THE REFLECTION OF THE ECLECTIC DESIGN APPROACH IN STONEWARE TABLEWARE

Yıl 2026, Cilt: 2 Sayı: 1, 79 - 103, 22.02.2026

Aysun Erzincan , Demet Parlak , Erol Türkmen , Melisa Çiçek , Levent Mercin

https://izlik.org/JA73ZW23NU

Öz

Eclectic design is based on the conscious and selective combination of aesthetic elements from different periods and cultures. In contemporary tableware design, increasing demands for originality, aesthetics, functionality, and sustainability have highlighted the importance of both the eclectic approach and stoneware material. With its durability, natural texture, and rich surface qualities, stoneware provides a suitable basis for this design approach. This study examines the aesthetic, cultural, artistic, and functional contributions of eclectic design in stoneware tableware. Based on a literature review, it addresses the historical development of ceramic art, the technical and aesthetic properties of stoneware, and current design trends. The research focuses on the transformation of color, form, and pattern in ceramics and the reinterpretation of traditional decorative and symbolic elements within contemporary design practices. The study also evaluates the effects of current trends—such as minimalism, personalization, biophilic design, textured surfaces, and sustainability—on stoneware products. In the practical phase, experimental stoneware sets developed through an eclectic design approach are analyzed in terms of aesthetics and functionality. The findings indicate that these designs meet everyday use needs while offering a meaningful cultural and artistic narrative, demonstrating that eclectic design transforms stoneware tableware into contemporary products with cultural identity and aesthetic value.

Anahtar Kelimeler

Stoneware , Eclecticism , Minimalism , Tableware , Industry

STONEWARE SOFRA GEREÇLERİNE EKLEKTİK TASARIM YAKLAŞIMININ YANSIMASI

https://izlik.org/JA73ZW23NU

Öz

Eklektik tasarım, farklı dönem ve kültürlere ait estetik unsurların bilinçli ve seçici bir yaklaşımla bir araya getirilmesine dayanan bir tasarım anlayışıdır. Günümüzde sofra gereçleri tasarımında artan özgünlük, estetik beklenti, işlevsellik ve sürdürülebilirlik arayışları, eklektik yaklaşım ile stoneware malzemenin önemini artırmıştır. Dayanıklılığı, doğal dokusu ve zengin yüzey olanakları sayesinde stoneware, bu tasarım anlayışının uygulanması için uygun bir zemin sunmaktadır. Bu çalışma, stoneware sofra gereçlerinde eklektik tasarımın estetik, kültürel, sanatsal ve işlevsel katkılarını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, seramik sanatının tarihsel gelişimi, stoneware’in teknik ve estetik özellikleri ile güncel tasarım trendleri literatür taramasına dayalı olarak ele alınmıştır. Tarihsel süreçte seramikte renk, form ve desen anlayışındaki dönüşüm incelenmiş; geleneksel süsleme ve sembolik öğelerin çağdaş tasarım pratikleriyle nasıl yeniden yorumlandığı değerlendirilmiştir. Çalışmada ayrıca minimalizm, kişiselleştirme, biyofilik tasarım, dokulu yüzeyler ve sürdürülebilirlik gibi güncel tasarım eğilimlerinin stoneware sofra gereçleri üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Uygulama aşamasında, eklektik tasarım yaklaşımı doğrultusunda geliştirilen deneysel stoneware setleri estetik ve işlevsel açıdan değerlendirilmiş; bu tasarımların hem günlük kullanım gereksinimlerine cevap verdiği hem de kültürel ve sanatsal bir anlatı sunduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, eklektik tasarımın stoneware sofra gereçlerini yalnızca işlevsel nesneler olmaktan çıkararak, kültürel kimlik ve estetik değer taşıyan çağdaş tasarım ürünlerine dönüştürdüğü ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

