Barbara Friscmuth'un (05.07.1941-30.03.2025) vefatı dolayısıyla

Öz

Avusturya edebiyat dünyası, 30 Mart'ta 83 yaşında hayatını kaybeden çok yönlü yazar Barbara Frischmuth'u kaybetmenin derin üzüntüsünü yaşıyor. Yazarın kapsamlı eserleri arasında romanlar, denemeler ve özellikle de çocuk edebiyatına katkılar yer almaktadır. 5 Temmuz 1941'de Altaussee/Avusturya'da doğan Frischmuth, eserlerinde gerçeklik ve fantezinin iç içe geçmesiyle karakterize edilir. Özel bir karakteristiği de evrensel değerlerin ve kültürlerarası bir bakış açısıyla aktarılmasıdır.

Anahtar Kelimeler

• Barbara Frischmuth
• vefat
• anma
• eserleri
• yayınlar

Nachruf auf Barbara Frischmuth (05.07.1941-31.03.2025)

Öz

Die österreichische Literaturszene verspürt eine tiefe Betrübtheit ob des Ablebens der facettenreichen Literatin Barbara Frischmuth, welche am 30. März im Alter von 83 Jahren verstorben ist. Ihr umfangreiches Werk umfasst Romane, Essays und insbesondere Beiträge zur Kinderliteratur. Die am 5. Juli 1941 in Altaussee/Österreich geborene Frischmuth zeichnete sich durch eine enge Verflechtung von Realität und Phantasie in ihren Werken aus. Ein besonderes Merkmal war die Vermittlung universeller Werte und einer interkulturellen Perspektive.

Anahtar Kelimeler

• Barabara Frischmut
• Tod
• Nachruf
• Werke
• Veröffentlichungen

Nachruf auf Barbara Frischmuth (05.07.1941-30.03.2025)

Öz

Die österreichische Literaturszene verspürt eine tiefe Betrübtheit ob des Ablebens der facettenreichen Literatin Barbara Frischmuth, welche am 30. März im Alter von 83 Jahren verstorben ist. Ihr umfangreiches Werk umfasst Romane, Essays und insbesondere Beiträge zur Kinderliteratur. Die am 5. Juli 1941 in Altaussee/Österreich geborene Frischmuth zeichnete sich durch eine enge Verflechtung von Realität und Phantasie in ihren Werken aus. Ein besonderes Merkmal war die Vermittlung universeller Werte und einer interkulturellen Perspektive.

Anahtar Kelimeler

• Barbara Frischmuth
• Tod
• Nachruf
• Werke
• Veröffentlichungen

Kaynakça

1. Frischmuth, B. (1990). Güneşte Gölgenin Yokoluşu. Çev. G. Aytaç. Ankara: Gündoğan Yayınları.
2. Frischmuth, B. (1987). Pembe ve Avrupalılar. Çev. G. Aytaç. Ankara: Kültür Bakanlığı.
3. Frischmuth, B. (2000). Pembe ve Avrupalılar. Çev. G. Aytaç. 4. Baskı. İstanbul: Kültür Bakanlığı.
4. Frischmuth, B. (1983). Makaradaki Prenses. Çev. Şevki Eker. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı.
5. 2. Akademische und wissenschaftliche Arbeiten über ihr Werk
6. Akbulut, N. (1995). Auf der Suche nach Identifikationsfiguren. Die Behandlung von Renan Demirkans Roman ‚Schwarzer Tee mit drei Stück Zucker‘ und Barbara Frischmuths ‚Das Verschwinden des Schattens in der Sonne‘ im Rahmen des Seminars ‚Deutschsprachige Frauenliteratur in der Gegenwart‘. Germanistentreffen Bundesrepublik Deutschland-Türkei: 25.-29.09.1994, Bonn: DAAD, 359-368.
7. Algün, R. (1992). Güneşte Gölgenin Yokoluşu ve Türk Kültürü. Gündoğan Edebiyat, Güz 4, 47-51.
8. Aras, İ. & Kızıler Emer, F., / Özyılmaz, P. (2024). Postfeminist Perspektiften Barbara Frischmuth’un Dein Schatten tanzt in der Küche Eseri. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi (40), 666-677. https://doi.org/10.29000/rumelide.1475262

