DIGITAL DENSITY AND ETHICAL ORIENTATION: AN ANALYSIS OF THE SOCIAL MEDIA USAGE TRENDS OF UNIVERSITY STUDENTS

Öz

Rapid advances in digital communication technologies have intensified interactions between individuals while also making ethical issues in social media environments visible and debatable. Social media has rapidly demonstrated its impact in today's world. The use of social media is becoming increasingly widespread with each passing day. Controlling and monitoring content shared on social media is quite difficult. For this reason, ethical sensitivity in social media is a strong demand and requirement in today's world. Therefore, studies examining the level of ethical sensitivity among social media users are important from both an academic and social perspective. This study examines the ethical sensitivity of social media users, using Afyon Kocatepe University students as an example. Furthermore, it analysed whether social media ethical sensitivity differed across various variables. Using field research as its methodology, the study administered an online survey to 207 students. According to the research findings, university students' social media ethical sensitivity was found to be at a good level, but it decreased as the time spent on social media increased.

Anahtar Kelimeler

• Digital Ethics
• Cyberpsychology
• Social Media Addiction

DİJİTAL YOĞUNLUK VE ETİK YÖNELİM: ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN SOSYAL MEDYA KULLANIM ALIŞKANLIKLARI ÜZERİNDEN BİR ANALİZ

Öz

Dijital iletişim teknolojilerindeki hızlı ilerleme, bireyler arasındaki etkileşimi yoğunlaştırırken sosyal medya ortamlarında etik sorunları da görünür ve tartışılır hale getirmiştir. Günümüz dünyasında sosyal medya etkisini hızla göstermiştir. Sosyal medya kullanımının her geçen günde daha da yaygınlaştığı görülmektedir. Sosyal medyada paylaşılan içeriklerin kontrolü ve denetlenebilirliği oldukça güçtür. Bu sebepten dolayı günümüz dünyasında sosyal medyanın etik duyarlılığı oldukça güçlü bir talep ve gereksinim olarak kendini göstermektedir. Dolayısıyla sosyal medya kullanıcılarının etik duyarlılık düzeyini irdelemeye yönelik çalışmalar hem akademik hem de toplumsal açıdan önemlidir. Bu çalışma sosyal medya kullanıcılarının etik duyarlılığı Afyon Kocatepe Üniversitesi öğrencileri örneğinde incelenmiştir. Ayrıca belli değişkenler arasında sosyal medya etik duyarlılığının çeşitli değişkenler arasında farklılaşıp farklılaşmadığı analiz edilmiştir. Yöntem olarak saha araştırmasının kullanıldığı çalışmada 207 öğrenciye online anket uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre üniversite öğrencilerinin sosyal medya etik duyarlılığının iyi derecede olduğu ancak sosyal medyada geçirilen süre arttıkça duyarlılık düzeyinin düştüğü sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Dijital Etik
• Siber Psikoloji
• Sosyal Medya Bağımlılığı

Kaynakça

1. Afyon Kocatepe Üniversitesi (2026). Aktif birim öğrenci. Erişim tarihi: 11 Ocak 2026, https://bys.aku.edu.tr/aktifbirimogrenci.php
2. Ashok, M., Madan, R., Joha, A., & Sivarajah, U. (2022). Ethical framework for artificial intelligence and digital technologies. International Journal of Information Management, 62, 102433. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2021.102433
3. Brall, C., Schröder-Bäck, P., & Maeckelberghe, E. (2019). Ethical aspects of digital health from a justice point of view. European Journal of Public Health, 29(3), 18–22. https://doi.org/10.1093/eurpub/ckz167
4. Breidbach, C. F., & Maglio, P. (2020). Accountable algorithms? The ethical implications of data-driven business models. Journal of Service Management, 31(2), 163–185. https://doi.org/10.1108/JOSM-03-2019-0073
5. Buytendijk, F. (2019). Digital Ethics, or How to Not Mess Up With Technology, 2017. Gartner Report, ID: G00338664.
6. Büyükbaykal Ilgaz, C., ve Cansabuncu Abay, İ. (2020). Türkiye’de yeni medya ortamı ve dijital oyun olgusu. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 4(1), 1–9.
7. Büyüköztürk, Ş. (2007). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Akademi.
8. Dirini, İ. (2010). Okur yorumlarıyla yeniden üretilen nefret söylemi. İçinde T. Çomu (Der.), Yeni medyada nefret söylemi (ss. 55–93). Kalkedon Yayınları.