Stoneware , Eklektisizm , Minimalizm , Sofra gereçleri , Endüstri

Kaynakça

• Acartürk, B. (2012). Toprağın binlerce yıllık macerası, Acta Turcica, 4(1).
• Altundağ, M. (2017). Çağdaş seramik sanatında doku öğesi, İdil, 6(39), 3257-3269. https://doi.org/10.7816/idil-06-39-16
• Arapoğlu, İ., & Hakan, E. (2023). Seramik ürün tasarımında çevreci çözümler ve uygulama örneği, Bodrum Sanat ve Tasarım Dergisi, 2(1), 149-161.
• Boratav, O. (2021). Seramikte görsel kimlik ve estetik arayışlar, Sanat ve İnsan, 5 (2), 405-418.
• Çalışkan Güneş, P. (2015). Renk veren oksitlerle geliştirilen “stoneware” sır araştırmaları. Yedi, (14), 135-142. https://doi.org/10.17484/yedi.50644
• Çınar, S., & Uzuner, O. N. (2022). Çağdaş seramik sanatında eklektik eğilim, Star Sanat ve Tasarım Araştırmaları, 3 (5), 153-169.
• Çiçek, M., Erzincan, A., Yıldız, N., & Hancı, D. (2025). Seramik torna sanatında kullanılan dokuların incelenerek keramika sofra seramiklerinde kullanım olanaklarının araştırılması, The Journal of Academic Social Science, 13(161), 300-325. http://doi.org/10.29228/ASOS.79542.
• Erzincan, A. & Mercin, L., (2023). Sofra seramiği üretiminde steam yaklaşımı sürecinin incelenmesi, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11 (146), 1-26. http://doi.org/10.29228/ASOS.72404
• Gençtürk, S. & Türkel, E. (2023). Seramik sofra eşyalarının tarihsel gelişimi ve günümüzdeki estetik yönelimleri, International Journal of Social Sciences, 7(3), 460-482. http://doi.org/10.30830/tobider.
• Karasu, B., Andaş M. Ü., & Ak, G. (2019). Celadon glazes, El-Cezerî Journal of Science and Engineering, 6(2), 388-413. http://doi.org/10.31202/ecjse.530520.
• Kumaş Şenol, N. (2018). Minimalist sanat akımının moda üzerindeki etkisine genel bir bakış, Art-Sanat, (9), 437-448.
• Liu, M. & Zhang, Y. (2023). Digital reconstruction of traditional motifs in contemporary material culture. Journal of Digital Art and Heritage, 7(2), 141–158.
• Neville, K. (2020). The theory and practice of eclecticism in eighteenth-century european architecture, Journal of the Society of Architectural Historians, 79(2), 152–170. https://doi.org/10.1525/JSAH.2020.79.2.152.
• Ozan, E., & Doğan, Ç. (2014). Kişiselleştirme yoluyla kullanıcıları tasarım sürecinde etkin kılan yöntem ve yaklaşımların sürdürülebilirlik için ürün tasarımı açısından değerlendirilmesi, Conference: UTAK 2014 Eğitim, Araştırma, Meslek ve Sosyal Sorumluluk (ss. 157-172). Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
• Ozidede, M., (2024). The role of ceramics in traditional rites of passage in african religion, Abraka Journal of Religion and Philosophy (AJRP), 4(2), 100-114.
• Parlak, D., & Mercin, L. (2024). Parametrik tasarım yaklaşımının sofra seramiği dekor ve form tasarımlarına yansımasının incelenmesi. Art-e Sanat, 16(32), 744-763. https://doi.org/10.21602/sduarte.1354428.
• Pek, E. (2021). Bauhaus Tasarım Okulu Yaklașımında Seramik Tasarımı. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 53, 203-234
• Salman, C., & Korkmaz, F. D. (2024). Reflection of seed form on sustainable ceramic art with biophilic design principles, Erzincan University Journal of Social Sciences Institute, 17(2), 99-116.
• Sevim, C. (2017). Yemek kültürü ve sofra seramikleriyle etkileşimi, Sanat ve Tasarım, 7(2), 195-207. https://doi.org/10.20488/www-std-anadolu-edu-tr.394034.
