Maritime Law and Fundamental Rights: The Example of the Fight Against Illicit Acts at Sea

Öz

The resurgence of illicit activities at sea, particularly along the southern shore of the Mediterranean Sea, through the phenomenon of illegal immigration, raises the issue of the relationship between the fight against these illicit acts and the question of fundamental rights. This is especially relevant in the context of the arrest and prosecution of suspected perpetrators of these malicious acts, but also concerning the obligation to provide assistance when it comes to undocumented migrants. Maritime law has always been based on the concept of solidarity at sea, in order to address the recurring issue of risks and dangers at sea. This has led to the establishment of several institutions specific to maritime law, such as maritime assistance. This specificity helps to understand the notion of solidarity at sea; it is expressed through a certain camaraderie among seafarers and, beyond that, a concern for developing a system of mutual aid. This customary norm, which has become a positive legal obligation, is known as the principle of the duty to assist anyone in distress while at sea. The establishment of this fundamental right has led to the creation of several legal norms enshrining the right to solidarity at sea in the context of combating illegal immigration (Part I). This relationship between fundamental rights and the fight against illicit acts also arises in the context of the fight against maritime piracy (Part II).

Anahtar Kelimeler

• illegal immigration
• assistance at sea
• obligation of solidarity
• maritime rescue
• piracy

DENİZ HUKUKU VE TEMEL HAKLAR: DENİZDE HUKUKA AYKIRI FİİLLERLE MÜCADELE ÖRNEĞİ

Öz

Denizde hukuka aykırı fiillerin, özellikle Akdeniz’in güney kıyılarında, düzensiz göç olgusu aracılığıyla artış göstermesi; bu fiillerle mücadele ile temel haklar arasındaki ilişkinin sorgulanmasını gündeme getirmektedir. Bu mesele, özellikle söz konusu kötü niyetli fiillerin varsayılan faillerinin yakalanması ve yargılanması sürecinde ortaya çıktığı gibi, düzensiz göçmenler söz konusu olduğunda onlara yardım etme yükümlülüğü bağlamında da kendisini göstermektedir. Deniz hukuku, denizde sürekli olarak mevcut bulunan risk ve tehlikelere karşı koyabilmek amacıyla tarihsel olarak denizde dayanışma kavramına dayanmıştır. Bu durum, deniz hukukuna özgü birtakım kurumların oluşturulmasına yol açmıştır; denizde yardım (assistance maritime) kurumu bu kurumlara örnek olarak gösterilebilir. Bu özgün yapı, denizde dayanışma kavramının anlaşılmasına imkân tanımaktadır. Söz konusu dayanışma, denizciler arasında belirli bir dayanışma ve mesleki birliktelik ruhunun varlığı ile, bunun ötesinde karşılıklı yardımlaşmaya dayalı bir sistem geliştirme kaygısı aracılığıyla kendisini göstermektedir. Başlangıçta teamüle dayanan, daha sonra pozitif hukuk normu hâline gelen bu ilke, seyir sırasında tehlike içinde bulunan herkese yardım etme yükümlülüğü şeklinde ifade edilen kural aracılığıyla bilinmektedir. Bu temel hakkın tesis edilmesi, denizde dayanışmaya ilişkin söz konusu temel hakkı güvence altına alan çeşitli hukuki normların oluşturulmasına yol açmıştır. Bu normlar, özellikle düzensiz göçle mücadele bağlamında denizde dayanışma ilkesini düzenlemektedir (Birinci Bölüm). Temel haklar ile hukuka aykırı fiillerle mücadele arasındaki bu ilişki, aynı zamanda deniz haydutluğu (korsanlık) ile mücadele bağlamında da gündeme gelmektedir (İkinci Bölüm).

