Spor Turizminin Çeşitlendirilmesinde Netbol: Türkiye İçin Aşamalı Bir Gelişim Modeli Önerisi

Öz

Spor turizminin çeşitlendirilmesinde az tanınan spor dallarına yönelik uygulanabilir gelişim yollarının belirlenmesi önem taşımaktadır. Uluslararası kuralları ve organizasyon yapısı bulunan netbol, Türkiye’de spor turizmiyle ilişkilendirilmesi bakımından araştırılmaya değer bir örnektir. Bu çalışmanın amacı, netbolun spor etkinlikleri, etkin katılım, turizm bölgelerinin tanıtımı ve uluslararası iş birliği bakımından olası kullanım alanlarını değerlendirmek ve Türkiye koşullarına yönelik aşamalı bir gelişim modeli önermektir. Çalışma, geleneksel derleme ve belge incelemesine dayanan kuramsal bir değerlendirmedir. Spor turizmi ve etkinlik yönetimi literatürü ile World Netball’ın kurumsal belgeleri, kapsam ve kaynak sınırlılıkları gözetilerek yorumlayıcı biçimde bir araya getirilmiştir. Bu sentez sonucunda yazar tarafından beş aşamalı bir model önerilmiştir: tanıtım ve eğitim, yerel uygulama, turizm alanlarıyla bütünleştirme, uluslararasılaşma ve sürdürülebilir spor turizmi ürünü. Model, sportif altyapı oluşturulmadan büyük ölçekli etkinliklere geçilmemesini ve ilerlemenin katılımcı, organizasyon ve turizm göstergeleriyle değerlendirilmesini esas almaktadır. Öneri herhangi bir bölgede uygulamalı olarak sınanmamıştır; dolayısıyla beklenen katkılar gerçekleşmiş sonuçlar değil, gelecek araştırmalar için test edilebilir önermelerdir. Değerlendirme, her aşamanın ön koşullarını ve izlenebilir göstergelerini tanımlamaktadır. Böylece yerel spor etkinliklerinin kendiliğinden turizm faaliyeti sayılması yerine, şehir dışından katılımın ve turizm hizmetleriyle bağlantının ayrıca gözlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Literatür taraması bütün veri tabanlarını kapsadığı iddiası taşımamaktadır. Önerilen aşamaların izlenmesinde eğitici yeterliği, katılımcı sürekliliği, konaklama süresi, ziyaretçi memnuniyeti ve yerel paydaş iş birliği gibi ölçütlerin kullanılması uygun görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Netbol
• spor turizmi
• spor etkinlikleri
• turizm alanları
• ürün çeşitlendirmesi

Destekleyen Kurum

Herhangi bir kurum veya kuruluş tarafından finansal destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Bu çalışma, yayımlanmış akademik çalışmalar ve kamuya açık kurumsal kaynaklara dayalı kuramsal bir çalışmadır. İnsan veya hayvan katılımcılardan veri toplanmadığından etik kurul onayı gerektirmemektedir.

Teşekkür

Bulunmamaktadır.

Netball in the Diversification of Sport Tourism: A Phased Development Model Proposal for Türkiye

Öz

Identifying feasible development paths for less familiar sports may support the diversification of sport tourism. Netball, which has established international rules and governance, is a relevant case for exploring potential links between sport and tourism in Türkiye. This study evaluates possible applications of netball in sport events, active participation, the promotion of tourism areas and international cooperation, and proposes a phased development model adapted to the Turkish context. The study is a theoretical assessment based on a traditional narrative review and document analysis. Literature on sport tourism and event management, together with institutional documents published by World Netball, was brought together through an interpretive synthesis mindful of its scope and limitations. On this basis, the author proposes a five-stage model: promotion and education; local implementation; integration with tourism areas; internationalisation; and development of a sustainable sport tourism product. The model prioritises the establishment of sporting and organisational capacity before large-scale events and recommends monitoring progress through participation, event and tourism indicators. As the model has not been empirically tested in any setting, its possible benefits should be understood as propositions for future research rather than demonstrated outcomes. The assessment outlines prerequisites and possible monitoring indicators for each stage. In particular, it distinguishes ordinary local sport events from tourism-related activities involving travel beyond participants’ usual environment and connections with visitor services. The review does not claim exhaustive database coverage. Proposed monitoring indicators include training capacity, participant retention, overnight stays, visitor satisfaction and cooperation among local stakeholders.