• Şan Aslan, P. (2018). Seramikte dekor tekniklerinin kavramsal bir ifade aracı olarak kullanımı, İdil, 7(51), 1369-1376. https://doi.org/7816/idil-07-51-09.
• Tian, X., Liu, X., & Lu, C. (2024). Integrating traditional Chinise patterns into modern aesthetics: A rooted theory study based on Pang Xunqin’s “China decoration figure collection”. Trans/Form/Ação, 47 (5). https://doi.org/10.1590/0101-3173.2024.v47.n5.e02400281.
• Urbonaitė-Ubė, M. (2018). Stoneware from the 14 th to the 17 th centurıes foundin archaeological excavations in vilnius, Article in Archaeologia BALTICA, (25), 191-202. https://doi.org/10.15181/ab.v25i0.1838.
• Widyaevan, D. A. & Rahardjo, S. (2018). The aesthetic study of eclectic ınterior design: a case study of mimiti and one eighty coffee shop bandung, Advances in Social Science, Education and Humanities Research, 197, 122-128.
• Xunqin, P. (1932). The decorative arts of modern China. National Art Review Press.
• Yasin, A., Siti, M., Haron, H., Ramli, Z., Masrek, M. N., & Tular, S. (2018). The ceramic tableware design elements of local studio ceramic designers, International Journal of Mechanical Engineering and Technology (IJMET), 9(5), 1041-1048.
• Zhou, L., Wang, H., & Chen, R. (2022). Pattern mining from historical ceramic datasets for contemporary stoneware design. Computer-Aided Design and Applications, 19(4), 677–689. https://doi.org/10.14733/cadaps.2022.677-689.
• URL 1. lovethatdesign (2025). (https://www.lovethatdesign.com/article/eclectic-interior-design-history-key-features-and-cues/- 22.11.2025).
• URL 2. Mi Design Architect & Interior. (2025, April 23). Lịch Sử Và Nguồn Gốc Của Phong Cách Chiết Trung [History and origin of the eclectic style]. Mi-Design. https://mi-design.com.vn/en/lich-su-va-nguon-goc-cua-phong-cach-chiet-trung/ (Erişim Tarihi: 22.11.2025).
• URL 3. Themistokleous, G. (2023). Eclectic Design: a Harmonizing Diversity. https://adorno.design/editorial/eclectic-design-a-harmonizing-diversity/?srsltid=afmboopk cxlgxou06wr4pfdyynqare8j0tmzpj-wglfgtpoxmj2tmxqe
• Görsel 1. http://iznikciniveseramikleri.com/en/2-stage/ (Erişim Tarihi: 19.06.2025).
• Görsel 2. https://www.artic.edu/artworks/50530/vase (Erişim Tarihi: 19.06.2025).
• Görsel 3. https://keramik-atlas.de/kunstprojekt-frechen-traeumt/ (Erişim Tarihi: 25.06.2025).
• Görsel 4. https://www.foodandwine.com/best-stoneware-dinnerware-sets-7973178 (Erişim Tarihi: 25.06.2025).
• Görsel 5. https://www.roseberys.co.uk/a0446-lot-484754 (Erişim Tarihi: 16.07.2025).
• Görsel 6. https://ivam.es/en/exposiciones/pang-xunqin-china-decorative-figures/ (Erişim Tarihi: 24.07.2025).
• Görsel 7. https://www.ardenfair.com/buy/product/euro-ceramica-galicia-16-pc-dinnerware -set-service-for-4-macys-0e377a?model=0&variant=0 (Erişim Tarihi: 16.07.2025).
• Görsel 8. Eklektik Tasarım İlkeleriyle Geliştirilen Stoneware Set, Keramika Tasarım Merkezi (2025)
• Görsel 9. Eklektik Tasarım İlkeleriyle Geliştirilen Stoneware Set, Keramika Tasarım Merkezi (2025)
• Görsel 10. Eklektik Tasarım İlkeleriyle Geliştirilen Stoneware Set, Keramika Tasarım Merkezi (2025)
• Görsel 11. Eklektik Tasarım İlkeleriyle Geliştirilen Stoneware Set, Keramika Tasarım Merkezi (2025)
• Görsel 12. Eklektik Tasarım İlkeleriyle Geliştirilen Stoneware Set, Keramika Tasarım Merkezi (2025)
• Görsel 13. Eklektik Tasarım İlkeleriyle Geliştirilen Stoneware Set, Keramika Tasarım Merkezi (2025)