TÜRKİYE’DE YENİ BİR PARA POLİTİKASI ARACI OLARAK SWAP İŞLEMLERİ VE DÖVİZ PİYASASI ÜZERİNDEKİ ETKİNLİĞİ
Öz
Finansal küreselleşme birçok ülkenin küresel finans piyasasında birbirleriyle entegre olmalarına ve ülkeler arasında sermaye hareketliliğinin artışına yol açmıştır. Öte yandan finansal piyasaların küreselleşmesi ülkeler açısından faiz ve döviz kuru risklerini doğurabilmektedir. Meydana gelebilecek bu riskler ile spekülasyonlardan korunmak amacıyla bir türev piyasa aracı olan swap gibi finansal enstrümanlar kullanılmaktadır. Her geçen gün gerek Türkiye’de gerekse dünya çapında finansal belirsizlikleri azaltmak amacıyla swap işlemlerinden faydalanma oranı artmaya başlamıştır. Bu çalışmanın amacı; Özellikle son yıllarda Türkiye’deki swap piyasalarının işleyişini incelemek ve para politikasındaki yerini değerlendirerek TCMB swap miktarları ile dolar kuru arasındaki ilişkinin tespitidir. Bu amaç doğrultusunda Engle-Granger Tek Denklem Eşbütünleşme Testi uygulanmıştır. Çalışmanın bulgularına göre, reel efektif döviz kuru ile TCMB aylık swap miktarı arasında istatistiki olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Swap Piyasası, Döviz Kurları, Engle-Granger Tek Denklem Eşbütünleşme Testi
Kaynakça
- Aşıkoğlu, R., & Kayahan, C. (2008). Global Finansal Sistem Etkileşimiyle Türkiye'nin Türev Piyasa Görünümü. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(2), 157-179.
- Bahaj, S., & Reis, R. (2018). Central bank swap lines (Bank of England, Staff Working Paper No. No.741). https://www.bankofengland.co.uk/-/media/boe/files/working-paper/2018/central-bank-swap-lines.pdf?la=en&hash=37459215724CDC67F2FA1FB54B28E75%206D42E8906.
- Başoğlu, U., Ceylan A., & Parasız İ. (2009), Finans Teori kurum Uygulama, Bursa: Ekin Yayınevi.
- BBC Türkçe (2020). Swap hattı nedir: Türkiye'nin diğer ülkelerle görüşmeleri hakkında neler biliniyor? https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-52574548 (Erişim Tarihi: 20.03.2021). BIS (Bank for Internatıonal Settlements) (2019). Reserve management and FX intervention, https://www.bis.org/publ/bppdf/bispap104.htm (Erişim Tarihi: 07.05.2021).
- Borsa İstanbul (2017). Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası https://www.borsaistanbul.com/data/kilavuzlar/VIOP-Hakkinda-SSS.pdf (Erişim Tarihi: 28.03.2021).
- Bozkurt, H. (2021). Türkiye’de Para Politikası-Döviz Kuru-Enflasyon İlişkisinin Ampirik Analizi. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 11(3), 981-994.
- Ceylan, A. (1998), Finansal Teknikler, Bursa: Ekin Yayınları.
- Chambers, N. R. (1996). Swaps. Marmara Üniversitesi, S.B.E Öneri Dergisi, 1(5).
- Çakmaklı, C., Demiralp, S., Kalemli-Özcan, Ṣ., Yesiltas, S., & Yildirim, M. A. (2020). Covid-19 and emerging markets: An epidemiological multi-sector model for a small open economy with an application to turkey (No. w27191). National Bureau of Economic Research.
- Dönmez, A.Ç., Başaran, Y., Doğru G., Yılmaz, M.K., Uğur, S., Kartallı Y., & Ugan G.(2002), Finansal Vadeli İşlemler Piyasasına Giriş, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Yayını.