Anahtar Kelimeler

• düzensiz göç
• denizde yardım
• dayanışma yükümlülüğü
• denizde kurtarma
• deniz haydutluğu

DROIT MARITIME ET DROITS FONDAMENTAUX : L’EXEMPLE DE LA LUTTE CONTRE LES ACTES ILLICITES EN MER

Öz

La recrudescence des actes illicites en mer, particulièrement, sur la rive Sud de la mer Méditerranée, à travers le phénomène de l’immigration clandestine, soulève la question des rapports entre la lutte contre ces actes illicites et la question des droits fondamentaux, notamment, à l’occasion de l’arrestation et du jugement des auteurs présumés de ces actes malveillants, mais également de l’obligation de leur porter secours, s’agissant des migrants clandestins. Le droit maritime s’est toujours appuyé sur la notion de solidarité en mer, pour faire face à la question récurrente des risques et périls en Mer. Ceci a conduit à la mise en place d’un certain nombre d’Institutions propres au droit maritime, à l’exemple de l’assistance maritime. Cette spécificité permet de comprendre la notion de solidarité en mer ; elle se manifeste à travers la présence d’une certaine complicité entre les gens de mer et par delà le souci de développer un système d’aide réciproque ; cette norme, coutumière devenue positive, est connue à travers le principe de l’obligation de secourir quiconque se trouve en difficulté lors d’une navigation . La mise en place de ce droit fondamental a conduit à la création d’un certain nombre de normes juridiques, consacrant ce droit fondamental de la solidarité en mer, dans le cadre de la lutte contre l’immigration clandestine (Partie I). Cette relation entre les droits fondamentaux et la lutte contre les actes illicites se pose également à l’occasion de la lutte contre la piraterie maritime (Partie II).

Anahtar Kelimeler

• immigration clandestine
• assistance en mer
• obligation de solidarité
• sauvetage maritime
• piraterie

Kaynakça

1. CATALDI, Gemma / ANDREONE, Giuseppe, ‘Regards Sur Les Evolutions Du Droit De La Mer En Méditerranée’, Annuaire Français de Droit International, Vol. 56, 2010, pp. 1-39.
2. FAVILLI, Chiara, ‘La Gestion Difficile Des Flux Migratoires Pour Un État Situé A La Frontière Maritime Extérieure De l’Union Européenne’, Annuaire Français de Droit International, Vol N° 59, 2013, pp. 257-278.
3. GOUTTEFARDE, Fabien, ‘Aspects Particuliers De La Lutte Contre La Piraterie, Réflexion Sur L’usage De La Force Par Les Sociétés Privées De Sécurité Maritime Sur Des Navires Battant Pavillon Français’, Annuaire de Droit de La Mer, 2009, Tome 14, Edition Pedone, p. 202.
4. LEBŒUF, Cedric, ‘Collecte et Utilisation de L’information En Matière de Surveillance du Domaine Maritime: Le Cas Des Luttes Contre Les pollutions Marines et L’immigration Clandestine’, Revue de Droit Des Transports, Juillet- Aout 2011, étude 7, pp. 8.
5. LEFEBRE, Awa Sam, ‘Quelles Réponses Face A La Recrudescence De La Malveillance’, Annuaire du Droit Maritime et Océanique, Tome XXVIII, 2010, pp. 163-174.
6. MONTAZ, Arnaud, ‘La Lutte Contre Les Trafics Illicites Et Les Droits Fondamentaux’, p. 3.
7. NERI, Kiara, ‘Le Droit International Face Aux Nouveaux Défis De L’immigration Clandestine En Mer’, Revue Québécoise de Droit International, Vol. 26, N°01, 2013, pp. 123-153.
8. ODIER, Françoise, ‘La Piraterie Ou L’insécurité Maritime’, Annales IMTM, 2008, p. 155.

9. POLERE, Pascal, ‘Sûreté Maritime: Bilan Et Perspectives Du Code ISPS’, DMF N°669, pp. 274-284.
10. RAISON, Olivier, ‘42ème Conférence Du CMI A New York: Compte Rendu Des Travaux Sur L’assurance Maritime Et Sur La Question Des Réfugiés’, DMF N° 784, Octobre 2016, pp. 776-780.
11. VELLUT, Jean Loup, ‘Protection De L’environnement Et Lutte Contre Les Activités Illicites: De L’évolution De La Norme Juridique A L’action En Mer L’exemple De La Méditerranée’, DMF, N° 776, 2011, pp. 518-523.