Diriliş Ertuğrul Dizisindeki Milliyetçi Ögelere Konya'dan Bir Bakış

Öz

Televizyonun yaygınlaşmasıyla birlikte insanların uzun süreler boyunca televizyon izlediği bilinen bir gerçektir. Ekran başında geçirilen saatlerde adeta bir yayın bombardımanına tutulan izleyici ekranda gördüklerinden etkilenebilmektedir. Televizyonun etki alanlarının ve gücünün artmasıyla birlikte yayınlanan programların çeşitlendiği görülmektedir ve toplumların içinde bulunduğu durumlar televizyon yayınlarına yansımaktadır. İnsanlar tarafından ilgiyle izlenen bir yayın türü olan diziler televizyon programları içinde önemli bir yer tutmaktadır. İnsanların hassas oldukları noktalara dokunuşlar yapan dizilerin daha etkileyici olması hayatın akışına uygun bir durumdur. Tarihî diziler de insanların özlem duydukları, hasretle andıkları güzel günleri hatırlattığı için ilgiyle takip edilmektedir. Bu dizilerde toplumun millî ve manevî ögelerinin yansıtıldığını görmekteyiz. İnceleyeceğimiz Diriliş Ertuğrul dizisi de milli ögelerin yoğun olarak yer aldığı bir yapım olarak karşımıza çıkmaktadır. Televizyondan yanısıtılan iletilerin medyanın istediği yönde okunup okunmadığı iletişim kuramcılarının üzerinde durduğu konuların başında gelmektedir. Kültürel Çalışmalar geleneği içerisinde yer alan Stuart Hall’ın ortaya koyduğu ‘Kodlama-Kodaçımı’ kuramı izleyicinin duruma göre egemen, müzakereci ve muhalif okuma olmak üzere üç ayrı şekilde okuma yapılabileceğini savunmaktadır. Bu yaklaşım yeni bir söylemle izleyiciyi o zamana kadar olan görüşün aksine, gönderilen mesajlarla mücadele eden bir konuma yerleştirmiştir. Bu çalışmada Diriliş Ertuğrul dizindeki milliyetçi ögelerin izler kitle tarafından nasıl alımlandığını belirlemek amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Dizi
• Milliyetçilik
• Televizyon
• Kodlama-Kodaçımı
• Diriliş Ertuğrul

A Look at the Nationalist Elements in the Diriliş Ertuğrul TV Series from Konya

Öz

With the spread of television, it is a known fact that people watch television for long periods of time. The audience, who is bombarded with broadcasts during the hours spent in front of the screen, can be affected by what they see on the screen. With the increase in the influence and power of television, it is seen that the programs broadcasted have diversified and the situations that societies are in are reflected in television broadcasts. Series, which are a type of broadcast that is watched with interest by people, have an important place in television programs. It is in line with the flow of life that series that touch on people's sensitive points are more impressive. Historical series are also followed with interest because they remind people of the good days they miss and remember with longing. We see that the national and spiritual elements of the society are reflected in these series. The Diriliş Ertuğrul series that we will examine also appears as a production in which national elements are heavily present. Whether the messages reflected from television are read in the direction that the media wants is one of the main issues that communication theorists focus on. The theory of ‘Coding-Decoding’ put forward by Stuart Hall, which is within the tradition of Cultural Studies, argues that the audience can read in three different ways, namely dominant, negotiating and oppositional reading, depending on the situation. This approach, with a new discourse, has placed the audience in a position where they struggle with the messages sent, contrary to the view that had been held until then. The aim of this study is to determine how the nationalist elements in the Diriliş Ertuğrul series are received by the audience.

