BANKA İŞLEMLERİ KAYIT VE DENETİMİNDE DİJİTAL TEKNOLOJİ, YAPAY ZEKÂNIN ROLÜ

Hayatın her alanında olduğu gibi bankacılık faaliyetlerinde de teknolojik imkânlar çığır açtı. Dijitalleşme ile gelişen kabiliyetler hayal ötesi uygulamaların gerçekleşmesine imkân verdi. Bu gelişmenin son örneği yapay zekâ uygulamaları olup, sentetik sinir ağlarının yapay, derin farklı seviyelerde geliştirilmesi ile birlikte insan gibi düşünüp karar veren makine ve uygulamalar geliştirilip hayatımızda yerlerini almışlardır. Söz konusu teknolojiler bir devrim ya da yeniliğin yanı sıra rekabet unsuru olarak bankalarda da hızlıca yer bulmuştur. Gelişim seviyesi ve uygulanabilirlik derecesi yüksek olan yapay zekâ uygulamaları bankalarda ürün ve hizmet oluşturmanın yanında denetim başta olmak üzere içsel düzenlemeler için de kullanılır aşamaya gelmiştir. Çalışmada, gelişen teknolojik imkânlarla bankalarda kayıt aşamasında oluşan muhasebe işlemlerinin tasarımdan mali tablolara yansıtılana kadar geçen evrede, doğru, zamanında ve tam olarak işlendiğinin tüm veriyi kapsayacak şekilde garanti edilmesi ve denetlenebilir olmasını esas alan yaklaşım perspektifi çizilmiştir. Ayrıca bu anlatım, örnek finansal işlem seti ile somutlaştırılmıştır. Böylelikle, standart bir bankacılık işleminin ve muhasebe kayıtlarının seçilen işlem adımları dâhilinde yapay zekâ çözümleri ile hangi kriterlerle sorgulanıp, kontrol edilerek denetlenebileceğine yönelik örneklem yapılarak literatüre uygulama bazlı katkı sağlanmıştır.

As in every area of life, technological capabilities have revolutionized banking activities. The capabilities developed through digitalization have enabled the realization of unimaginable applications. The latest example of this development is artificial intelligence applications. With the development of artificial, deep synthetic neural networks at different levels, machines and applications that think and make decisions like humans have been developed and have taken their place in our lives. These technologies have quickly found their place in banks as a competitive factor, as well as a revolution or innovation. Artificial intelligence applications, have reached the stage where they are used in banks not only for creating products and services but also for internal regulations, particularly auditing. This study outlines an approach that focuses on ensuring that accounting transactions generated during the registration phase in banks, from design to reflection in financial statements, are processed accurately, timely, and completely, covering all data, and are auditable. Furthermore, this explanation is substantiated with a sample set of financial transactions. Thus, by providing examples of how a standard banking transaction and accounting records can be queried, controlled, and audited using artificial intelligence solutions within selected transaction steps, an application-based contribution has been made to the literature.