9. Erdoğan, İ. (2013). Yeni medya gazeteciliğinde etik bir paradigma belirlemenin kapsamı ve sınırları. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 36, 254–272.
10. Ersöz, B., ve Özmen, M. (2020). Dijitalleşme ve bilişim teknolojilerinin çalışanlar üzerindeki etkileri. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology, 11(42), 170–179. https://doi.org/10.5824/ajite.2020.03.007.x
11. Forsyth, D. R. (1980). A taxonomy of ethical ideologies. Journal of Personality and Social Psychology, 39(1), 175–184. https://doi.org/10.1037/0022-3514.39.1.175
12. Fuchs, C. (2016). Sosyal medya: Eleştirel bir giriş. NotaBene Yayınları.
13. Korkunç, E., ve Aydemir, A. (2025). Sosyal medyada popüler olma arzusu ve ahlaki değerler arasındaki ilişki: TikTok örneği. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 69, 21–44. https://doi.org/10.47998/ikad.1543987
14. Kusuma, E. A., & Wicaksono, W. W. (2024). The ethical perspective of digital-technology-driven economic disruption. In Proceedings of the International Conference of Business and Social Sciences.
15. Memiş, M., ve Demiralay, A. İ. (2025). Sosyal medya kullanım amaçları ile ahlaki olgunluk arasındaki ilişki üzerine nicel bir araştırma. Türk Din Psikolojisi Dergisi, 11, 11–38. https://doi.org/10.59379/tdpd.1612051
16. O’Reilly, M., Levine, D., & Law, E. (2021). Applying a digital ethics of care philosophy to understand adolescents’ sense of responsibility on social media. Pastoral Care in Education, 39(2), 91–107. https://doi.org/10.1080/02643944.2020.1835499
17. Özbey, İ. B. (2022). Dijitalleşme, sosyal medya ve risk toplumu. İmgelem, 6(10), 141–158.
18. Özlem, D. (2015). Etik: Ahlak felsefesi. Notos Kitap.
19. Öztürk, Ş. (2015). Sosyal medyada etik sorunlar. Selçuk Üniversitesi İletişim Fakültesi Akademik Dergisi, 9(1), 287–311.
20. Parlak, B. (2017). Dijital çağda eğitim: Olanaklar ve uygulamalar üzerine bir analiz. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(Kayfor 15 Özel Sayısı), 1741–1759.
21. Reyman, J., & Sparby, E. M. (2019). Digital ethics. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781351052016
22. Rivera-Romero, O., Gabarron, E., Miron-Shatz, T., Petersen, C., & Denecke, K. (2022). Social media, digital health literacy, and digital ethics in the light of health equity. Yearbook of Medical Informatics, 31(1), 82–87. https://doi.org/10.1055/s-0042-1742530
23. Shodiqoh, R. (2024). Digital ethics: Social media ethics in a contemporary Islamic perspective. Solo International Collaboration and Publication of Social Sciences and Humanities, 2(3), 215–226. https://doi.org/10.61455/sicopus.v2i03.153
24. Soydan, B. (2023). Yeni medya ve sosyal medya: Etik sorunlar ve çözüm yaklaşımları. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 7(3), 198–215.
25. Sönmezer, Z. (2025). Sosyal medyada etik, kişisel veri gizliliği ve güvenlik tehditleri. Güvenlik Bilimleri Dergisi (Kolluk Uygulamaları ve Güvenlik Teknolojileri Özel Sayısı), 159–183.
26. Stahl, B. C., & Eke, D. (2024). The ethics of ChatGPT: Exploring the ethical issues of an emerging technology. International Journal of Information Management, 74, 102700. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2023.102700
27. Tekke, A., ve Lale, A. (2021). Sosyal medyada etik, bilgi manipülasyonu ve siber güvenlik. Akademik İncelemeler Dergisi, 16(2), 44–62. https://doi.org/10.17550/akademikincelemeler.958167
28. Terán, L., Pincay, J., Wallimann-Helmer, I., & Portmann, E. (2021). A literature review on digital ethics from a humanistic and sustainable perspective. In Loukis, E. and Macadar M.A. (Eds.)Proceedings of the 14th International Conference on Theory and Practice of Electronic Governance (pp. 57–64). https://doi.org/10.1145/3494193.3494295
29. Wulandari, E., Winarno, W., & Triyanto, T. (2021). Digital citizenship education: Shaping digital ethics in society 5.0. Universal Journal of Educational Research, 9(5), 948–956.
30. Yazıcı, A. ve Yazıcı, S. (2010). Etik durum ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 8(4), 1001–1017.