EN
TR
İyileştirici Tasarım: Mimarlık, Sağlık Ortamları ve İyileşme Arasındaki İlişkinin Bibliyometrik Analizi
Öz
Sağlık ortamlarında tasarımın, yalnızca tedavi süreçlerini desteklemekle kalmayıp bireylerin fiziksel, psikolojik ve sosyal iyilik hâlini de güçlendirdiği yönündeki araştırmalar, mimarlık ve sağlık arasındaki ilişkinin önemini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda yapılan çalışma, mimarlık ve iyileştirici tasarım arasındaki kavramsal çerçeveyi genişletmek ve derinleştirmek amacıyla alan yazında yer alan akademik üretimi bibliyometrik yöntemlerle analiz etmektedir. Araştırma kapsamında; sağlık yapıları, mimarlık ve iyileşme kavramlarının kesişiminde yer alan literatür, web of science veri tabanı üzerinden sistematik biçimde taranmıştır. Çalışmada iki temel bibliyometrik yöntem kullanılmıştır: Birlikte bulunma (co-occurrence) ve ortak-yazar (co-authorship) analizleri. Birlikte bulunma analizi, yazarların kullandığı anahtar kelimeler üzerinden alandaki kavramsal kümeleri görünür kılarken; ortak-yazar analizleri ülkeler, kurumlar ve araştırmacılar arasındaki işbirliği ağlarını ortaya koymaktadır. Seçilen anahtar kelimeler ile yapılan analizler sonucunda 2010–2025 yılları arasında yayımlanmış 8 belge tespit edilmiştir. Bu belgelerde biyofilik tasarım, salutojenik yaklaşım, çocuk dostu tasarım, empatik mimari ve sürdürülebilirlik gibi temaların öne çıktığı belirlenmiştir. Bulgular, sağlık yapılarında iyileştirici tasarımın, kullanıcı deneyimi ve çevresel sürdürülebilirliği önceleyen insan merkezli yaklaşımlarla gelişim gösterdiğini ortaya koymaktadır. Çalışma literatüre; mevcut eğilimleri belirlemek, araştırma boşluklarını görünür kılmak ve gelecekteki çalışmalar için yol gösterici bir zemin sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Bu çalışma, Kırklareli Üniversitesi BAP Koordinatörlüğü bünyesinde gerçekleştirilen KLUBAP-303 Nolu ve “İyileştirici Tasarım Yaklaşımlarının Hastane Kullanıcıları Üzerindeki Etkilerinin Araştırılması: Kırklareli Eğitim ve Araştırma Hastanesi Giriş Mekânı Örneği” başlıklı proje kapsamında üretilmiştir.
Etik Beyan
Etik kurul gerektirmemektedir.
Kaynakça
- Abdelaal, M. S., & Soebarto, V. (2019). Biophilia and salutogenesis as restorative design approaches in healthcare architecture. Architectural Science Review, 62(3), 195–205. https://doi.org/10.1080/00038628.2019.1604313
- Aria, M., & Cuccurullo, C. (2017). Bibliometrix: An R-tool for comprehensive science mapping analysis. Journal of Informetrics, 11(4), 959–975. https://doi.org/10.1016/j.joi.2017.08.007
- Awtuch, A., & Gebczynska-Janowicz, A. (2017). Art and health – The healing potential of artistic interventions in medical environments. IOP Conference Series: Materials Science and Engineering, 245(4), 042037. https://doi.org/10.1088/1757-899X/245/4/042037
- Bahrami, B., Kariminejad, S., & Erfani, G. (2025). Child-friendly design in paediatric healthcare environments: Exploring children’s preferences for nature, space, and play. Health Environments Research & Design Journal, 18(1), 55–73. https://doi.org/10.1080/13467581.2025.2524532