Anahtar Kelimeler

• Television
• Series
• Nationalism
• Coding-Decoding
• Diriliş Ertuğrul

Kaynakça

1. Akkoç, A. (2019). Geç kapitalist dönemde başarı-başarısızlık: Dizi gerçekliği. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(4), ss. 15-38.
2. Altın, Ş. Y., & Şen, A. F. (2018). Televizyon dizilerinde milliyetçi söylemlerin yeniden üretimi: İsimsizler, Savaşçı ve Söz dizileri örneği. Egemia, 3, ss. 113-140.
3. Aydın, O. Ş. (2007). Alımlama araştırmaları ve kültürel çalışmalar geleneğinin katkısı. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(11), 119-131.
4. Arık, B. (2011). Raymond Williams. B. Çoban (Edt.), 21. Yüzyıl İletişim Çağını Aydınlatan Kuramcılar Kadife Karanlık II: Ayna Şövalyeleri (ss. 117-139). Su Yayınevi.
5. Aziz, A. (1996). Elektronik yayıncılıkta temel bilgiler. Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi Yayınları.
6. Cankaya, Ö. (1997). Dünden bugüne radyo televizyon. Beta Basım Yayım.
7. Chip (2020, Ağustos 8). Tüm zamanların en iyi 100 dizisi. https://www.chip.com.tr/haber/tum-zamanlarin-en-iyi-100-dizisi-imdb-top-100_89593.html.
8. Çakır, V. (2000). Türkiye’de yerel televizyonculuğun mevcut kurumsal yapısı ve bir örnek model tasarımı [Yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.

