Kişilerarası İletişimde Aşk İle Var Olmak, Var Saymak

Öz

İnsanlık tarihi boyunca din, felsefe ve sanatın meselesi olan aşk konusu, bilimin gelişimi ile tıp, ruhbilim ve iletişim bilimlerinin ilgi alanına girmiştir. Toplumsal kabullerin tetiklediği veya kişinin hayata dair anlam arayışının güdülediği, belki de yalnızca üreme içgüdüsüyle girilen bu duygu, tarafların birbirine zarar vermesine kadar götüren sonuçlar doğurabilmektedir. Bu çalışmada, hoş hislerle ve büyük vaatlerle başlayan aşk ilişkisinin ilerleyen safhalarında eşlerin birbirine psikolojik ve fiziksel şiddet uygulamasının altında yatan kök nedenleri anlamak için Varoluşçu Felsefeden bir bakış ve Varoluşçu Psikoloji zemininde bir tartışma ile önermeler oluşturulmak istenmiştir. Filozofların ve psikologların ortak savı, aşkın, genellikle gerçeklere kör yoğun bir duygu yanılsaması olduğu yönündedir. Bu çerçevede bir aşk iletişimi sürecinin sağlıklı ilerleyebilmesi için kaynak (âşık), iletisini (sevgi mesajları) oluşturmadan önce hedefin (âşık olunan) özelliklerini bilmeli ve dikkate almalıdır. Varoluşçu bakış, insanın varlık gelişimini engellemeyecek şekilde, hem kendi hem karşı tarafın özgür iradesini koruyarak duygusal bir iletişim kurabilmesi ve gerçekler üzerine inşa edilen dingin ve güvene dayalı bir sevgi ilişkisi kurmasını önerir. Aksi, varlığı yok saymak sayılır; buhran, öfke gibi duygu durumlarına sürükler. Sevgi iletişiminde ilgi ile dinleme, empati kurarak anlama, karşı tarafın karakterini, hassasiyetlerini ve beğenilerini ayrıntılı bir şekilde bilerek mesaj ve geribildirim oluşturma gibi göstergelerle iletişim engellerine kapılmadan iki yönlü bir süreç söz konusudur. Çalışmanın, iki insanın ötesinde özellikle çiftlerin çocuklarını ve yakın sosyal çevreyi ruhsal ve fiziksel anlamda etkilemesi bakımından bu önemli sorunsal hakkında aydınlatıcı bir katkı sunması önemli bulunmaktadır. Umulur ki, bu araştırma toplumsal huzur ve barış için meseleyle ilgili daha derinlemesine araştırmalar yapmaya teşvik edici olur.

Anahtar Kelimeler

• Aşk
• Kişilerarası iletişim
• Varoluşçu Felsefe
• Varoluşçu Psikoloji
• Var Saymak

To Exist and To Regard with Love in Interpersonal Communication

Abstract

The concept “love” has been an issue for religion, philosophy and arts during the history, yet it has become an issue for medical science, psychology, communication studies in the recent century. Whether it is triggered by social convictions or motivated by the search for the meaning of life, or even only by reproductive instinct it may end up by hurting each other. In this article, it is aimed to discuss the root reasons of the change in love relationship from nice feelings to psychological and physical violence, in the frame of Existentialism. The common opinion is that love is an intensive emotional illusion blind to the truth. In this context, for the love relationship to maintain in a healthy way, the source (lover) should learn the characteristics of the target (loved one) and consider them before setting the message (love words). Existential Psychology suggests it is healthier for one to set a romantic relationship without preventing free will and existential development. Otherwise, it would mean to disregard the one and will create depression or anger. In the love communication there is a two-way process including the indicators such as listening with care, understanding with empathy, knowing the characteristics, sensitivities and likes of the one and setting the message or the feedback according to those. The study may enlighten the issue which becomes more important when it is considered that the children born in love relationship are affected both physically and spiritually. It is hoped that this article may encourage more research on the topic for the sake of social peace.

