Fernando Sor’un Klasik Gitar İçin Yazdığı Etüt Kitaplarının İncelenmesi

Öz

19. yüzyılın başında klasik gitarda virtüözite önem kazanırken, metodolojik çalışmalar da artış gösterir. Bu alanda çalışan başlıca gitarist ve besteciler arasında Ferdinando Carulli (1770-1841), Fernando Sor (1778-1839), Francesco Molino (1768- 1847), Matteo Carcassi (1792-1853), Dionisio Aguado (1784-1849) yer alır. Öncü sanatçılar arasında olan Fernando Sor’un günümüz klasik gitar eğitiminde kullanılan bir metot ve altı etüt kitabı vardır. Literatür incelendiğinde bestecinin sınırlı sayıda etüt analizinin yapıldığı ve bazı tekniklerin yeterince açık bir şekilde değerlendirilmediği görülmüştür. Bu doğrultuda bestecinin tüm etüt kitaplarındaki teknik unsurların neler olduğu çalışmanın problemi olarak belirlenmiştir. Araştırma, teknik çalışmaların dağılımını tablolarla ortaya koyarak icracının yoğunlaşmak istediği tekniği kolayca tespit etmesini amaçlamaktadır. Çalışma, betimsel bir çalışmadır ve nitel araştırma yöntemlerinden belge analizi yöntemi kullanılmıştır. Düzenlenen tablolarda etüt kitaplarının sol ve sağ el tekniklerine göre dağılımı gösterilmiştir. Analiz, literatürde kabul edilen teknik sınıflandırmaların dışında; “melodi-eşlik” ve “ajilite / tek tel koordinasyonu” başlıklarının eklenmesi açısından önem taşımaktadır. Tablolar beraber değerlendirildiğinde tüm etüt kitaplarında en çok tercih edilen melodi-eşlik tekniğini sırasıyla akor, aralık, arpej, legato, bare, susturma, süsleme, gam, ajilite, baş parmak, flajöle, tremolo, pozisyon atlama ve glissando takip etmektedir. Bu durum, müzikal anlatımın Sor’un etütlerinde ne denli önemli olduğunu vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Fernando Sor
• gitar eğitimi tarihi
• teknik sınıflandırma

Examining Fernando Sor’s Étude Books Written for Classical Guitar

Öz

As virtuosity on the classical guitar gained importance in the early 19th century, a parallel increase occurred regarding methodological compositions. Guitarists and composers who conducted these works include Ferdinando Carulli (1770-1841), Fernando Sor (1778-1839), Francesco Molino (1768-1847), Matteo Carcassi (1792-1853), and Dionisio Aguado (1784-1849). Among these pioneering artists, Fernando Sor had a method and composed six étude books that are still used in modern classical guitar education. Technical analyses of the composer’s selected works have been addressed in the literature. Accordingly, the current study has identified its issue to be what the technical elements are in all of the composer’s étude books. The distribution of the étude books according to left- and right-hand techniques is shown in organized tables, with the purpose here being to visually present the technical distributions according to the études. This way, performers can easily identify the techniques on which they want to focus. When examining the tables, the most preferred technique in all the étude books is melody accompaniment, followed by chords, intervals, arpeggios, legato, barre, muting, ornaments, scales, agility, thumb, harmonics, tremolo, position jumping, and glissando. This situation emphasizes how important musical expression is in Sor’s étude books.

Anahtar Kelimeler

• Fernando Sor
• history of guitar education
• technical classification

Kaynakça

1. Berg, C. (2020). Melody and Accompaniment The Classical Guitar Companion, Online Edisyon, Erişim Tarihi Nisan 28, 2024. New York, Oxford Academic. https://doi.org/10.1093/oso/9780190051105.003.0008 google scholar
2. Boran, İ., & Acar, K. Y. (2007). Kültürel Tarih Işığında Çoksesli Batı Müziği. Yapı Kredi Yayınları. google scholar
3. Grimes, D. (1994). Complete Sor Studies. Missouri, USA, Mel Bay Publications. google scholar
4. Heartz, D., & Brown, B. A. (2001). Classical. Oxford Music Online. Erişim tarihi Ocak 02, 2024. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/gmo/9781561592630.article.05889 google scholar
5. Jeffery, B. Fernando Sor Life and Music. Tecla Editions. Erişim tarihi Ocak 02, 2024, from https://tecla.com/fernando-sor/ google scholar
6. Jeffery, B. (2001). Sor [Sors], (Joseph) Fernando (Macari). Grove Music Online. Erişim tarihi Ocak 02, 2024. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/gmo/9781561592630.article.26246 google scholar
7. Jeffrey, B. (2008). Fernando Sor: The Complete Studies, Lessons and Exercises for Guitar. Tecla Editions. google scholar
8. Kahraman, V. (2018). Gitar Lisans Hazırlık Sınıfı Müfredatında Kullanılan Etütlerin Amacına ve İçeriğine Göre Sınıflandırılması Üzerine Bir Araştırma (Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara. google scholar

9. Kappel, H. (2016). The Bible of Classical Guitar Technique: A Detailed Compendium of the Fundamentals and Playing Techniques of 21st Century Classical Guitar Including Comprehensive, Progressively Structured Exercises Throughout. Almanya: AMA Verlag. google scholar
10. Kolaoğlu, S. (2019). Klasik Gitar Eğitiminde Kullanılan On Etüdün Melodik, Armonik, Ritmik ve Teknik Yönden İncelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir. google scholar
11. Madriguera, E. F. (1993). The Hispanization of The Guitar: From The Guitarra Latina to The Guitarra Espanola. Doktora Tezi, The University of Texas, Dallas. google scholar
12. Morris, S. (2005). A Study of The Solo Guitar Repertoire of The Early Nineteenth Century. Sanatta yeterlilik tezi. Claremont Graduate University. Claremont. google scholar
13. Ophee, M., & Savino, R. (1996). Fernando Sor: The Complete Studies for Guitar. Heidelberg, Almanya. Chanterelle Publications. google scholar
14. Stenstadvold, E. (2018). Long or short, The appoggiatura in the early 19th-century guitar tradition, with special reference to the music of Fernando Sor. Early Music, 46(1). Oxford University Press. 01.09.2023 google scholar
15. Page, C. (2013). New light on the London years of Fernando Sor, 1815-1822. Early Music, 41(4), 557-569. Oxford University Press. google scholar
16. Perlak, K. (2016). Classical Technique for the Modern Guitarist. Boston, USA. Berklee Press google scholar
17. Şahin, C. (2020). Güzel Sanatlar Lisesi Çalgı Eğitimi Gitar Ders Kitaplarındaki Klasik Dönem Etüt ve Eserlerin İncelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Okan Üniversitesi, İstanbul. google scholar
18. Tennant, S. (2005). Pumping Nylon. Amerika Birleşik Devletleri: Alfred Publishing Company. google scholar
19. Tyler, J., & Sparks, P. (2002). The Guitar and Its Music from the Renaissance to the Classical Era. Oxford University Press. google scholar
20. Uluocak, S. (2014b). Klasik Gitar Tarihi II / Barok Dönemde Gitar (1600-1750). İstanbul: Doruk Yayınları. google scholar
21. Uluocak, S. (2014c). Klasik Gitar Tarihi III / Klasik ve Romantik Dönemde Gitar (1750-1900). İstanbul: Doruk Yayınları. google scholar
22. Yemen, H. (2017). Klasik Gitar Eğitiminde Kullanılan Teknikler ve Bu Tekniklerin Öğretiminde Kullanılan Etütler (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi. google scholar