An Analysis of Erdal Erzincan’s Bağlama Performance Style: A Case Study of Dik Halay

Öz

This study aims to analyze the technical performance style exhibited by Erdal Erzincan in his interpretation of “Dik Halay” within the context of bağlama performance in Turkish folk music. The research adopted the survey model; the population consists of bağlama performance styles, while the sample is formed by Erzincan’s “Dik Halay” performance analyzed through his album recording. As the data collection tool, the audio recording included in the album Anadolu was used, and based on document analysis, the performer’s practices were identified through notation. The findings revealed that the piece was performed in the 7/16 (2+2+3) rhythmic pattern and at a tempo of 488 BPM. In Erzincan’s performance, left-hand techniques such as pull-off (∧) and hammer-on (∨), and right-hand technique of “takma tezene” (↓↑ ↑) were prominent. In addition, the use of ornamentation techniques on “F♯” in measures 21–23 and the legato technique ( ͡ ) added unexpected emphasis to the rhythmic and melodic flow of the piece. It was determined that the second (2p) and fourth (4p) positions were predominantly preferred in bağlama tuning, and that correcting the “fa koma” pitch to “F♯3” in the notation was deemed appropriate. As a result, it was understood that the hammer-on/pull-off, takma tezene, ornamentation, and legato techniques employed by Erdal Erzincan in his performance of “Dik Halay” are concrete indicators of both his personal performance characteristics and the stylistic features of the Eastern Anatolian region. Documenting these techniques is instructive for bağlama pedagogy and ethnomusicological studies. The study supports the view that incorporating these practices into music education curricula and adaptation processes will enhance the technical level and diversity of bağlama performance.

Anahtar Kelimeler

• Bağlama
• Erdal Erzincan
• Performance Style
• Performance
• Turkish Folk Music

Erdal Erzincan’ın Bağlama İcra Tavrı Üzerine Bir Araştırma: Dik Halay Örneği

Öz

Bu çalışma, Türk halk müziğinde bağlama icrası bağlamında, Erdal Erzincan’ın “Dik Halay” yorumunda sergilediği teknik tavrı çözümlemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada tarama modeli benimsenmiş; evreni bağlama icra tavırları, örneklemi ise Erzincan’ın albüm kaydı üzerinden analiz edilen “Dik Halay” performansı oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak Anadolu adlı albümde yer alan ses kaydı kullanılmış, doküman analizine dayalı olarak icracının uygulamaları notasyonla tespit edilmiştir.

Elde edilen bulgular, eserin 7/16’lık (2+2+3) usulde ve 488 BPM tempoda icra edildiğini göstermiştir. Erzincan’ın icrasında, sol elde çekme (∧) ve çarpma (∨) teknikleri; sağ elde ise takma tezene (↓↑ ↑) tekniği ön plandadır. Bunlara ek olarak 21–23. ölçülerdeki “fa diyez” süsleme teknikleri ile bağlı çalım ( ͡ ) tekniğinin kullanımı, eserin ritmik ve melodik akışına beklenmedik vurgu katmıştır. Bağlama düzeninde ağırlıklı olarak ikinci (2p) ve dördüncü (4p) pozisyonların tercih edildiği, nota yazımında “fa koma” perdesinin “fa diyez 3” olarak düzeltilmesinin uygun bulunduğu saptanmıştır.

Sonuç olarak, Erdal Erzincan’ın “Dik Halay” adlı eserin icrasında ortaya koyduğu çarpma-çekme, takma tezene, süsleme ve bağlı çalım tekniklerinin hem kişisel tavır özelliklerinin hem de Doğu Anadolu yöresi üslubunun karakteristik öğelerinin somut göstergeleri olduğu anlaşılmıştır. Bu tekniklerin belgelenmesi, bağlama pedagojisi ve etnomüzikolojik çalışmalar için yol gösterici niteliktedir. Çalışma, bu uygulamaların müzik eğitim müfredatına ve uyarlama süreçlerine dâhil edilmesinin, bağlama icracılığının teknik düzeyini ve çeşitliliğini artıracağı görüşünü desteklemektedir.