9. Çaplı, B. (2001). Televizyon ve siyasal sistem. İmge Kitabevi.
10. Çelik, H. C., & Van Het Hof, S. D. (2020). Prime-time’da yayınlanan televizyon dizilerinin genel içeriği. Erciyes İletişim Dergisi, 7(2), 1049-1430.
11. Çencen, N., & Şimşek, A. (2015). Usta tarihçilerin bakış açısı ile Diriliş dizisi. International Journal of Human Sciences, 12(2), 1377-1396.
12. Düzgün, Ş. (2019). Televizyon dizilerinde kahraman miti: Karadayı örneği [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
13. Erman, S. (2016). Bir propaganda aracı olarak tarihi diziler: Diriliş Ertuğrul ve Filinta örneği [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
14. Gellner, E. (1992). Uluslar ve ulusçuluk (B. E. Bahar & G. G. Özdoğan, Çev.). İnsan Yayınları.
15. Habertürk (2020, Haziran 13). 21. yüzyılın en iyi 20 dizisi. https://www.haberturk.com/21-yuzyilin-en-iyi-20-dizisi-2711219.
16. Heywood, A. (2013). Siyasi ideolojiler: Bir giriş (A. K. Bayram, Çev.). Liberte Yayınları.
17. Hobsbawm, E. J. (1995). Milletler ve milliyetçilik: Program, mit, gerçeklik (O. Akınhay, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
18. Işık, M. (2002). Kitle iletişim sistemleri. Eğitim Kitabevi.
19. Kalyoncuoğlu, Y. (2020, Mayıs 14). 'Diriliş Ertuğrul' dijital mecralarda son 3 ayda 21 milyonu aşkın seyirciye ulaştı. Anadolu Ajans. https://www.aa.com.tr/tr/kultursanat/dirilis-ertugrul-dijital-mecralarda-son-3-ayda-21-milyonu-askin-seyirciyeulasti/1840363.
20. Karaca, M. (2018). Propaganda aracı olarak sinema: Büyük Diktatör filminin alımlama analizi. International Journal of Entrepreneurship and Management Inquiries, 2(2), 35-54.
21. Kaya, R., & Günal, H. (2015). Tarih öğretmenlerinin Muhteşem Yüzyıl dizisi özelinde tarih konulu film ve dizilerin öğretimde kullanımına yönelik görüşleri. Türk Tarih Eğitimi Dergisi, 4(1), 1-48.
22. Marshall, G. (2005). Sosyoloji sözlüğü (O. Akınhay & D. Kömürcü, Çev.). Bilim ve Sanat Yayınları.
23. Medin, B. (2016). Kahramanın Ç hali: Temsil ve özdeşlik bağlamında Behzat Ç. üzerine bir alımlama çalışması. Abant Kültürel Araştırmalar Dergisi, 1(1), 96-118.
24. Ntv (2018, Mayıs). Tüm zamanların en iyi yabancı dizileri. https://www.ntv.com.tr/galeri/sanat/tum-zamanlarin-en-iyi-yabancidizilerimayis2018.
25. Özkan, S. (2019). Televizyon dizi türü olarak absürd komediler ve Leyla ile Mecnun dizisi üzerine içerik analizi [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
26. Özkırımlı, U. (2009). Milliyetçilik kuramları: Eleştirel bir bakış. Doğu Batı Yayınları.
27. Özsoy, A. (2011). Televizyon ve izleyici: Türkiye’de dönüşen televizyon kültürü ve izleyici. Ütopya Yayınevi.
28. Pekman, C. (1997). Televizyonda özelleşme. Beta Basım Yayım.
29. Postman, N. (2004). Televizyon: Öldüren eğlence. Ayrıntı Yayınları.
30. Rtük (2018). Televizyon İzleme Eğilimleri Araştırması. rtuk.gov.tr.
31. Rtük (2023). Medyametre Medya Kullanım Alışkanlıkları Araştırması. rtuk.gov.tr.
32. Rtük, Medya Hizmet Sağlayıcılar. https://rtuk.gov.tr/medya-hizmet-saglayicilar-3747.
33. Sarmaşık, J. (2000). Türkiye’de radyo ve televizyon düzeni (1927-2000) [Yüksek lisans tezi, Maltepe Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
34. Sejfula, M. (2019). Kültürün küresel karşı-akışına örnek olarak Türk dizileri ve Makedonya’daki üniversite öğrencileri tarafından alımlanması [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
35. Serim, Ö. (2007). Türk televizyon tarihi 1952-2006. Epsilon Yayıncılık.
36. Şeker, T. (2009). 5N1K haber programının alımlama analizi. Selçuk İletişim Dergisi, 5(4), 105-117.
37. Şeker, T., & Şimşek, F. (2012). Kodlama-kodaçımı bağlamında Muhteşem Yüzyıl dizisinin lise öğrencileri üzerindeki etkilerine yönelik alımlama analizi. Selçuk İletişim Dergisi, 7(2), 111-120.
38. Tanrıvermiş, Ş. (2007). Televizyon dizilerinde erkek imgesi [Yüksek lisans tezi, İstanbul Kültür Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
39. Türker, A., & Kırık, A. M. (2019). Tarih dizilerinde gerçeklik algısının oluşumu: Diriliş Ertuğrul dizisinin göstergebilimsel çözümlemesi. TRT Akademi, 4(8).
40. Topbaş, H. (2018). Siyasal iletişimde reklam alımlama analizi: AK Parti “Hayaldi Gerçek Oldu” örneği. Atatürk İletişim Dergisi, (15), 89-110.
41. Uzman, S. (2024, Ağustos 26). Gelmiş geçmiş en iyi yabancı diziler. Oggusto. https://www.oggusto.com/lifestyle/film-ve-dizi-onerileri/gelmis-gecmis-en-iyiyabanci-diziler.
42. Ünlüer, A. O. (2005). Ekranın öte yüzü. Tablet Kitabevi.
43. Web Archive, https://web.archive.org.
44. Wilkinson, S. (2004). Focus group research. D. Silverman (Ed.), Qualitative research: Theory, method and practice(ss. 177-199). Sage.
45. Williams, R. (2012). Anahtar sözcükler(S. Kılıç, Çev.). İletişim Yayınları.
46. Tabii Platformu, https://www.trtizle.com/diziler/dirilis-ertugrul/dirilis-ertugrul-115-bolum.
47. Yaylagül, L. (2018). Kitle iletişim kuramları. Dipnot Yayınları.