AN ANALYSIS OF SELECTED TEXTS BY THOMAS BERNHARD AND AHMET SARI FROM PERSPECTIVE OF COMPARATISTICS

Öz

This study compares selected prose texts by Austrian author Thomas Bernhard (1931-1989) and Turkish author Ahmet Sarı (1970-). The research objects of this study are selected from Thomas Bernhard’s short story collection “Events” (Ereignisse, 1969) and Ahmet Sarı’s trilogy published between 2013 and 2016, titled “The Right Shoulder Angel on My Right Shoulder Angel’s Shoulder,” “The Hand Trembling Like Vine Leaves,” and “The Swallowing That Fell into the Depths of Moses.” These are Thomas Bernhard’s stories “The Painter” (Der Anstreicher), "The Cashier" (Der Kassier), “The Machine” (Die Maschine), and “The Actor” (Der Schauspieler), along with selected stories from Sarı's trilogy: “I Wanted Him to Die,” “Those Who Lie Behind a Dead and Frozen Gaze,” “Ibrahim’s Head in My Hands,” and “The Photograph of the Madman Curling by the Fountain.” In selecting the stories, analogies and similarities in terms of content and style were taken as the primary criteria. The hypothesis of this study is that the poetics of Germanist writer Prof. Dr. Ahmet Sarı are influenced by the texts of Thomas Bernhard, which are also a focal point of his academic work. The aim of this study is to reveal the influence of Thomas Bernhard on Ahmet Sarı’s poetics by comparing selected texts by Bernhard and Sarı in terms of their thematic and stylistic features. Focusing on investigating the indirect interaction relationship in terms of the hypothesis-purpose connection, the study primarily employs the genetic comparison method and the hermeneutical method. This study, which conducts a comparative analysis of selected short stories by two authors belonging to different literatures, nations, and cultures, theoretically integrates into the field of comparatistics (comparative literature). The roadmap of the study is outlined as follows: first, the text universes and authors; then, the analysis of the concept of comparatistics, which forms the theoretical-methodological basis of the research; and finally, the analysis of the selected texts – first individually and then comparatively. This study, which focuses on investigating the indirect interaction relationship in terms of hypothesis-goal connection, primarily utilized genetic comparison methods and hermeneutical methods. In this study, which falls within the scope of comparative research, influences specific to Bernhard’s poetics were found in Sarı's texts, and the dimensions of cross-cultural literary interaction were revealed. The fact that no academic study analyzing the poetics of Bernhard and Sarı from a comparative perspective was found in the literature review highlights the originality of this study.