Keywords

• Love
• Interpersonal communication
• Existential Philosophy
• Existential Psychology
• To Regard

Kaynakça

1. Alper, Y. (2012). Psikanaliz ve aşk: Psikanaliz, aşk ve yaratıcılık üzerine. İstanbul: Özgür Kitabevi.
2. Anık, C. (2014). İletişim sosyolojinin kuramsal temelleri. İstanbul: Derin Yayınları.
3. Atak, H., ve Taştan, N. (2012). Romantik ilişkiler ve aşk: Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 4(4), 520-546. Aydın, A. (2010). Eğitim sevgidir (2.bs.). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
4. Bauman, Z. (2012). Akışkan aşk: insan ilişkilerinin kırılganlığına dair. (I. Ergüden, Çev.). İstanbul: Versus Kitap.
5. Boyacıoğlu, İ., Uysal, M. S., & Erdugan, C. (2020). Psikolojik şiddetin ölçümü: Psikolojik istismar profilinin ve kadına kötü muamele envanterinin Türkçe’ye uyarlanması. Studies in Psychology, 40(1), 19-55. https://doi.org/10.26650/SP2019-0027
6. Chandge, R. (2018). Johari window: A useful communication model and psychological tool for improving understanding between individuals. Proceedings of international conference on advances in computer technology and management (ICACTM). In Association with Novateur Publications IJRPET-ISSN No: 2454-7875 https://media.neliti.com/media/ publications/342398-johari-window-a-useful-communication-mod-6e63905f.pdf. ISBN No. 978-81-921768-9-5.
7. Cleary, S. (2013). Romantic love: An existential study, [A thesis submitted in fulfilment of the requirements for the degree of Doctor of Philosophy (PhD)]. Macquarie University.
8. Coelho, P. (2011). Elif. (S. Özen, Çev.). İstanbul: Can Yayınları.

