Menâkıb-ı Heft Veli: Konya’nın Yedi Velisi

Öz

Bu çalışma, Konya’da bulunan yedi veli hakkındaki yazma eseri konu edinmektedir. Eser, Menâkıb-ı Heft Veli adıyla kütüphanelerde kayıtlıdır ve bilinen üç nüshası bulunmaktadır. Eserin müellifi, Cemaleddin Muhammed Nuri Konevî’dir. Müellif, Konya Valisi Hasan Paşa’nın talebi üzerine bu eseri 998/1590 yılında kaleme almıştır. Eserde yedi veli, Muhyiddin İbnü’l-Arabî, Sadreddin Konevî, Şems-i Tebrîzî, Hoca Fakih (Ahmed Fakih Kutbüddin), Mevlâna Celâleddîn-i Rûmî, Şeyh Sadaka ve Sadeddin Çelebi Muhammet’in hayatına yer verilmiştir. Bu yedi veli hakkında, doğum ve vefat yerleri, faaliyetleri, faaliyetlerinin gerekçeleri, hocaları, öğrencileri gibi her biri için farklı ve kısa bilgiler verilmektedir. Menâkıb-ı Heft Veli’nin Süleymaniye ve Koyunoğlu Kütüphanesi’ndeki nüshalarında beş şeyhe yer verildiği için Milli Kütüphane nüshası esas alınarak yayına hazırlanmıştır. Eserin Latin harflerine aktarılmış hali ekte orijinal metinden örnek verilerek sunulmuştur. Cemaleddin Muhammed Nuri Konevî, eserin başlangıcında giriş mahiyetinde kısa bir özet vermiş ve ardından eserin hazırlanma gerekçesini de kaydetmiştir. Yedi şeyh hakkındaki bilgilerden sonra eser, hatime ile yine velilerin kabirlerine ziyaretlerin gerekçeleri (bir bakıma ziyaret adabı) hakkında kısa bilgilerle tamamlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Konya
• Menâkıb-ı Heft Veli
• Konya Velileri
• Cemaleddin Muhammed Nuri Konevî

Menâkıb-ı Heft Veli: Seven Saints of Konya

Öz

This study focuses on a written work about the seven saints in Konya. The work is registered in libraries under the title Menâkıb-ı Heft Veli, and there are three known copies. The author of the work is Cemaleddin Muhammed Nuri Konevî. The author wrote this work in 998/1590 at the request of Hasan Pasha, the Governor of Konya. The work covers the lives of seven saints: Muhyiddin Ibn al-Arabi, Sadreddin Konevi, Shams-i Tebrizi, Hoca Fakih (Ahmed Fakih Kutbüddin), Mevlana Jalaluddin Rumi, Sheikh Sadaka, and Sadeddin Çelebi Muhammet. Brief information about these seven saints includes their places of birth and death, their activities, the reasons for their activities, their teachers, and their students, with different information provided for each sheikh. Since the copies of Menâkıb-ı Heft Veli in the Süleymaniye and Koyunoğlu Libraries only mention five sheikhs, the National Library copy was used as the basis for publication. The Latinized version of the work is provided in the appendix, along with examples from the original text. Cemaleddin Muhammed Nuri Konevî provides a brief summary at the beginning of the work, followed by the reasons for its preparation. After the information about the seven sheikhs, the work concludes with a short explanation of the reasons for visiting the graves of the saints, which is, in a way, a brief guide on the etiquette of visiting.

Anahtar Kelimeler

• Konya
• Menâkıb-ı Heft Veli
• Saints of Konya
• Cemaleddin Muhammed Nuri Konevî

Kaynakça

1. Barkan, Ö. L. (1942). Osmanlı İmparatorluğunda Bir İskân ve Kolonizasyon Metodu Olarak Vakıflar ve Temlikler. Vakıflar Dergisi, 2, 270–353.
2. Barkan, Ö. L. (1949–1950a). Osmanlı İmparatorluğunda Bir İskan ve Kolonizasyon Metodu Olarak Sürgünler. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, 11(1–4), 524–569.
3. Barkan, Ö. L. (1949–1950b). Osmanlı İmparatorluğunda Bir İskan ve Kolonizasyon Metodu Olarak Sürgünler. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, 11(1–4), 67–131.
4. Barkan, Ö. L. (1951–1952). Osmanlı İmparatorluğunda Bir İskan ve Kolonizasyon Metodu Olarak Sürgünler. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, 13(1–4), 56–78.
5. Barkan, Ö. L. (1954). Osmanlı İmparatorluğunda Bir İskan ve Kolonizasyon Metodu Olarak Sürgünler. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, 15(1–4), 209–237.
6. Cemaleddin Muhammed Nuri Konevî. (t.y.a). Menâkıb-ı Heft Veli (No: 13485-1, vr. 77a-82b). Konya Koyunoğlu Müzesi Kütüphanesi.
7. Cemaleddin Muhammed Nuri Konevî. (t.y.b). Menâkıb-ı Heft Veli (No: 06 Mil Yz B 489/16, vr. 115b-127b). Milli Kütüphane.
8. Cemaleddin Muhammed Nuri Konevî. (t.y.c). Menâkıb-ı Heft Veli (Koleksiyon: Muğlalı Hoca Mustafa Efendi, No.: 00178-001, vr. 1b-9a). Süleymaniye Kütüphanesi.

9. Erdoğru, M. A. (1994). Karaman Vilâyeti Zaviyeleri. Tarih İncelemeleri Dergisi, 9, 89–158.
10. Erdoğru, M. A. (2003a). Murad Çelebi Defteri: 1483 Yılında Karaman Vilâyetinde Vakıflar I. Tarih İncelemeleri Dergisi, 18(1), 119–160.
11. Erdoğru, M. A. (2003b). Murad Çelebi Defteri 1483 Yılında Karaman Vilâyetinde Vakıflar II. Tarih İncelemeleri Defteri, 19(2), 99–140.
12. Erdoğru, M. A. (2004a). Murad Çelebi Defteri 1483 Yılında Karaman Vilâyetinde Vakıflar III. Tarih İncelemeleri Defteri, 19(1), 119–154.
13. Erdoğru, M. A. (2004b). Murad Çelebi Defteri 1483 Yılında Karaman Vilâyetinde Vakıflar IV. Tarih İncelemeleri Defteri, 19(2), 141–174.
14. Es, S. (1965). Konya’da Yatan Peygamberler ve Evliyalar. Yıldız Basımevi.
15. Köprülüzade Mehmet Fuad. (1338a). Anadolu’da İslamiyet I. Dârülfünûn Edebiyat Fakültesi Mecmuası, 2(4), 281–311.
16. Köprülüzade Mehmet Fuad. (1338b). Anadolu’da İslamiyet: Türk İstilâsından Sonra Anadolu Tarih-i Dîniyyesine Bir Nazar. Dârülfünûn Edebiyat Fakültesi Mecmuası, 2(5), 385–420.
17. Köprülüzade Mehmet Fuad. (1339). Anadolu’da İslâmiyet: Türk İstilâsından Sonra Anadolu Tarih-i Dîniyyesine Bir Nazar ve Bu Tarihin Menbaları. Dârülfünûn Edebiyat Fakültesi Mecmuası, 2(6), 457–486.
18. Konyalı, İ. H. (1964). Âbideleri ve Kitabeleriyle Konya Tarihi. Yeni Kitap Basımevi.
19. Mehmed Süreyya. (1996). Sicill-i Osmanî (Cilt 2, N. Akbayır, Haz.). Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
20. Silleli Said. (2023). Konya Tarihi Eserleri ve Vakfiyeleri (Z. Karakuş, Haz.). Konya Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayınları.
21. Taşğın, A. & Atay, Ö. (2019). Horasan’dan Konya’ya Türkistan – Horasan Marifetinin Göçü: Fütüvvetin Son Meydanı Olarak Konya. A. Aköz, D. Yörük, & H. Karpuz (Ed.), Geçmişten Günümüze Göçler Konya Kitabı XVII (ss. 155–184). Konya Ticaret Odası Yayınları.
22. Ünver, A. S. (1956). Yazma mecmualara göre: Konya'da Evliya sayımı. Türk Folklor Araştırmaları, 4(89), 1417–1419.
23. Vilâyet-Nâme. (1958). Menakıb-ı Hacı Bektâş-ı Velî Vilâyet-Nâme (A. Gölpınarlı, Haz.). İnkilâp Kitabevi.
24. Yörük, D. (2008). XV. Yüzyılda Karaman Topraklarında Ahiler ve Ahi Vakıfları. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (20), 665–684.
25. Yörük, D. (2017). Konya Çevresinde Kolonizatör Dervişler (XV-XVI. yüzyıl). A. Aköz & D. Yörük (Ed.), Konya Araştırmaları Göç ve İskân (ss. 109–144). Palet Yayınları.