Anahtar Kelimeler

• Thomas Bernhard
• Events
• Ahmet Sarı
• triology
• comparatistics

THOMAS BERNHARD’IN VE AHMET SARI'NIN SEÇİLMİŞ METİNLERİNİN KOMPARATİSTİĞİN PERSPEKTİFİNDEN ANALİZİ

Öz

Bu çalışmada Avusturyalı yazar Thomas Bernhard (1931-1989) ile Türk yazar Ahmet Sarı’nın (1970-) seçilmiş düzyazı metinleri karşılaştırılmaktadır. Çalışmanın araştırma nesneleri, Thomas Bernhard’ın “Olaylar” (Ereignisse, 1969) adlı öykü kitabı ile Ahmet Sarı’nın 2013-2016 yılları arasında yayımlanan “Sağ Omuz Meleğimin Omzundaki Sağ Omuz Meleği”, “Asma Yaprakları Gibi Titreyen El” ve “Musa’nın Derinlerine Düşen Yutkunuş” adlı üçlemesinden seçilmiştir. Bunlar, Thomas Bernhard’ın “Boyacı” (Der Anstreicher), “Kasiyer” (Der Kassier), “Makine” (Die Maschine) ve “Aktör” (Der Schauspieler) adlı öyküleri ile Sarı’nın üçlemesinden seçilen “Ölmesini İstedim”, “Ölü ve Donuk Bir Bakışın Ardında Yatanlar”, “İbrahim’in Başı Ellerimde” ve “Çeşme Başında Kıvrılan Deli Fotoğrafı” adlı öykülerdir. Öykülerin seçiminde, içerik ve biçem açısından analoji ve benzerlikler temel ölçüt olarak alınmıştır. Çalışmanın hipotezi, Germanist-yazar Prof. Dr. Ahmet Sarı’nın poetikasında, akademik çalışmalarının da odak noktasında bulunan Thomas Bernhard metinlerinin etkisinin bulunduğudur. Çalışmanın amacı, Thomas Bernhard ile Ahmet Sarı’nın seçilmiş metinlerini tematolojik ve stilistik özellikleri açısından karşılaştırarak, Sarı’nın poetikasındaki Bernhard etkisini açığa çıkarmaktır. Hipotez-amaç bağlantısı bakımdan dolaylı etkileşim ilişkisini araştırmaya odaklanan çalışmada, temel olarak genetik karşılaştırma yöntemi ile hermeneutik yöntem kullanılmıştır. Farklı edebiyatlara, farklı uluslara ve farklı kültürlere mensup olan bu iki yazarın seçilmiş öykülerinin karşılaştırmalı analizini gerçekleştiren bu çalışma, kuramsal açıdan komparatistiğin (karşılaştırmalı edebiyatın) alanına eklemlenmektedir. Çalışmanın yol haritası, ilkin metin evrenleriyle yazarlar, sonra araştırmanın teorik-metodolojik zeminini oluşturan komparatistik kavramının analizi ve ardından seçilmiş metinlerin – önce tekil sonra karşılaştırmalı olarak – analizi şeklinde çizilmiştir. Komparatistiğin etki araştırması kapsamına giren çalışmada bu şekilde, Sarı’nın metinlerinde Bernhard poetikasına özgü etkiler bulgulanmış ve kültürlerarası edebi etkileşimin boyutları açığa çıkarılmıştır. Yapılan literatür araştırmasında, Bernhard ile Sarı’nın poetikalarını komparatistiğin perspektifinden analiz eden herhangi bir akademik çalışmanın bulunmayışı, çalışmanın özgün değerini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Thomas Bernhard
• Ereignisse
• Ahmet Sarı
• üçleme
• komparatistik

Destekleyen Kurum

Yok.

Etik Beyan

Çalışmada intihal yapılmamıştır. Etik kurul onay belgesi gerekmemektedir.

Teşekkür

Yok.

Kaynakça

1. Arak, H. (2012). Karşılaştırmalı Edebiyat Bilimi. Hacettepe Yayıncılık.
2. Aras, İ., & Kızıler Emer, F. (2021). Türkiye’de Germanistik Alanında Yürütülen Karşılaştırmalı Çalışmalar. KARE Edebiyat Dergisi, Uluslararası 195-213. https://doi.org/10.38060/kare.933681.
3. Aytaç, G. (2013). Karşılaştırmalı Edebiyat Bilimi. Say Yayınları.
4. Baytekin, B. (2006). Karşılaştırmalı ve Uygulamalı Edebiyat Bilim. Sakarya Yayıncılık.
5. Bernhard, T. (1991 [1969]). Ereignisse. Frankfurt am Main: Suhrkamp Verlag.
6. Bernhard, T. (2002). Boyacı (Der Anstreicher). Olaylar (Ereignisse). (A. U. Nalcıoğlu & A. Sarı, Çev.). Babil Yayınları, ss. 32–33.
7. Bernhard, T. (2002). Kasiyer (Der Kassier). Olaylar (Ereignisse). (A. U. Nalcıoğlu&A. Sarı, Çev.). Babil Yayınları, ss. 16–17.
8. Bernhard, T. (2002). Oyuncu (Der Schauspieler). Olaylar (Ereignisse). (A. U. Nalcıoğlu & A. Sarı, Çev.). Babil Yayınları, ss. 23–24.

