Biyopolitik Bir Kavram Olarak “Kadın Bedeni” ve Protest Bir Tavır Olarak Performans Sanatında Çıplaklık

Öz

Tarih boyunca, bedene dair yapılan kodlamalar, bireyin inşasında stratejik bir rol oy nar. Bu yüzden Foucault; beden için, “olayların kaydolma yeridir” diyerek bedeni “biyopolitik bir gerçeklik” alanı olarak kurgular. Beden; din, devlet, ahlak kuralları gibi tüm somut ve soyut kurumlar aracılığıyla baskı altına alınır. Beden üzerinden, güzel-çirkin, zayıf-şişman gibi karşıtlıklara dayalı dikotomik bir evren yaratılır. Sonuç olarak, kavram içinde kavram,baskıiçinde baskı alanı oluşur. Diğer taraftan, yaratılan panoptik durumlar aracılığıyla baskı altındaki beden, aynı zamanda gözetim altında tutulur. Sorun, “kadın bedeni” özelinde ele alındığındaysa baskının şiddeti katlanarak artar. 1960’lardan sonra oluşan performans sanatı ise hem sanatsal bir duruş hem de sosyal bir varoluş biçimi olarak başkaldıran özne üzerine kurulur. Onu, tüm diğer sanatlardan ayıran en özgün şeyse sanatçının kendisinin de bir sanat eserine dönüşe bilmesidir. Bu anlamda performansın ilk örneklerinden, günümüze değin, sanatçı, kendi bedeniyle hem ontolojik bir varlık hem epistemolojik bir özne hem de estetik bir nesne olarak performansın kendisi ya da parçası olmuştur. Bu nedenle beden, per formanssanatınıntemelüretimaracıolarakkonumlandırılabilir.Buçalışma,biyopoli tika ile performans sanatının çarpıştığı noktayı bulgulamayı ve 1970’ler özelindeki örneklem eserler üzerinden “kadın bedeni-çıplaklık-protesto” ilişkisini serimlemeyi amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Biyopolitika
• Performans Sanatı
• Kadın Bedeni

"Female Body" as a Biopolitical Concept and Nudity in Performance Art as a Dissident Attitude

Öz

Throughout history, the codings about the body plays a strategic role in the con struction of the individual. Therefore, Foucault constructs the body as a field of "biopolitical reality" by saying that the body is "a place of recording events". The body is suppressed through all tangible and intangible institutions such as religion, state and moral codes. Through the body, a dichotomic universe based on opposites such as beautiful-ugly, thin-fat is created. As a result, a concept within a concept, a field of oppression within oppression is created. On the other hand, through the panoptical situations created, the body under pressure is also kept under surveillance. When the problem is analysed in terms of the"femal ebody",the severity of oppression increases exponentially. Performance art, which emerged after the 1960s, is based on the rebellious subject as both an artistic stance and a form of social existence. The most unique thing that distinguishes it from all the other arts is that the artist themself canalso turn into aworkofart.Inthissense, fromthefirstexamplesofperformanceto the present day, the artist, with their own body, has been the performance itself or part of it both as an ontological entity, as an epistemological subject and as an aesthetic object. Therefore, the body can be positioned as the main production tool of perfor mance art. This study aims to find the point where biopolitics and performance art collide and to expose the relationship between "female body-nudity-protest" through a sample of works from the 1970s.

Anahtar Kelimeler

• Biopolitics
• Performance Art
• Female Body

Kaynakça

1. Allain, P., & Harvie, J. (2006). The Routledge Companion to Theatre and Performance. New York: Routledge. google scholar
2. Alp, K. (2014). Feminist Sanatta Beden ve Yabancılaşma. Art-e Sanat Dergisi, 7 (14), 338-365. google scholar
3. Alvarado, L. (2015). Towards A Personal Will To Continue Being “Other”: Ana Mendieta’s Abject Performances. Journal of Latin American Cultural Studies, 24(1), 65-85. google scholar
4. Barcan, R. (2004). Nudity A Cultural Anatomy. New York: Oxford International Publishers. google scholar
5. Brunon-Ernst, A. (2012). Beyond Foucault New Perspectives on Bentham’s Panopticon. Burlington: Ashgate Publishing Company. google scholar
6. DeMello, M. (2014). Body Studies An Introduction. New York: Routledge. google scholar
7. Forte, J. (1988). Women’s Performance Art: Feminism and Postmodernism. Theatre Journal. 40(2), 217-235. google scholar
8. Foucault, M. (2006). Hapishanenin Doğuşu (M. Ali. Kılıçbay, Çev.). Ankara: İmge Yayınevi. google scholar

9. Foucault, M. (2011). İktidarın Gözü (Işık Ergüden, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları. google scholar
10. Foucault, M. (2013). Cinselliğin Tarihi (Uğur Tanrıöver Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları. google scholar
11. Foucault, M. (2014). Özne ve İktidar (I. Ergüden, O. Akınbay, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları. google scholar
12. Hallensleben, M. (2010). Performative Body Spaces Corporeal Topographies in Literature, Theatre, Dance, and the Visual Arts. New York: Rodopi B.V. google scholar
13. Harari, Y. N. (2021). Sapiens (Ertuğrul Genç, Çev.). İstanbul: Kolektif Kitap. google scholar
14. Horne, V. (2020). Tracing a History of Carolee Schneemann’s Interior Scroll. Art History, 43(5), 984-1006. google scholar
15. Lemke, T. (2013). Biyopolitika (Utku Özmakas Çev.). İstanbul: İletişim Yayınları. google scholar
16. Lennon, K., & Fischer, C. (2010). Feminist Perspectives on the Body. Stanford University, https://plato.stanford.edu/entries/feminist-body/#LiviFemaBody google scholar
17. Long, N. (2024). “Art is for Life’s Sake”: Subversion and Honesty in the Work of Hannah Wilke https://www.hasta-standrews.com/features/2024/1/20/art-is-for-lifes-sake-subversion-and-honesty-in-the-work-of-hannah-wilke google scholar
18. Mendieta, Eduardo (2014). Biopolitics. The Cambridge Foucault Lexicon (Ed. Leonard Lawlor, John Nale). New York: Cambridge University Press. google scholar
19. Philbrick, J. (2004). Paper Trail - (Re)viewing Lines in the Sand and Other Key Works of Joan Jonas. PAJ: A Journal of Performance and Art, 26(3), 17-29. google scholar
20. Saygılıgil, F. Toplumsal Cinsiyet Tartışmaları, İstanbul Üniveristesi, Auzef, http://auzefkitap.istanbul.edu.tr/kitap/sosyoloji_lisans_ao/toplumsal_ cinsiyet_tartismalari.pdf google scholar
21. Tümurtürkan, M. (2010). Gündelik Hayatın Gözetimi-Panoptikon Toplumu. Ethos: Felsefe ve Toplumsal Bilimlerde Diyaloglar, 3(2), 1-19. google scholar
22. Wanderley, O. (2017). Neither Here Nor There: Traces of the Feminine in the Photoperformances of Ana Mendieta. Comunicacao e Sociedade, 32, 319-330. google scholar
23. Wark, J. (2009). Radical Gestures Feminism And Performance Art in North America. Quebec: McGill-Queen’s University Press. google scholar
24. Widing, K. (2017). Hannah Wilke S.O.S. Starification Object Series. https://www.christies.com/en/lot/lot-6100201 google scholar