Ecosystem and Sustainability Discussions in Music

Öz

This study reviews how the concepts of “ecosystem” and “sustainability,” rooted in ecology, have developed into theoretical and metaphorical tools in music research. Since the 1960s, growing ecological awareness has fostered their association with cultural practices and their reinterpretation across disciplines. With the formation of ecomusicology in 2002, these concepts began to be addressed in music studies, while also gaining a place within ethnomusicology. The fieldwork-based character of ethnomusicology, together with its focus on ethical concerns and reflexive approaches, has shown parallels with ecology-related debates. From the 2010s onward, these discussions became more visible and institutionalized through theoretical models, journals, and research groups. Researchers such as Jeff Todd Titon, Huib Schippers, and Aaron S. Allen have examined sustainability and ecosystem through ethical, environmental, social, and cultural dimensions, becoming leading figures. Today, the meanings and ecological foundations of ecosystem and sustainability have gained prominence in music research -particularly in ethnomusicology and ecomusicology- where the two are used at times as separate frameworks and at other times as complementary ones. Bringing together these perspectives and debates, this study aims to provide a literature-based foundation for sustainability- and ecosystem-oriented research in music and to contribute to future research in this field.

Anahtar Kelimeler

• ecomusicology
• ecosystem
• sustainability

Müzikte Ekosistem ve Sürdürülebilirlik Tartışmaları

Öz

Bu çalışma, “ekosistem” ve “sürdürülebilirlik” kavramlarının ekoloji alanındaki kökenlerinden yola çıkarak, müzik araştırmalarında teorik ve metaforik araçlar haline gelişini inceleyen bir derleme sunmaktadır. 1960’lardan itibaren yükselen ekolojik farkındalık, bu kavramların kültürel pratiklerle ilişkilendirilmesini ve çeşitli disiplinlerde yeniden yorumlanmasını beraberinde getirmiştir. 2002 yılında ekomüzikoloji alanının biçimlenmesiyle birlikte ekolojik kavramlar müzik araştırmalarında da ele alınmaya başlanmış, aynı dönemde etnomüzikoloji disiplinindeki araştırmalarda da kendine özgü bir yer edinmiştir. Özellikle etnomüzikolojinin saha temelli araştırmalar yürüten bir disiplin olması; bu araştırmalarda etik meselelerin tartışmaya açılması ve eleştirel, düşünümsel yaklaşımların öne çıkması, ekoloji temelli tartışmalarla paralellik göstermiştir. 2010’lu yıllardan itibaren bu tartışmalar, teorik modeller, süreli yayınlar ve araştırma grupları aracılığıyla görünür hale gelmiş ve kurumsallaşmıştır. Jeff Todd Titon, Huib Schippers ve Aaron S. Allen gibi araştırmacılar, sürdürülebilirlik ve ekosistem kavramlarını etik, çevresel, sosyal ve kültürel boyutlarıyla ele almış, alanın öncü isimleri haline gelmişlerdir. Bugün özellikle ekosistem ve sürdürülebilirlik kavramlarının içerdikleri anlamlar ve ekolojik temelleri, güncel müzik araştırmalarında -özellikle etnomüzikoloji ve ekomüzikolojide- öne çıkmakta; kimi zaman bağımsız, kimi zaman birbirini tamamlayan çerçeveler olarak birlikte kullanılmaktadırlar. Bu araştırma metni, söz konusu yaklaşım ve tartışmaları bir araya getirerek, müzik araştırmalarında sürdürülebilirlik ve ekosistem odaklı çalışmalar için literatüre dayalı bir zemin sunmayı ve bu alanda yapılacak çalışmalara katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• ekomüzikoloji
• ekosistem
• sürdürülebilirlik

