20th-Century Music in the Context of Structuralism and Constructivism: The Contributions of Arnold Schoenberg and Pierre Boulez

Öz

The 20th century witnessed a profound transformation of intellectual and artistic paradigms, a shift that became particularly evident in the field of music through aesthetic and technical approaches such as structuralism, constructivism, and serialism. Moving away from traditional aesthetic frameworks, contemporary music adopted systematic, structural, and experimental orientations, with structuralist and constructivist thought playing a decisive role in the evolution of compositional techniques. In this context, Arnold Schoenberg’s twelve-tone technique redefined musical structure by transcending the boundaries of tonality. His aesthetic orientation, shaped by atonality and serial thinking, represented not only a technical revolution but also an ideological rupture rooted in the notion of the “emancipation of dissonance.” This approach, later developed in different directions by composers such as Anton Webern and Alban Berg, culminated in Pierre Boulez’s concept of total serialism, in which all musical parameters are subjected to serial control. Within this framework, the serialist approach, shaped around the concepts of structure, control, and aesthetic order, has been interpreted not merely as a compositional method, but also as a structuralist expression of contemporary musical thought. This study aims to examine the historical continuity and aesthetic transformation of serial techniques while exploring their relationship with structural thinking in music.

Anahtar Kelimeler

• Structualism
• Constructivism
• Arnold Schoenberg
• Twelve-tone technique
• Pierre Boulez
• Total serialism

Yapısalcılık ve Konstrüktivizm Bağlamında 20. Yüzyıl Müziği: Arnold Schoenberg ve Pierre Boulez’in Katkıları

Öz

20. yüzyıl, düşünsel ve sanatsal paradigmaların köklü biçimde değiştiği bir dönem olmuş; bu değişim müzik alanında özellikle yapısalcılık, konstrüktivizm ve seriyalizm gibi hem estetik hem de teknik yaklaşımlar aracılığıyla belirginleşmiştir. Geleneksel estetik anlayışlardan uzaklaşan çağdaş müzik, sistematik, yapısal ve deneysel bir yönelim kazanmış; yapısalcı ve konstrüktivist düşünce ise özellikle bestecilik tekniklerinde belirleyici olmuştur. Bu bağlamda, Arnold Schoenberg’in geliştirdiği 12 ton tekniği, tonalitenin sınırlarını aşarak müzikte yeni bir yapı anlayışı oluşturmuştur. Bestecinin atonalite ve dizisel düşünceyle ortaya koyduğu estetik yönelim, yalnızca teknik bir devrim değil, aynı zamanda “disonansın özgürleşmesi” anlayışıyla beslenen ideolojik bir kopuştur. Onun ardından gelen Anton Webern ve Alban Berg gibi besteciler aracılığıyla farklı yönlerde gelişen bu anlayış, 20. yüzyıl ortasında Pierre Boulez’in öncülüğünde tüm müzikal parametrelere uygulanan total seriyalizme evrilmiştir. Bu bağlamda, yapı, kontrol ve estetik düzen kavramları etrafında şekillenen seriyalist düşünce; yalnızca bir kompozisyon yöntemi değil, aynı zamanda çağdaş müzik düşüncesinin yapısalcı bir ifadesi olarak değerlendirilmiştir. Araştırma, seriyal tekniklerin tarihsel sürekliliğini ve estetik dönüşümünü değerlendirirken, bu yaklaşımın müzikteki yapısal düşünceyle ilişkisini sorgulamayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Yapısalcılık
• Konstrüktivizm
• Arnold Schoenberg
• 12 ton tekniği
• Pierre Boulez
• Total Serializm

Kaynakça

1. Auner, J. (Ed.). (2003). A Schoenberg Reader: Documents of a Life. ABD: Yale University Press. google scholar
2. Boulez, P. (1986). Orientations (J. Griffin, Trans.). ABD: Harvard University Press. google scholar
3. Eno, B. (1999). Introduction. In M. Nyman, Experimental music: Cage and beyond (2nd ed., pp. xi–xv). England: Cambridge University Press. google scholar
4. Ersal, L.Ö. (2013). Mimari mekanın biçimlendirilmesi ve anlam boyutu: Ontolojik yaklaşım (Tez No: 350433) [Yüksek lisans tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi. google scholar
5. Fay, L. (2000). Shostakovich: A life. England: Oxford University Press. google scholar
6. Griffiths P. (2010). Çağdaş music and after. England: Oxford University Press. google scholar
7. Karagülle, E. M. (2019). Klasik gitar repertuarında 12 ton tekniğinin ilk örnekleri ve ton sıralarının uygulanışı: Sahne ve Müzik Eğitim-Araştırma e-Dergisi, (8), 38-54. google scholar
8. Keyvanklı, D. (2006). Konstrüktivizm ve Türk heykel sanatına yansımaları (Tez No: 204452) [Yüksek Lisans Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi. google scholar