- Banerji, H. (2016). An attempt to explore components of empathic architecture in hospitals: A study of Indian hospitals. International Journal of Architectural Research, 10(2), 44–63. https://doi.org/10.3846/20297955.2016.1150220
- Börner, K., Chen, C., & Boyack, K. W. (2003). Visualizing knowledge domains. Annual Review of Information Science and Technology, 37(1), 179–255. https://doi.org/10.1002/aris.1440370106
- Cavalcante, L. R., Lucena, R. F., & Almeida, A. C. (2021). A bibliometric review of healing environments in healthcare architecture. Journal of Environmental Psychology, 75, 102553. https://doi.org/10.3390/buildings15173196
- Cobo, M. J., López-Herrera, A. G., Herrera-Viedma, E., & Herrera, F. (2011). Science mapping software tools: Review, analysis, and cooperative study among tools. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 62(7), 1382–1402. https://doi.org/10.1002/asi.21525
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mimari Tasarım
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
14 Ekim 2025
Kabul Tarihi
25 Kasım 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 11 Sayı: 2
APA
Minsolmaz, G., & Avşar, A. (2025). İyileştirici Tasarım: Mimarlık, Sağlık Ortamları ve İyileşme Arasındaki İlişkinin Bibliyometrik Analizi. Kirklareli University Journal of Engineering and Science, 11(2), 366-392. https://doi.org/10.34186/klujes.1802582
AMA
1.Minsolmaz G, Avşar A. İyileştirici Tasarım: Mimarlık, Sağlık Ortamları ve İyileşme Arasındaki İlişkinin Bibliyometrik Analizi. KLUJES. 2025;11(2):366-392. doi:10.34186/klujes.1802582
Chicago
Minsolmaz, Gülcan, ve Ayyüce Avşar. 2025. “İyileştirici Tasarım: Mimarlık, Sağlık Ortamları ve İyileşme Arasındaki İlişkinin Bibliyometrik Analizi”. Kirklareli University Journal of Engineering and Science 11 (2): 366-92. https://doi.org/10.34186/klujes.1802582.
EndNote
Minsolmaz G, Avşar A (01 Aralık 2025) İyileştirici Tasarım: Mimarlık, Sağlık Ortamları ve İyileşme Arasındaki İlişkinin Bibliyometrik Analizi. Kirklareli University Journal of Engineering and Science 11 2 366–392.
IEEE
[1]G. Minsolmaz ve A. Avşar, “İyileştirici Tasarım: Mimarlık, Sağlık Ortamları ve İyileşme Arasındaki İlişkinin Bibliyometrik Analizi”, KLUJES, c. 11, sy 2, ss. 366–392, Ara. 2025, doi: 10.34186/klujes.1802582.
ISNAD
Minsolmaz, Gülcan - Avşar, Ayyüce. “İyileştirici Tasarım: Mimarlık, Sağlık Ortamları ve İyileşme Arasındaki İlişkinin Bibliyometrik Analizi”. Kirklareli University Journal of Engineering and Science 11/2 (01 Aralık 2025): 366-392. https://doi.org/10.34186/klujes.1802582.
JAMA
1.Minsolmaz G, Avşar A. İyileştirici Tasarım: Mimarlık, Sağlık Ortamları ve İyileşme Arasındaki İlişkinin Bibliyometrik Analizi. KLUJES. 2025;11:366–392.
MLA
Minsolmaz, Gülcan, ve Ayyüce Avşar. “İyileştirici Tasarım: Mimarlık, Sağlık Ortamları ve İyileşme Arasındaki İlişkinin Bibliyometrik Analizi”. Kirklareli University Journal of Engineering and Science, c. 11, sy 2, Aralık 2025, ss. 366-92, doi:10.34186/klujes.1802582.
Vancouver
1.Gülcan Minsolmaz, Ayyüce Avşar. İyileştirici Tasarım: Mimarlık, Sağlık Ortamları ve İyileşme Arasındaki İlişkinin Bibliyometrik Analizi. KLUJES. 01 Aralık 2025;11(2):366-92. doi:10.34186/klujes.1802582