Anahtar Kelimeler

• Netball
• sport tourism
• sport events
• tourism areas
• product diversification

Destekleyen Kurum

No financial support was received from any institution or organization.

Etik Beyan

This study is a theoretical study based on published academic studies and publicly available institutional sources. Since no data were collected from human or animal participants, ethics committee approval was not required.

Teşekkür

None

Kaynakça

1. Bazzanella, F., Schnitzer, M., Peters, M., & Bichler, B. F. (2023). The role of sports events in developing tourism destinations: A systematized review and future research agenda. Journal of Sport & Tourism, 27(2), 77–109. https://doi.org/10.1080/14775085.2023.2186925
2. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27–40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
3. Chalip, L. (2006). Towards social leverage of sport events. Journal of Sport & Tourism, 11(2), 109–127. https://doi.org/10.1080/14775080601155126
4. Çavuş, M. N. (2024). Spor turizminin imkân ve etkileri: Türkiye özelinde bir değerlendirme. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 22(2), 202–210. https://doi.org/10.33689/spormetre.1404163
5. Çetin, A. (2023). Spor turizmi ve spor etkinlikleri üzerine bir derleme. Turkish Journal of Sports Science, 7(1), 49–58. https://doi.org/10.32706/tusbid.1293281
6. Duman, S., Şahin, H. M., Uluç, E. A., & Bulut, Ç. (2021). Spor turizminin Türkiye açısından ekonomik boyutu. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 6(4), 367–383. https://doi.org/10.31680/gaunjss.1018736
7. Getz, D. (2008). Event tourism: Definition, evolution, and research. Tourism Management, 29(3), 403–428. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2007.07.017
8. Gibson, H. J. (1998). Sport tourism: A critical analysis of research. Sport Management Review, 1(1), 45–76. https://doi.org/10.1016/S1441-3523(98)70099-3

9. Gibson, H. J., Willming, C., & Holdnak, A. (2003). Small-scale event sport tourism: Fans as tourists. Tourism Management, 24(2), 181–190. https://doi.org/10.1016/S0261-5177(02)00058-4
10. Grant, M. J., & Booth, A. (2009). A typology of reviews: An analysis of 14 review types and associated methodologies. Health Information & Libraries Journal, 26(2), 91–108. https://doi.org/10.1111/j.1471-1842.2009.00848.x
11. Hinch, T., & Higham, J. (2011). Sport tourism development (2nd ed.). Channel View Publications.
12. Mackellar, J., & Nisbet, S. (2017). Sport events and integrated destination development. Current Issues in Tourism, 20(13), 1320–1335. https://doi.org/10.1080/13683500.2014.959903
13. Öztürk, E. N. (2026). Strategic integration of technology-driven sport events into local sustainable tourism development. Journal of Global Tourism and Technology Research, 7(1), 79–88. https://doi.org/10.54493/jgttr.1894198
14. Weed, M., & Bull, C. (2009). Sports tourism: Participants, policy and providers (2nd ed.). Butterworth-Heinemann.
15. Whitehead, S., Weakley, J., Cormack, S., Alfano, H., Kerss, J., Mooney, M., & Jones, B. (2021). The applied sports science and medicine of netball: A systematic scoping review. Sports Medicine, 51(8), 1715–1731. https://doi.org/10.1007/s40279-021-01461-6
16. World Netball. (2024). Rules of netball: 2024 edition. https://netball.sport/game/the-rules-of-netball/
17. World Netball. (2025, June 18). World Netball announces biennial Netball World Cup and inaugural men’s Netball World Cup. https://netball.sport/world-netb all-wn-announces-biennial-netball-world-cup-nwc-and-inaugural-mens-nwc/
18. World Netball. (t.y.-a). About us. Erişim: 9 Ekim 2026, https://netball.sport/inside-world-netball/about-us/
19. World Netball. (t.y.-b). History of netball. Erişim: 9 Ekim 2026, https://netball.sport/game/history-of-netball/
20. Yıldırım, F. (2026). Türkiye’de spor turizmi araştırmalarının yönelimi: Eğilimler, sosyo-ekonomik etkiler ve stratejiler üzerine bir inceleme. Egzersiz ve Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6(1), 1–12. https://dergipark.org.tr/tr/pub/joinesr/article/1922453
21. Ziakas, V. (2023). Leveraging sport events for tourism development: The event portfolio perspective. Journal of Global Sport Management, 8(1), 43–72. https://doi.org/10.1080/24704067.2020.1731700