BÖLGESEL AMATÖR LİGDEKİ FUTBOLCULARIN ALGILARINA GÖRE ANTRENÖRLERİN LİDERLİK TARZLARININ İNCELENMESİ

Öz

Bu çalışma, Bölgesel Amatör Lig’de mücadele eden futbolcuların algıları doğrultusunda antrenörlerin liderlik tarzlarını ele almaktadır. Antrenörlerin benimsedikleri liderlik tarzlarının, takım içi iletişim, sporcuların motivasyonu ve takım performansı açısından önemli bir rol oynayacağı düşünülmektedir. Bu çalışmanın temel amacı, Bölgesel Amatör Lig’de (BAL) mücadele eden futbolcuların algılarına göre antrenörlerin sergiledikleri liderlik tarzlarını belirlemek ve futbolcuların demografik ve sportif özelliklerine göre antrenörlerin liderlik tarzlarına ilişkin algılarında farklılık olup olmadığını incelemektir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya, 2025 yılında Bölgesel Amatör Lig 3. Grup’ta futbol oynayan 248 sporcu gönüllü olarak katılmıştır. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu ve antrenörlerin liderlik tarzlarını belirlemeye yönelik Sporda Liderlik Ölçeği kullanılmış, veriler Google Forms aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 26 paket programında analiz edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra, verilerin normal dağılım gösterdiğinin belirlenmesi üzerine parametrik testlerden yararlanılmıştır. İki bağımsız grubun karşılaştırılmasında bağımsız örneklemler t-testi, ikiden fazla bağımsız grubun karşılaştırılmasında tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve anlamlı farklılıkların kaynağının belirlenmesinde Tukey HSD testi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, futbolcuların yaş ve futbol oynama süresine göre antrenörlerin liderlik tarzlarına ilişkin algılarında anlamlı farklılık bulunmazken, eğitim düzeyine göre sosyal destek davranışı ve medeni duruma göre demokratik davranış boyutunda anlamlı farklılıklar belirlenmiştir (p<0,05). Araştırma sonucunda futbolcuların antrenörlerini daha çok eğitici ve öğretici, daha az otokratik liderlik davranışı sergileyen kişiler olarak algıladıkları belirlenmiştir. Yaş ve futbol oynama süresine göre anlamlı farklılık bulunmazken, eğitim düzeyine göre sosyal destek ve medeni duruma göre demokratik davranış boyutunda anlamlı farklılık saptanmıştır. Antrenörlerin öğretici ve destekleyici liderlik davranışlarını sürdürmeleri, sporcuların görüşlerine önem veren demokratik bir yaklaşım benimsemeleri ve sporcuların sosyal destek ihtiyaçlarını dikkate almaları önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Futbol, Antrenör, Liderlik, Spor

Anahtar Kelimeler

• Football
• Coach
• Leadership
• Sports

AN INVESTİGATİON İNTO COACHES' LEADERSHİP STYLES BASED ON THE PERCEPTİONS 0F FOOTBALLERS İN THE REGİONAL AMATEUR LEAGUE

Öz

This study examines the leadership styles of coaches based on the perceptions of football players competing in the Regional Amateur League (BAL). The leadership styles adopted by coaches are considered to play an important role in team communication, athletes’ motivation, and team performance. The primary aim of this study was to determine the leadership styles exhibited by coaches according to the perceptions of football players competing in the Regional Amateur League (BAL) and to examine whether these perceptions differed according to the players’ demographic and sporting characteristics. The study was conducted using a quantitative research approach and a survey model. A total of 248 football players competing in Group 3 of the Regional Amateur League in 2025 voluntarily participated in the study. Data were collected through Google Forms using a Personal Information Form and the Leadership Scale for Sports to determine coaches’ leadership styles. The data were analyzed using SPSS 26. In addition to descriptive statistics, parametric tests were employed, as the data were found to follow a normal distribution. An independent samples t-test was used to compare two independent groups, while one-way analysis of variance (ANOVA) was used to compare more than two independent groups. The Tukey HSD post hoc test was used to determine the source of significant differences. The statistical significance level was set at p<0.05. According to the findings, no significant differences were found in football players’ perceptions of coaches’ leadership styles according to age or years of football experience, whereas significant differences were identified in the social support behavior dimension according to educational level and in the democratic behavior dimension according to marital status (p<0.05). The results of the study indicated that football players perceived their coaches as exhibiting predominantly educational and instructional leadership behaviors and relatively less autocratic leadership behaviors. No significant differences were found in leadership perceptions according to age or years of football experience, whereas significant differences were identified in the social support behavior dimension according to educational level and in the democratic behavior dimension according to marital status. It is recommended that coaches maintain instructional and supportive leadership behaviors, adopt a democratic approach that values athletes’ opinions, and take into consideration the social support needs of athletes. Keywords: Football, Coach, Leadership, Sport

Anahtar Kelimeler

• Football,Coach,Leadership,Sports

Kaynakça

1. Bensiz, A. (2016). Amatör futbolcuların algılarına göre antrenörlerin liderlik özelliklerinin incelenmesi (Tez No. 448244) [Yüksek lisans tezi, Bartın Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
2. Biber, M. (2019). Lider yöneticilik. İşletme Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 2(2), 183–197. https://doi.org/10.33416/baybem.523611
3. Chelladurai, P., & Saleh, S. D. (1980). Dimensions of leader behavior in sports: Development of a leadership scale. Journal of Sport Psychology, 2(1), 34–45. https://doi.org/10.1123/jsp.2.1.34
4. Gacar, A., Nacar, E., & Bayrak Ayaş, E. (2017). Plaj hentbolu antrenörlerin liderlik tarzlarının incelenmesi. The Journal of Social Sciences, 15, 53–65.
5. Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler (23. baskı). Nobel Yayın Dağıtım.
6. Nacar, E., Gacar, A., Bayrak Ayaş, E., & Öner, İ. (2018). Farklı branşlardaki sporcular gözüyle antrenörlerin liderlik tarzlarının incelenmesi. The Journal of Social Sciences, 25, 35–47. https://doi.org/10.16990/SOBIDER.4362
7. Sarı, İ. (2013). Güreşçilerin motivasyonu ve özyeterlikleri ile antrenörlerin liderlik davranışlarının ilişkisi (Tez No. 419561) [Doktora tezi, KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi.
8. Toros, T., & Tiryaki, Ş. (2006). Sporda liderlik ölçeğinin–futbolcuların antrenör davranışlarını algılaması versiyonunun–geçerlik ve güvenirlik çalışması. 9. Uluslararası Spor Bilimleri Kongresi, Muğla, Türkiye.

9. Yalçın, S. (2016). Liderlik olgusu bağlamında ilişkisel (Dönüşümcü) liderlik kavramı (Tez No. 452068) [Yüksek lisans tezi, EGE ÜNİVERSİTESİ].
10. Ulusal Tez Merkezi. Bensiz, A. (2016). Amatör futbolcuların algılarına göre antrenörlerin liderlik özelliklerinin incelenmesi (Tez No. 448244) [Yüksek lisans tezi, BARTIN ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi.
11. Yılmaz, İ. (2008). Sporcu algıları çerçevesinde farklı spor branşlarındaki antrenörlerin liderlik davranış analizleri ve iletişim beceri düzeyleri (Tez No. 225783) [Doktora tezi, GAZİ ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi.