Araştırma Makalesi

Müzikte Tekrarın İcrası: Performansla Yaratılan Bilişsel ve Estetik Etkiler

Cilt: 10 Sayı: 2 11 Aralık 2023
PDF İndir
EN TR

Müzikte Tekrarın İcrası: Performansla Yaratılan Bilişsel ve Estetik Etkiler

Öz

Tekrar, müziğin temel yapı taşlarından biri olup, müzikal yapıyı, algıyı, kavrayışı ve estetik deneyimi derinden şekillendirme gücüne sahiptir. Ancak icra pratiği açısından, tekrarın sunduğu yorumlama olanaklarına hak ettiği kadar ilgi gösterilmediği anlaşılmaktadır. Bu makale, müzikteki tekrar olgusunun özellikle yorumculuk açısından taşıdığı önemi ve potansiyeli vurgulamak amacıyla yazılmıştır. Güncel literatürdeki bulgu ve tartışmaların incelendiği bu çalışmada tekrar olgusu müzik performansı ekseninde ele alınmış ve tartışmalar, özellikle eser içi tekrarların yorumu ile sınırlandırılmıştır. Makalede, müzikal bir pasajın yinelenmesi sırasında ortaya çıkabilecek olası farklılaşmaları yaratan üç temel parametre (mikro-zamanlama, dinamikler ve artikülasyon tercihleri) üzerine odaklanılmaktadır. Bu doğrultuda, güncel literatürdeki performans analizi çalışmaları ve çeşitli bilişsel araştırmalar mercek altına alınmış, icracıların tekrar olgusuna nasıl yaklaştıkları ve tekrarlayan pasajları nasıl yorumladıkları tartışılmış, söz konusu yorum tercihlerinin dinleyiciler üzerindeki bilişsel etkileri ve eserin algılanışını şekillendiren estetik etkileri değerlendirilmiştir. Sonuç olarak tekrarın, icra sanatında çoğu zaman fark edilmeyen bir potansiyele sahip olduğu; bu potansiyelin değerlendirilmesinin ise daha etkili yorumların üretilmesini sağlayacağı savunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Carr, N. R., Olsen, K. N. ve Thompson, W. F. (2023). The perceptual and emotional consequences of articulation in music. Music Perception, 40(3), 202-219. google scholar
  2. Chopin, F. (1878). Polonaise, Op. 40, No. 1, A-durr. In Friedrich Chopin’s Werke: Band V: Polonaisen für das Pianoforte, s. 12-15. Leipzig: Verlag von Breitkopf und Hartel, google scholar
  3. Cone, E. T. (1968). Musical Form and Musical Performance. New York: W. W. Norton. google scholar
  4. Çöloğlu, M. E. (2013). Debussy’nin orkestra yapıtlarında tekrar öğesi ve gelişen çeşitleme ilkesine alternatif parça bütün tasarımları. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, İstanbul. google scholar
  5. Gabrielsson, A. (1987). Once Again: The Theme from Mozart’s Piano Sonata in A Major (K. 331), A Comparison of Five Performances. Action and Perception in Rhythm and Music, 55, s. 81-103. google scholar
  6. Gabrielsson, A. (1999). The Performance of Music. D. Deutsch (Ed.), In The psychology of music (2nd ed., s. 501-602). San Diego: Academic Press. google scholar
  7. Gabrielsson, A. (2005). Timing in Music Performance and its Relations to Music Experience. J. A. Sloboda (Ed.), Generative Processes in Music: The Psychology of Performance, Improvisation, and Composition, s. 27-51. New York: Oxford University Press. google scholar
  8. Gjerdingen, R. O. (2007). Music in the Galant style. New York: Oxford University Press. google scholar

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Müzik (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

11 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

10 Eylül 2023

Kabul Tarihi

13 Ekim 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 10 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çaylı, F. (2023). Müzikte Tekrarın İcrası: Performansla Yaratılan Bilişsel ve Estetik Etkiler. Konservatoryum, 10(2), 72-82. https://doi.org/10.26650/CONS2023-1358070
AMA
1.Çaylı F. Müzikte Tekrarın İcrası: Performansla Yaratılan Bilişsel ve Estetik Etkiler. Konservatoryum. 2023;10(2):72-82. doi:10.26650/CONS2023-1358070
Chicago
Çaylı, Ferhat. 2023. “Müzikte Tekrarın İcrası: Performansla Yaratılan Bilişsel ve Estetik Etkiler”. Konservatoryum 10 (2): 72-82. https://doi.org/10.26650/CONS2023-1358070.
EndNote
Çaylı F (01 Aralık 2023) Müzikte Tekrarın İcrası: Performansla Yaratılan Bilişsel ve Estetik Etkiler. Konservatoryum 10 2 72–82.
IEEE
[1]F. Çaylı, “Müzikte Tekrarın İcrası: Performansla Yaratılan Bilişsel ve Estetik Etkiler”, Konservatoryum, c. 10, sy 2, ss. 72–82, Ara. 2023, doi: 10.26650/CONS2023-1358070.
ISNAD
Çaylı, Ferhat. “Müzikte Tekrarın İcrası: Performansla Yaratılan Bilişsel ve Estetik Etkiler”. Konservatoryum 10/2 (01 Aralık 2023): 72-82. https://doi.org/10.26650/CONS2023-1358070.
JAMA
1.Çaylı F. Müzikte Tekrarın İcrası: Performansla Yaratılan Bilişsel ve Estetik Etkiler. Konservatoryum. 2023;10:72–82.
MLA
Çaylı, Ferhat. “Müzikte Tekrarın İcrası: Performansla Yaratılan Bilişsel ve Estetik Etkiler”. Konservatoryum, c. 10, sy 2, Aralık 2023, ss. 72-82, doi:10.26650/CONS2023-1358070.
Vancouver
1.Ferhat Çaylı. Müzikte Tekrarın İcrası: Performansla Yaratılan Bilişsel ve Estetik Etkiler. Konservatoryum. 01 Aralık 2023;10(2):72-8. doi:10.26650/CONS2023-1358070