Anahtar Kelimeler

• Bağlama
• Erdal Erzincan
• Tavır
• İcra
• Türk Halk Müziği

Kaynakça

1. Akın, A. (2023). Erdal Erzincan’ın bağlama açışlarının teknik ve müzikal analizi, bağlama eğitimine yönelik egzersizlerin oluşturulması ve öğrenci başarısına etkisi (Tez No. 848386) [Doktora tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü]. YÖK Tez Merkezi. google scholar
2. Akyol, G., & Uçar, E. (2025). Türk Halk Müziği'ndeki aynı isimli oyun havalarının yöresel farklılıklarının incelenmesi (Kelkit Vadisi örneği). Premium e-Journal of Social Sciences, 9(56), 736–750. google scholar
3. Ayyıldız, S. (2020). Üslup, tavır kavramları ve icra teknikleri çerçevesinde Türk Halk Müziğinde süslemeler. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 9(72), 1290–1334.google scholar
4. Beşiroğlu, Ş. (1998). Türk musikisi çalgı eğitiminde metod kavramı. In 5. İstanbul Türk Müziği Günleri – Türk Müziğinde Eğitim Sempozyumu bildirileri (s. 57–63). T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları. google scholar
5. Benli, Y. (2023a). Bağlama öğretiminde ve icrasında tezene kalıplarının sistematiği ile teknik kavramsal ifade biçimlerinin belirlenmesi. Rast Müzikoloji Dergisi, 11(3), 363–394. google scholar
6. Benli, Y. (2023b). Bağlama icrasında tını estetiği: Kuramsal temeller, estetik analiz kodları ve öğretimsel ilkelerin belirlenmesi. Rast Musicology Journal, 11(1), 31–54. google scholar
7. Creswell, J. W. (2011). Educational research: Planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research (4th ed.). Pearson. google scholar
8. Demir, B. (2008). Bağlama düzeninde icra edilen ezgilerde değişik çalma tekniklerinin incelenmesi (Tez No. 227875) [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü]. YÖK Tez Merkezi. google scholar

9. Ersoy, İ. (2017). Üslup kavramına analitik bir bakış: Türkiye'de geleneksel müziklerde performans normları. Journal of International Social Research, 10(49), 302–314. google scholar
10. Erzincan, E. (2019). Bağlama için besteler. Temkeş Yayınları. google scholar
11. Erzincan, E. (2021). Çocuklar için temel bağlama eğitimi. Temkeş Yayınları.google scholar
12. Erzincan, E. (2024). Bağlama repertuvarı: Uyarlama ve düzenlemelerle. Temkeş Yayınları. google scholar
13. Göktaş, U. (2020). Bağlama çalgısında nota-icra farklılıklarına sebep olan etkenler. İnönü Üniversitesi Kültür ve Sanat Dergisi, 6(1), 77–91. google scholar
14. Haşhaş, S. (2022). Türk Halk Müziği: THM bilgileri – uzun havalar – kırık havalar. Efe Akademi Yayınları. google scholar
15. Özaslan, M. (2003). Anadolu müziği paneli üzerine. Bilge, 37, 88–96. google scholar
16. Öztürk, O. M. (2006). Anadolu müziğinde geleneksel icranın vazgeçilmez unsuru olarak tavır kavramı üzerine. ODTÜ-THBT Anadolu Müziği Paneli bildiri kitabı. ODTÜ Geliştirme Vakfı Yayıncılık, Ankara. google scholar
17. Öztürk, O. M. (2016). Geleneksel bağlama icrasının gelişiminde üstadlık kültürünün rolü ve belirleyiciliği. In A. Koç (Ed.), I. Uluslararası Nida Tüfekçi Bağlama Sempozyumu bildirileri (s. 125–142). Acar Matbaacılık Promosyon ve Yayıncılık. google scholar
18. Parlak, E. (2010). Bağlama (saz) okulu: Parmak tekniği (şelpe) için sistematik kılavuz (Cilt. 1). Acoustic Music Books. google scholar
19. Sağ, A., & Erzincan, E. (2009). Bağlama metodu (Cilt. 1). Pan Yayıncılık.google scholar
20. Sağ, A., & Erzincan, E. (2020). Bağlama metodu (Cilt. 1). Pan Yayıncılık.google scholar
21. Stokes, M. (1998). Türkiye’de arabesk olayı (H. Eryılmaz, Çev.). İletişim Yayınları. google scholar
22. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (8. baskı). Seçkin Yayıncılık. google scholar
23. Yılmaz, Ö. (2015). Makam, çok seslilik ve yöresel tavırlar kapsamında bağlamada düzenler (Tez No. 407570) [Yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü]. YÖK Tez Merkezi. google scholar