve Alt İşveren İlişkisinin Sınırlandırılması Sorunu', (2006) 25 (1) İÜİFM Prof. Dr. Toker Dereli’ye Armağan 485, 487.
- Ayan M, Borçlar Hukuku Genel Hükümler (11. Bası, Seçkin Yayıncılık 2016).
- Aydın U, '6552 Sayılı (Torba) Yasa Sonrası Asıl İşveren-Alt İşveren İlişkileri', (2015) 5 (1) Sosyal Güvenlik Dergisi 15, 17.
- Aydınlı İ, '4857 Sayılı İş Kanunda Düzenlenen Alt İşveren Hükümlerinin Deniz Taşıma İşlerinde Uygulanıp Uygulanamayacağına Dair Yargıtay Kararının Değerlendirilmesi', (2013) XVII (45) Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 41, 42.