Melih Cevdet Anday’ın “Ölüler Konuşmak İsterler” İsimli Oyununun Absürt Tiyatronun Oyun Yazımı Eğilimleri Bağlamında İncelenmesi

Öz

Modern Türk Tiyatrosu’nun önemli oyun yazarlarından Melih Cevdet Anday’ın, Absürt Tiyatronun etkisini taşıyan oyunları bulunmaktadır. Bu makalede, bu eserlerden biri olan "Ölüler Konuşmak İsterler"deki absürdist eğilimlerin araştırılması amaçlamıştır. Bu amaçla, Absürt Tiyatronun oyun yazımı eğilimlerini değerlendirilmiş ve Anday’ın oyunu bu çerçevede incelenmiştir. İncelemeye göre, olay örgüsü, oyunun teması -insanın absürtlüğü- etrafında şekillenmiştir; okuyucuya, yalnızca konuşan fakat eyleme geçmeyen bir grup feribot yolcusu sunulmuştur. Modern bireysellik ve iletişimsizlik, anlamlı diyaloglardan ziyade ben merkezci monologların kullanımı yoluyla okuyucuya iletilen diğer düşünce katmanlarıdır. Sembolizm, oyunda önemli bir rol oynamaktadır; karakter derinliği veya gelişimi taşımayan anonim figürler olan oyun kişileri, çeşitli insan portrelerini veya özelliklerini temsil etmektedir. Zaman ve mekândaki detaysızlık, hikâyenin modern bireyin var olduğu "her zaman"ı / "her yer"i kucaklamasına olanak tanımıştır. Ayrıca, mizah öğesinin kullanımı okuyucunun eleştirel bakış açısıyla etkileşimde bulunmasını sağlamaktadır. Sonuç olarak, Anday’ın oyunu, absürdist oyun yazımı eğilimlerinin etkisini önemli ölçüde yansıtmakta ve bu bağlamda, Absürt Tiyatronun modern Türk Tiyatrosu üzerindeki etkisine önemli bir örnek teşkil etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Absürt Tiyatro
• Melih Cevdet Anday
• Ölüler Konuşmak İsterler

Melih Cevdet Anday’s “Dead Want to Talk” in Terms of the Playwriting Tendencies of “The Theater of the Absurd”

Öz

Melih Cevdet Anday, one of the foremost playwrights in modern Turkish theater, has authored plays that exemplify the influence of “The Theater of the Absurd”. This article aims to explore the presence of absurdist tendencies within one of his works, "Dead Want to Talk". With this objective, the article has assessed the playwriting tendencies of “The Theater of the Absurd” and evaluated Anday’s play within this framework. It has been observed that the plot centers on the theme -the absurdity of human portraying passengers on a ferry who talk without taking action. Modern individualism and lack of communication are layers of thought, conveyed effectively through the use of self-centered monologues instead of meaningful dialogues. Symbolism plays a crucial role, with characters as anonymous figures lacking depth or development, representing various human portraits or traits. The vagueness in time and setting allows the plot to embrace ‘anytime’ / ‘anyplace’ where the modern individual exists. Additionally, the use of humor enables readers to engage with the critical perspective. In conclusion, Anday’s play exemplifies the influence of the playwriting tendencies of “The Theater of the Absurd” to a significant extent, thus serves as a notable example of the absurdist influence in modern Turkish Theater.

Anahtar Kelimeler

• The Theatre of the Absurd
• Melih Cevdet Anday
• Dead Want to Talk

Kaynakça

1. Anday, M. C. (1972). Dört Oyun: Yarın Başka Koruda, Dikkat Köpek Var, Ölüler Konuşmak İsterler, Müfettişler (Four Plays: Tomorrow in a Different Grove, Beware of the Dog, The Dead Want to Speak, and Inspectors). Istanbul: Yankı Yayınları. google scholar
2. Anday, M. C. (2014). Ölüler Konuşmak İsterler (Dead Want to Talk). In Toplu Oyunlar I (Complete plays I) (pp. 117-138). Istanbul: Everest Yayınları. google scholar
3. Camus, P. A. (1942). Le Mythe De Sisyphe. Paris: Editions Gallimard. google scholar
4. Esslin, M. (1961). The Theatre of the Absurd. New York: Anchor Books. google scholar
5. Law, J. (Ed.). (2011). The Methuen Drama Dictionary of Theatre. London: Bloomsbury Publishing Plc. google scholar
6. Pavis, P. (1998). Dictionary of the Theatre: Terms, Concepts, and Analysis. Toronto: University of Toronto Press. google scholar
7. Skinner Dace, L. (1967). The Theatre of the Absurd: Its Theme and Form (Master’s Thesis, Kansas State University, Kansas). Retrieved from https://core.ac.uk/download/pdf/33369251.pdf google scholar
8. Stylan, J. L. (1981). Modern drama in theory and practice: Symbolism, surrealism and the absurd. Cambridge: Cambridge University Press. google scholar

9. Stylan, J. L. (1962). The Dark Comedy: The Development of modern comic tragedy. Cambridge: Cambridge University Press. google scholar
10. Zarilli, P. B., McConachie, B., Williams, G. J., & Sorgenfrei, C. F. (2010). Theatre Histories: An Introduction. New York and London: Routledge. google scholar