The Revenge of the Female Hamlet: The Transformation of Tragic Discourse in Cultural Adaptation

Yıl 2025, Cilt: 12 Sayı: 2, 654 - 669, 31.12.2025

Tufan Öztürk

https://doi.org/10.26650/CONS2025-1746824

https://izlik.org/JA66BA83ED

Öz

This study aims to comparatively analyze William Shakespeare’s Hamlet tragedy and Metin Erksan’s 1976 film Kadın Hamlet – The Angel of Vengeance. Shakespeare’s universal themes, such as revenge, justice, and existential inquiry, alongside societal gender roles, are reinterpreted in Erksan’s adaptation within the cultural and social context of 1970s Turkey.

Through character comparison, thematic analysis, examination of gender roles, and linguistic-stylistic features, the study explores how Erksan transforms the male-dominated narrative with a female Hamlet and reshapes societal discourse. Employing comparative textual analysis, it contrasts Shakespeare’s themes of masculinity, power, and authority with Erksan’s feminine perspective. Findings reveal that Erksan’s adaptation offers a distinctive aesthetic, challenging gender norms and integrating Turkish-Islamic cultural motifs and class conflicts. Kadın Hamlet emerges as an ideological intervention in Turkish cinema, converting individual tragedy into societal critique. The study underscores the potential of intercultural adaptation to reconstruct gender and class dynamics, highlighting Erksan’s self-adapted screenplay and the film’s pioneering role in Turkish cinema.

Anahtar Kelimeler

Shakespeare , Metin Erksan , Hamlet.

Kadın Hamlet’in İntikamı: Kültürel Uyarlamada Trajik Söylemin Dönüşümü

https://izlik.org/JA66BA83ED

Öz

Bu çalışma, William Shakespeare’in Hamlet tragedyası ile Metin Erksan’ın 1976 yapımı Kadın Hamlet – İntikam Meleği filmini karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Shakespeare’in intikam, adalet, varoluşsal sorgulamalar gibi evrensel temaları ve toplumsal cinsiyet rolleri, Erksan’ın uyarlamasında 1970’ler Türkiye’sinin kültürel ve toplumsal bağlamında yeniden yorumlanmıştır.

Çalışma, karakter karşılaştırması, konu analizi, toplumsal cinsiyet rolleri ve dil-üslup özellikleri üzerinden, Erksan’ın kadın Hamlet karakteriyle erkek egemen anlatıyı nasıl dönüştürdüğünü ve toplumsal söylemi nasıl evrilttiğini analiz etmektedir. Karşılaştırmalı metin analizi yöntemi kullanılarak, Shakespeare’in erkeklik, güç ve iktidar temaları ile Erksan’ın kadınlık perspektifi karşılaştırılmıştır. Bulgular, Erksan’ın uyarlamasının, cinsiyet normlarını sorgulayan, Türk-İslam kültürel motiflerini ve sınıfsal çatışmaları filme entegre eden özgün bir estetik sunduğunu göstermektedir.

Kadın Hamlet, bireysel trajediyi toplumsal eleştiriye dönüştürerek, Türk sinemasına ideolojik bir müdahale olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma, kültürlerarası uyarlamanın, cinsiyet ve sınıf dinamiklerini yeniden inşa etme potansiyelini ortaya koyarken Erksan’ın senaryosunu dahi kendi uyarladığı filminin Türk sinemasında çığır açıcı bir yere sahip olduğunu vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Shakespeare , Metin Erksan , Hamlet.

Kaynakça

• Ahmed, S. (2006). Queer Phenomenology: Orientations, Objects, Others. Durham: Duke University Press. google scholar
• Altıner, B. (2005). Metin Erksan Sineması. Pan Yayıncılık. google scholar
• Bazin, A. (1993). Sinema Nedir? (İ. Şener, Çev.). Sistem Yayıncılık. google scholar
• Beauvoir, S. de. (2019). İkinci Cins (G. Savran, Çev.). Koç Üniversitesi Yayınları. google scholar
• Bertolt, B. (1982). Oyunculuk Sanatı ve Dekor. Say Yayınları. google scholar
• Butler, J. (2006). Gender Trouble: Feminism and the Tubversion of Identity. Routledge. google scholar
• Çetin, Z. (1999). Bir Anlatı Formu Olan Romanın Sinemaya Uyarlanması (Yayın No. 87036). [Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi]. Üniversite Kütüphanesi. google scholar
• Desmond, J. M., & Hawkes, P. J. (2006). Adaptation: Studying Film and Literature. McGraw- Hill. google scholar
• Fischer, E. (1995). Sanatın Gerekliliği (C. Çapan, Çev.). Payel Yayınevi. google scholar
• Greenblatt, S. (2004). Will in the World: How Shakespeare Became Shakespeare. W. W. Norton & Company. google scholar
• Halberstam, J. (1998). Female Masculinity. Durham: Duke University Press.google scholar
• Hutcheon, L. (2006). A Theory of Adaptation. New York: Routledge. google scholar
• Irigaray, L. (1974). Speculum of the Other Woman. New York / Ithaca: Cornell University Press. google scholar
• Kayalı, K. (2004). Metin Erksan Sinemasını Okumayı Denemek. Dost Yayınevi. google scholar
• Kott, J. (1999). Çağdaşımız Shakespeare (T. Güney, Çev.). Mitos Boyut.google scholar
• Kristeva, J. (2014). Korkunun Güçleri: İğrençlik Üzerine Deneme. (N. Tutal, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları. google scholar
• Leitch, T. M. (2008). Adaptation Studies at a Crossroads. Adaptation I (1), 63-77. https://doi.org/10.1093/adaptation/apm005 google scholar
• Mina, U. (1984). Shakespeare ve Hamlet. Altın Kitaplar Yayınevi. google scholar
• Mulvey, L. (1975). Visual Pleasure and Narrative Cinema. Screen, 16(3), 6-18.google scholar
• Sanders, J. (2006). Adaptation and Appropriation. London: Routledge.google scholar
• Scott, M. (1989). Shakespeare and the Modern Dramatist. St. Martin’s Press.google scholar
• Sedgwick, E. K. (1990). Epistemology of the Closet. Berkeley: University of California Press. google scholar
• Sim, Ş. (2020). Türk Sinemasında Öncüler. Kriter Yayınevi. google scholar
• Stam, R., & Raengo, A. (2008). Literature and Film: A Guide to the Theory and Pactice of Film Adaptation. Blackwell Publishing. google scholar