9. Arda, Z. C. (1998). Barbara Frischmuth’un Eserlerinde Türk Ailesi ve Son Romanı Die Schrift des Freundes / Dostun Yazısında Yerlileşme Olgusu, Gazi Üniversitesi Hacı Bektaş Veli Dergisi, Sayı: 8, 97-101.
10. Arda, Zeki Cemil (1998). Batı ve Doğu Kültürleri Arasında Bir Kadın Yazar: Barbara Frischmuth. Gazi Üniversitesi Hacı Bektaş Veli Dergisi, 98/5, 123-125.
11. Aytaç, G. (1990). Edebiyat Yazıları 1. Ankara: Gündoğan Basım Yayın Dağıtım Ltd. Şti.
12. Aytaç, G. (1994). Çağdaş Alman Edebiyatı, 4. Baskı, Ankara: Gündoğan Yayınları, 513-515.
13. Aytaç, G. (2014). Çağdaş Avusturya Edebiyatında Türkiye Konulu bir Roman „Das Verschwinden des Schattens in der Sonne”. Edebiyat Yazıları I, Ankara: Ürün Yayınları, 116-124.
14. Aytaç, G. (2014). Edebiyat Meraklısı Okurlara Tanıtılacak Değerde Bir Yazar. Edebiyat Yazıları I, Ankara: Ürün Yayınları, 125-127.
15. Bilgin, F. (2010). İpek Ongun’un „Bir Genç Kızın Gizli Defteri“ ve Barbara Frischmuth’un „Kai und die Liebe zu den Modellen” adlı romanlarında kadın-erkek sorunsallığı. Atatürk Üniversitesi Alman Dili ve Edebiyatı Karşılaştırmalı Edebiyat Yüksek Lisans tezi. Yrd. Doç. Dr. Y. Tuncer Küçükbatır.
16. Bolat, H. (1988). Die Frauengestalten in B. Frischmuths Erzählwerk. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Alman Dili Eğitimi Yüksek Lisans Tezi. Danışman: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Çolak.
17. Boyacı, İ. (2007). Dekadenz in der Ehe und Familie: Zwei Familienmodelle von Martin Walser und Barbara Frischmuth. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 17, 121-137.
18. Bölükmeşe, E. (2009). Barbara Frischmuth’un ‚Das Verschwinden des Schattens in der Sonne‘ eseri ile Emine Sevgi Özdamar’ın ‚Seltsame Sterne starren zur Erde‘ eserlerinde yabancı imgesi. Anadolu Üniversitesi Alman Dili ve Edebiyatı Doktora tezi. Danışman: Prof. Dr. Asuman Ağaçsapan.
19. Çorlu, Ş. (1992). Barbara Frischmuth ve Bilge Karasu’nun eserlerinde rüya-kurmaca ilişkisi. Ankara Üniversitesi Alman Dili ve Edebiyatı, Doktora tezi. Danışman: Prof. Dr. Gürsel Aytaç.
20. Dermanlı, M. (1988). Die Verwirklichung eines neuen Modells in Barbara Frischmuths Trilogie ‚Die Mystifikationen der Sophie Silber‘ ‚Amy oder die Metamorphose‘ ‚Kai und die Liebe zu den Modellen‘. Hacettepe Üniversitesi Alman Dili ve Edebiyatı Yüksek Lisans tezi. Danışman: Doç. Dr. Nuran Özyer.
21. Deveci, Y. (2006). Zaven Biberyan’ın ‚Yalnızlar‘ adlı romanıyla Barbara Frischmuth’un ‚Pembe ve Avrupalılar‘ adlı romanında Türk imgesi, Ankara Üniversitesi Ermeni Kültürü ve Edebiyatı Yüksek Lisans tezi. Danışman: Doç. Dr. Birsen Karaca.
22. Eyigün, S. (1995). Barbara Frischmuth ve Alev Tekinay’ın eserlerinde sosyal ve kültürel değişmelerin izleri. Ankara Üniversitesi Alman Dili ve Edebiyatı, Doktora tezi. Danışman: Prof. Dr. Gürsel Aytaç.
23. İspirli, Ömer L. (2010). Barbara Frischmuth’un Güneşte Gölgenin Yokoluşu Adlı Romanında ve 2008 Yılı Günlüklerinde İstanbul. Dünya Edebiyatında İstanbul. Hrsg. von Erol Ülgen, M. Metin Karaörs, Emin Özbaş, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı, 187 -195.
24. Karaca, M. (2019). Barbara Frischmuth’un ‚Die Entschlüsselung‘ ve Jurek Becker’in ‚Jacob der Lügner‘ adlı eserlerinde birer toplumdilbilimsel değişken olarak kadın ve erkek dili. Atatürk Üniversitesi Batı Dilleri ve Edebiyatı, Dilbilim, Yüksek Lisans tezi. Danışman: Doç. Dr. Fatma Öztürk Dağabakan
25. Kızıler Emer, F. & Korkmaz, E. İ. (2022). Feminist Eleştiri Perspektifinden Barbara Frischmuth’un „Kai und die Liebe zu den Modellen“ Adlı Romanı. Korpusgermanistik, 1(2), 32-41.
26. Kızıltan, R. (1990). Türk Diline Aktarılan Avusturya Kökenli Yazarlar ve Yapıtları. Karşı Dergisi, Sayı: 39, Temmuz, 21-29.
27. Kızıltan, R. (1990). Eine Europäerin in Erzurum. Über Barbara Frischmuth’s Übertritte. Ege Batı Dil ve Edebiyatları Dergisi, Temmuz, 70-80.
28. Korkmaz, E. İ. (2022). Barbara Frischmuth’un die Mystifikationen der Sophie Silber, Amy oder die Metamorphose ve Kai und die Liebe zu den Modellen adlı romanlarında kadının özgürleşme sorunsalı, Sakarya Üniversitesi Alman Dili ve Edebiyatı, Yüksek Lisans tezi. Danışman: Prof. Dr. Funda Kızıler Emer.
29. Kul, A. N. (2020). Interkulturelle Aspekte in der deutschen Gegenwartsliteratur am Beispiel der Orient- und Türkenbilder in den Romanen ‘Sieger nach Punkten’ von Thorsten Becker, ‘Selim oder die Gabe der Rede’ von Sten Nadolny und ‘Das Verschwinden des Schattens in der Sonne’ von Barbara Frischmuth, Hacettepe Üniversitesi Alman Dili ve Edebiyatı Doktora tezi. Danışman: Onur Bilge Kula.
30. Kumaş, H. (1992). Die Kinderwelt in Barbara Frischmuths Werken, Atatürk Üniversitesi Alman Dili ve Edebiyatı Yüksek Lisans tezi. Danışman: Doç. Dr. Yılmaz Özbek.
31. Özbek, Y. (1989). Barbara Frischmuth’ta Kadın-Erkek Sorunsalı. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Yayınları.
32. Özbek, Y. (2007). Edebiyat ve Psikanaliz. Konya: Çizgi Kitabevi.
33. Öztürk, A. O. (1997). Avusturyalı Yazar Barbara Frischmuth’la Söyleşi. Gündoğan Edebiyat, 5, Sayı: 20, 45-49.
34. Öztürk, A. O. (2018). Barbara Frischmuth ve Hugo Loetscher’in Konya Gezileri Dolayısıyla. Balcı, Tahir / Öztürk, Ali Osman / Serindağ, Ergun (Ed.): Schriften zur Sprache und Literatur II, First Edition, London-Istanbul: IJOPEC, 376-286.
35. Öztürk, A. O. & Örge Yaşar, F. (2011). Avusturyalı Yazar Barbara Frischmuth’un Türkiye’de Alımlanması Üzerine. Alman Dili Edebiyatı ve Kültürü Üzerine Araştırmalar Prof. Dr. Hüseyin Salihoğlu Armağanı. Ankara: Barış Kitap, 312-339.
36. Öztürk, A. O. & Örge Yaşar, F. (2020). Zur Rezeption der österreichischen Schriftstellerin Barbara Frischmuth in der Türkei. Rezeption der deutschsprachigen Literatur in der Türkei II. Hrsg. von Öztürk, A.O / Sakallı, C. / Öncü, M. T., Berlin: Logos, 237-261.
37. Öztürk, A.O. & Yediparmak, M. (2025). Çocuk Edebiyatı Yazarı olarak Barbara Frischmuth. Conference Book of European Conferences: 7th International Conference on Social Science, March 1 - 3, 2025, Rome. Edited by Assoc. Prof. Dr. Dini Yuniarti, Academy Conferences Publishing House, 312-329.