Kaynakça

1. Akay, A. (2000). Önsöz. İçinde: F. Guattari, Üç ekoloji (ss. 11-17). Bağlam Yayınları. google scholar
2. Allen, A. S. (2013). Ecomusicology. Grove Music Online. https://doi.org/10.1093/gmo/9781561592630.article.A2240765 google scholar
3. Allen, A. S. (2017). Sustainable futures for music cultures: An ecological perspective (Ed. H. Schippers ve C. Grant) kitabına dair bir inceleme. Ethnomusicology Forum, 26(3), 400–405. google scholar
4. Allen, A. S. (2019). Sounding sustainable; or, the challenge of sustainability. İçinde T. J. Cooley (Ed.). Cultural sustainabilities: Music, media, language, advocacy (ss. 43-59). University of Illinois Press. google scholar
5. Allen, A. S. & Dawe, K. (2016a). Ecological directions. İçinde A. S. Allen & K. Dawe (Ed.). Current directions in ecomusicology: Music, culture, nature (ss. 17-25). Routledge. google scholar
6. Allen, A. S. & Dawe, K. (2016b). Ecomusicologies. İçinde A. S. Allen & K. Dawe (Ed.). Current directions in ecomusicology: Music, culture, nature (ss. 1–17). Routledge. google scholar
7. Atay, C. (2022). The value of small live music venues in the music ecosystem: The situation in Istanbul, Turkey (Tez No: 739318) [Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. google scholar
8. Baron, R. & Walker, T. (2019). Sustainability clashes and concordances. İçinde T. J. Cooley (Ed.). Cultural sustainabilities: Music, media, language, advocacy (ss. 3-18). University of Illinois Press. google scholar