9. Bernhard, T. (2002). Bir Makine (Eine Maschine). Olaylar (Ereignisse). (A. U. Nalcıoğlu & A. Sarı, Çev.). Babil Yayınları, ss. 40–41.
10. Bülbül, M. (2006). Ein Rezeptionsaesthetischer Ansatz Zur Rezipierung Von Thomas Bernhard. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(2), 1-11.
11. Bülbül, M. (2007). Absurde Elemente In Ereignisse von Thomas Bernhard. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(1), 1-14.
12. Cuma, A. (2018). Genel ve Karşılaştırmalı Edebiyat Bilimi’nin (Komparatistik) Ulusal ve Dünya Edebiyatları Ekseninde Kuramsal Açılımı. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 39, 1-26. https://doi.org/10.21497/sefad.443172
13. Grabovszki, E. (2011). Vergleichende Literaturwissenschaft für Einsteiger. Böhlau Verlag.
14. Güngör, H. (2023). Kurmaca Dünyadan Gerçek Dünyaya Yapılan Çağrı: Mülteci Sorunu. Hiper Link Yayınları. https://thomasbernhard.at/startseite/2026 (Erişim Tarihi: 04.04.2026)
15. Jeßing, B., & Köhnen, R. (2017). Einführung in die Neuere Literaturwissenschaft. J. B. Metzler Verlag.
16. Karatoy Küçükceran, S. (2023). Ahmet Sarı Öykücülüğü Üzerine Bir İnceleme. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi].
17. Kızıler Emer, F. (2000). Thomas Bernhard'ın Odun Kesmek Adlı Romanında Nefreti Kutsayış. Edebiyat ve Eleştiri Dergisi, 47, 82-90. Kızıler Emer, F. (2015). Schwarzer Humor in Der Anstreicher von Thomas Bernhard: Ein Groteskes und Makabres Gemälde in Gelber Farbe. Diyalog. Interkulturelle Zeitschrift Für Germanistik, 1-9.
18. Kızıler Emer, F. (2017). Karşılaştırmalı Edebiyat Bilimine Genel Bir Bakış. IBAD International Scientific Researches Association Journal. 20-23. ss. 153-160.
19. Kızıler Emer, F. (2023). Sınırları Aşan Bir Bilim Olarak Komparatistik,. Nisan Yayıncılık.
20. Kızıler Emer, F., & Kaplan, B. (2023). Karşılaştırmalı Edebiyat Biliminde Karşılaştırma Yöntemine Özet Bir Bakış. Korpusgermanistik, 2(1), 55-66 https://izlik.org/JA27KB64DD
21. Kızıler Emer, F. (2025). A Comparatistics Tour on The Wings of Hezârfen. Glocal Comparatistics Model and Quantum Model for Comparative Human and Social Sciences. Akademisyen Yayınları.
22. Mittermayer, M. (2006). Thomas Bernhard. Suhrkamp Verlag.
23. Özbek, Y. (1996). Okumak. Anlamak. Yorumlamak. Gündoğan Yayıncılık.
24. Rothmann, K. (2003). Kleine Geschichte der deutschen Literatur. Reclam Verlag.
25. Sarı, A. (2013). Çeşme Başında Kıvrılan Deli Fotoğrafı. Asma Yaprakları Gibi Titreyen El. Çizgi Kitabevi, ss. 68-69.
26. Sarı, A. (2013). İbrahim’in Başı Ellerimde. Sağ Omuz Meleğimin Omzundaki Sağ Omuz Meleği. Çizgi Kitabevi, ss. 18-22.
27. Sarı, A. (2016). Ölü ve Donuk Bir Bakışın Ardında Yatanlar. Musa’nın Derinlerine Düşen Yutkunuş. Çizgi Kitabevi, ss. 32-33.
28. Sarı, A. (2016). Ölmesini İstedim. Musa’nın Derinlerine Düşen Yutkunuş. Çizgi Kitabevi, s. 44. Sarı, A. (2007). Thomas Bernhard’ın Şiir Dünyası. De Ki Basım Yayım Ltd. Şti.
29. Sarı, A. (2006). Sanat ve Normaldışılık. Salkım Söğüt Yayınları.
30. Schmitz-Emans, M., Lindemann, U., & Schmeling, M. (Ed.) (2009). Lexikon der Weltliteratur. De Gruyter.
31. Schweikert, U. (1974). Im Grunde ist alles, was gesagt wird, zitiert. Zum Problem von Identifikation und Distanz in der Rollenprosa Thomas Bernhards. In: Text+Kritik, Text+Kritik Zeitschrift für Literatur, Thomas Bernhard (Heft 43), (Hg.) Heinz L. Arnold, R. (ss. 1-8). Boorberg Ver.
32. Sevim, A. (1992). Nihilizme Eleştirel Bir Bakış: Thomas Bernhard’ın Soğuk ve Akıl Karıştırıcı Fikir Dünyası. İşaret Yayınları.
33. Zemanek, E. (2012). Was ist Komparatistik?, içinde: Komparatistik, Ed. Eva Zemanek & Alexander Nebrig, Akademie Verlag.