38. Özyer, N. (1998). B. Frischmuth’un ‘Kai und die Liebe zu den Modellen’ Adlı Eserinde ‘Yazarlık ve Annelik’ İlişkisi Üzerine. Türk Kültürü Araştırmaları, 26 (1, 1988), 137-145.
39. Özyılmaz, P. (2024). Barbara Frischmuth’un ‚Dein Schatten tanzt in der Küch‘ adlı eserinde post-feminist bağlamda kadının özgürleşme sorunsalı. Sakarya Üniversitesi Alman Dili ve Edebiyatı Yüksek Lisans tezi. Danışman: Prof. Dr. Funda Kızıler Emer.
40. Pınar, F. (2008). Barbara Frischmut’un eserlerinde çalışan kadın problemleri ve kültürel ilişkiler. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Alman Dili ve Edebiyatı Yüksek Lisans tezi. Danışman: Prof. Dr. Arif Ünal.
41. Selçuk, A. (1997). Barbara Frischmuth’un ‘Güneşte Gölgenin Yok Oluşu’ Adlı Romanında Sevgi ve Hoşgörü. Batı Edebiyatında Sevgi ve Hoşgörü Üstüne. (Yay. Haz.) A.O. Öztürk & N. Onur, Ankara: Gündoğan, 66-81. Sert, G. (1991). Die Mutter-Tochter Beziehung in Frischmuths Roman ‚Über die Verhältnisse‘. Batı Dilleri ve Edebiyatları Dergisi, Sayı: 8, 137-146.
42. Sert, G. (1991). Formen des Selbstbewusstseins in den Romanen von Erica Pedretti, Barbara Frischmuth und Adalet Ağaoğlu. Ege Üniversitesi Alman Dili ve Edebiyatı, Doktora tezi. Danışman: Prof. Dr. Gertrude Durusoy. Sert, G. (1998). B. Frischmuths Erzählkunst im Roman ‚Das Verschwinden des Schattens in der Sonne‘. Batı Dilleri ve Edebiyatları Dergisi, Sayı: 5, 233-243.
43. Şahin, Z. (2018). Barbara Frischnuth’un “Güneşte Gölgenin Yok Oluşu” Romanında Kültürlerarasılık. Batı Edebiyatında Bellek, Cilt 3, Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları, 545-560.
44. Tatlıcı, R. (1989). Barbara Frischmuth ve Max von der Grün’de Türkiye ve Türk imajı. Atatürk Üniversitesi Alman Dili ve Edebiyatı Yüksek Lisans tezi. Danışman: Yrd. Doç. Dr. Yılmaz Özbek.
45. Uçar, G. (1994). Autobiographische Züge in Barbara Frischmuths ‘Die Frau Mond’ (1982), ‘Über Die Verhältnisse’ (1987), ‘Einander Kind’ (1990). Hacettepe Üniversitesi Alman Dili ve Edebiyatı Yüksek Lisans tezi. Danışman: Doç. Dr. Şerife Doğan.
46. Uçar, G. (2004), Barbara Frischmuth’un Eserlerinde Amy’den Mela’ya Kadar Uzanan Kadının Benlik Serüveni [Die Eigenentwicklungsabenteuer der Frau von Barbara Frischmuth, die sich von Amy bis zu Mela hinausstreckt], 1. Uluslararası Karşılaştırmalı Edebiyat Kongresi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi.
47. Uçar, G. (2000), Barbara Frischmuth’un Eserlerinde Kadın Figürlerinin Kişilik Gelişimi [Persönlichkeitsentfaltung der Frau in den Werken von Barbara Frischmuth], Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt: 10, Sayı: 1, 163-168.
48. Uysal, H. (1996). Barbara Frischmuth ‚Gölgede Güneşin Yokoluşu‘. Karşılaştırmalı Edebiyat Sempozyumu II, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
49. Uysal, H. (1997). Barbara Frischmuth ‘Pembe ve Avrupalılar’. Karşılaştırmalı Edebiyat Sempozyumu III, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
50. Zengin, D. (2011). Alman Edebiyatı. 19. Yüzyıldan Günümüze Kadar. Ankara: Pelikan Yayıncılık, 635-658.