9. Bates, D. G. (2009). 21. yüzyılda kültürel antropoloji: İnsanın doğadaki yeri (S. Aydın, Çev.). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları. google scholar
10. Becker, H. S. (2013). Sanat dünyaları (E. Yılmaz, Çev.). Ayrıntı Yayınları. (Orijinal eserin yayın tarihi 1982). google scholar
11. Clancy, M. (Ed.). (2023). Artificial intelligence and music ecosystem. Routledge. google scholar
12. Çakmak, B. (2019). Kadıköy rock culture as an affectual environment in transition (Tez No: 582509) [Yüksek Lisans Tezi, Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. google scholar
13. Diettrich, B. (2017). Sustainable futures for music cultures: An ecological perspective (Ed. H. Schippers & C. Grant) kitabına dair bir inceleme. Language Documentation & Conservation, 11, 325–327. google scholar
14. Doğan, A. (2023). Yaratıcı müzik kenti Kırşehir: Ustalardan çıraklara el verme. Reflektif Sosyal Bilimler Dergisi, 4(3), 777–794. https://doi.org/10.47613/reflektif.2023.138 google scholar
15. Ecomusicology Review. (t.y.). Erişim tarihi: 27 Nisan 2025, https://ecomusicology.info/ google scholar
16. Etnomüzikoloji Derneği. (2020). II. Uluslararası Etnomüzikoloji Sempozyumu Bildiri Kitabı. Erişim tarihi: 27 Nisan 2025, http://www.etnomuzikoloji.org/files/docs/53-muzik-semp2020b.pdf google scholar
17. Guyette, M. Q. & Post, J. C. (2016). Ecomusicology, ethnomusicology, and soundscape ecology: Scientific and musical responses to sound study. İçinde A. S. Allen & K. Dawe (Ed.). Current directions in ecomusicology: Music, culture, nature (ss. 40–57). Routledge. google scholar
18. International Union for Conservation of Nature. (t.y.). Erişim tarihi: 27 Nisan 2025, https://www.iucn.org/ google scholar
19. Karvelas, A. (2020). Sustainable futures for music cultures: An ecological perspective (Ed. H. Schippers & C. Grant) kitabına dair bir inceleme. Journal of Folklore Research Reviews. https://scholarworks.iu.edu/journals/index.php/jfrr/article/view/37250 google scholar
20. Keogh, B. (2013). On the limitations of music ecology. Journal of Music Research Online, 4, 1–10. google scholar
21. Kurin, R. (1997). Reflections of a culture broker: A view from the Smithsonian. Smithsonian Institution Press. google scholar
22. Lomax, A. (1977). Appeal for cultural equity. Journal of Communication, Spring 1977. https://folklife-media.si.edu/docs/festival/program-book-articles/FESTBK1985_11.pdf google scholar
23. Morton, T. (2020). Hipernesneler: Dünyanın sonundan sonra felsefe ve ekoloji (B. Demirtaş, Çev.). Tellekt Can Sanat Yayınları. google scholar
24. Oğul, B. (2024). Ekosistem içinde ve ekosistem olarak müzik. İçinde E. Ş. Özgün & S. Başlantı (Ed.). Torosların yankısı: Antalya Yörüklerinde doğa, ses, müzik (ss. 109–116). İstanbul Teknik Üniversitesi Yayınları. google scholar
25. Özdemir, U. (2019). Ekoeleştirel ve doğakültürel bir müzikoloji yaklaşımı olarak ekomüzikoloji. Konservatoryum Dergisi. https://doi.org/10.26650/CONS2019-0012 google scholar
26. Pedelty, M. (2012). Ecomusicology: Rock, folk, and the environment. Temple University Press. google scholar
27. Rehding, A. (2002). Eco-Musicology. Journal of the Royal Musical Association, 127(2), 305–320. [suspicious link removed] google scholar
28. Schippers, H. (2015). Applied ethnomusicology and intangible cultural heritage: Understanding "ecosystems of music" as a tool for sustainability. İçinde S. Pettan & J. T. Titon (Ed.). The Oxford handbook of applied ethnomusicology (ss. 134–157). Oxford University Press. google scholar
29. Schippers, H. (2016). Cities as cultural ecosystems: Researching and understanding music sustainability in urban settings. Journal of Urban Culture Research, 12, 10–19. google scholar
30. Schippers, H. & Grant, C. (Ed.). (2016). Sustainable futures for music cultures: An ecological perspective. Oxford University Press. google scholar
31. Small, C. (1998). Musicking: The meanings of performing and listening. Wesleyan University Press. google scholar
32. The Society for Ethnomusicology. (2006). 2006 Annual Meeting Final Program. Erişim tarihi: 27 Nisan 2025, https://cdn.ymaws.com/www.ethnomusicology.org/resource/resmgr/2006_annual_meeting/final_program_11_-_replace_p.pdf google scholar
33. The Society for Ethnomusicology. (t.y.). Special Interest Groups: Ecomusicology. Erişim tarihi: 27 Nisan 2025, https://www.ethnomusicology.org/group/Eco_SIG google scholar
34. Titon, J. T. (t.y.). Sustainable Music. Erişim tarihi: 27 Nisan 2025, https://sustainablemusic.blogspot.com google scholar
35. Titon, J. T. (Gen. Ed.). (2017). Worlds of music: An introduction to the music of the world’s peoples. Cengage Learning. google scholar
36. Titon, J. T. (2020a). Toward a sound ecology: New and selected essays. Indiana University Press. google scholar
37. Titon, J. T. (2020b). Within ethnomusicology, where is ecomusicology? Etnomüzikoloji Dergisi / Ethnomusicology Journal, 3(2), 196–204. google scholar
38. UNESCO. (t.y.-a). Somut Olmayan Kültürel Miras Listelerinde Türkiye. Erişim tarihi: 27 Nisan 2025, https://www.unesco.org.tr/Pages/126/123/UNESCO-Somut-Olmayan-K%C3%BClt%C3%BCrel-Miras-Listeleri google scholar
39. UNESCO. (t.y.-b). Text of the Convention for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage. Erişim tarihi: 27 Nisan 2025, https://ich.unesco.org/en/convention google scholar
40. UNESCO. (t.y.-c). What is Intangible Cultural Heritage? Erişim tarihi: 27 Nisan 2025, https://ich.unesco.org/en/what-is-intangible-heritage-00003 google scholar