9. Küçük, D. (2015). 20. yüzyıl başı çağdaşizmi kapsamında Arnold Schoenberg’in op. 17 Erwartung Operası’nın incelenmesi. (Tez No: 397736) [Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi. google scholar
10. Lodder, C. (1983). Russian Constructivism. London: Yale University Press. google scholar
11. Nyman, M. (1999). Experimental music: Cage and beyond. New York: Cambridge University Press. google scholar
12. Özçelik, S. (2001). On iki ton besteleme tekniği: G.Ü. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi (3), 173-186. google scholar
13. Pekdemir R. (2024). Sanatta disiplinlerarası etkileşimler: Arnold Schoenberg ve Wassily Kandinsky: Yegah Musicology Journal (7), 781-806. https://doi.org/10.51576/ymd.1563920 google scholar
14. Perle, G. (Ed.). (2003). The Arnold Schoenberg reader. London: Yale University Press. google scholar
15. Reich, S. (1968). Music as a gradual process: Perspectives of New Music (2), 106–123. google scholar
16. Potter, K. (2000). Four musical minimalists: La Monte Young, Terry Riley, Steve Reich, Philip Glass. New York: Cambridge University Press. google scholar
17. Russolo, L. (1986). The Art of Noises. New York: Pendragon Press. google scholar
18. Salem, J. (2024). Challenging historiographic assumptions: Opening up Serialism with Pierre Boulez’s don: Twentieth-Century Music (3), 363-390. Doi: 10.1017/S1478572223000130 google scholar
19. Saussure. F. (1986). Course in general linguistics. ABD: Open Court Publishing Company. google scholar
20. Schoenberg, A. (1975). Style and Idea: Selected Writings of Arnold Schoenberg. ABD: University of California Press. google scholar
21. Schoenberg, A. (1975). Composition with twelve tones. L. Stein. (Ed.), Style and idea: Selected writings of Arnold Schoenberg içinde (214-243. ss.) ABD: University of California Press. google scholar
22. Schoenberg, A. (1975). Heart and brain in music. L. Stein. (Ed.), Style and idea: Selected writings of Arnold Schoenberg içinde (53–61. ss). ABD: University of California Press. google scholar
23. Schoenberg, A. (1975). Problems in teaching art. In L. Stein (Ed.), Style and idea: Selected writings of Arnold Schoenberg içinde (117–121 ss). ABD: University of California Press. google scholar
24. Schoenberg, A. (2010). The Musical Idea and the Logic, Technique, and Art of Its Presentation (P. Carpenter & S. Neff, Eds.). ABD: Indiana University Press. google scholar
25. Sitsky, L. (1994). Music of the repressed Russian avant-garde, 1900-1929. London: Greenwood Press. google scholar
26. Strauss, L. C. (1963). Structual Anthropology. New York: Basic Books. google scholar
27. Taruskin, R. (2005). The Oxford history of Western music, Vol. 5: The late twentieth century. England: Oxford University Press. google scholar
28. Taruskin, R. (2009). Music in the early twentieth century. England: Oxford University Press. google scholar
29. Taylan, A. (2020). İletişim kuramları. Dilbilim ve Yapısalcılık içinde (s. 1-18). Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi. google scholar
30. Tuncer, K.A. (2023). 20. yüzyıl müziğinde Post- Seriyalizm: Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences (9), 3132-3136. http://dx.doi.org/10.29228/JOSHAS.70597 google scholar
31. Turan, N. (2019). Konstrüktivizm sanat anlayışının tiyatroya yansıması ve Shakespeare’in on ikinci gece adlı oyununun kostüm tasarımı. (Tez No: 563464) [Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi. google scholar
32. Uluğbay, S. Ş. (2013). Sanatlar arası etkileşimde Vasili Kandinski ve Arnold Schoenberg. (Tez No: 331084) [Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi. google scholar