9. Cooley, C. H. (1902). Human nature and the social order. New York: C. Scribner's sons. https://www.mediastudies.press/pub/cooley-looking/release/3?from=4109&to=4211 adresinden 9 Eylül 2024 tarihinde alınmıştır.
10. Cüceloğlu, D. (2001). Anlamlı ve coşkulu bir yaşam için savaşçı. İstanbul: Remzi Kitabevi.
11. Cüceloğlu, D. (2002). Keşke’siz bir yaşam için iletişim. İstanbul: Remzi Kitabevi.
12. Cüceloğlu, D. ve Doğru, P. (2011). İnsan insana sohbetler. Final Kültür Sanat Yayınları.
13. Çelebi, V. (2016). J. P. Sartre ve S. Kierkegaard’ın varoluşçuluk düşüncelerinin karşılaştırılması. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(2).
14. Çelik, G. (2017). Varoluş felsefeleri, varoluşçu terapi ve sosyal hizmet. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(3), 417-439. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/452678.
15. Demir, M. (2018). Hegelci arzu kavramının lacan felsefesine etkiler (Tez No. 529158) [Yüksek lisans tezi, Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
16. Demirci, M. (2007). Mevlâna ile dünden bugüne yolculuk. Aşk-ı Mevlana (Yüzyılları Aydınlatan Işık) Dergisi, Mevlana Yılı Özel Sayı, 22-25.
17. Dökmen, Ü. (2000). Varolmak, gelişmek, uzlaşmak. İstanbul: Remzi Kitabevi.
18. Dökmen, Ü. (2010). İnsanın korunakları-1:Deriden kültüre. İstanbul: Remzi Kitabevi.
19. Erdoğan, E. (2014). Aşk ve kaotik özgürlük. Müptela Yayınları.
20. Felmlee, D. (1995). Fatal attractions: Affection and disaffection in intimate relationships. The International Association for Relationship Research, 12 (2), 295–312.
21. Frager, R. (2018). Kalp, nefs ve ruh. (İ. Kapaklıkaya, Çev.). Bursa: Gelenek Yayıncılık.
22. Frankl, V. E. (2019). İnsanın anlam arayışı. (Ö. Yılmaz, Çev.). İstanbul: Okuyan Us Yayınları.
23. Freud, A. (2017). The Mutual Influences In The Development Of Ego And Id. The Psychoanalytic Study of the Child, sf: 42-50. doi: 10.1080/00797308.1952.11823151.
24. Freud, A. (2022). Ben ve savunma mekanizmaları. (Y. Erim, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.
25. Freud, S. (2019). The ego and the id. Ankara: Alter Yayınları. (Orijinal eserin yayın tarihi 1928).
26. Freud, S. (2021). Aşkın psikolojisi. (A. C. İdemen, Çev.). Cem Yayınevi.
27. Fromm, E. (2004). Sevme sanatı. (Ö. D. Karadana, Çev.). İzmir: İlya Yayınevi.
28. Fromm, E. (2008). Sevginin ve şiddetin kaynağı (7.bs.). (Y. Salman ve N. İçten, Çev.). İstanbul: Panel Yayınevi. (Orijinal eserin yayın tarihi 1964).
29. Gerrig, R. J. ve Zimbardo, P. G. (2020). Psikolojiye giriş: Psikoloji ve yaşam. (G. Sart, Çev.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
30. Gibson, L. S. (2023). The science of romantic love: Distinct evolutionary, neural, and hormonal characteristics. International Journal of Undergraduate Research&Creative Activities, 7(1), https://digitalcommons.cwu.edu/ijurca/vol7/iss1/6.
31. Gökçe Türk, E., & Demirli Yıldız, A. (2017). Aşk biçemleri, ilişki doyumu ve yalnızlık: Üniversite öğrencileri üzerine bir çalışma. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 7(48), 97-109. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/598366, ISSN: 1302-1370.
32. Graham, J. M. (2010). Measuring love in romantic relationships: A meta-analysis. Journal of Social and Personal Relationships, 28(6), https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/0265407510389126.
33. Gray, J. (1997). Erkekler mars’tan kadınlar venüs’ten. (G. Şen, Çev.). İstanbul: Altın Kitaplar.
34. Gültekin, Z. (2012). Bağlanma, evlilik ve aile psikolojisi (2.bs.). (T. Solmuş, Ed.). İstanbul: Sistem Yayıncılık.
35. Gündoğdu, H. (2007). Varoluşçu felsefelerdeki bazı özellikler. Dinbilimleri akademik araştırma dergisi, 7(4), 95-132.
36. Güngör, N. (2011). İletişime giriş. Ankara: Siyasal Kitabevi.
37. Güntekin, R.N. (2019). Acımak. İstanbul: İnkılâp Kitabevi. (Orijinal eserin yayın tarihi 1928).
38. Gürüz, D. ve Eğinli, A. T. (2014). Kişilerarası iletişim: Bilgiler etkiler engeller (4.bs.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
39. Haley, J. (1988). İletişim, psikolojik sorunlar ve psikoterapi. (A. Uzunöz, Çev.). Ankara: Çark Kitabevi. Hasanoğlu, A. (2010). Aşkın halleri. İstanbul: Remzi Kitabevi.
40. Hegel, G. W. F. E. (2014). Mantık bilimi: büyük mantık. (A. Yardımlı, Çev.). İstanbul: İdea Yayınevi.
41. Kılınç, H. (2024, 10 Ağustos). Psikoterapi Enstitüsü. https://www.psikoterapi.com/dr-handan-kilinc/.
42. Kierkegaard, S. (2010), Baştan çıkarıcının günlüğü. (S. Sertabiboğlu, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
43. Kierkegaard, S. (2005), Günlüklerden ve makalelerden seçmeler. (İ. Kapaklıkaya, Çev.). Anka Yayınları.
44. Korucuk, M. (2022). Eğitim ve öğretim alanında iletişim becerisi ile ilgili lisansüstü tezlerin incelenmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 11(3), 1241-1263. https://dergipark.org.tr/en/pub/teke/issue/ 72659/1178834.
45. Langeslag, S. J. E. ve Steenbergen, H. (2020). Cognitive control in romantic love: The roles of infatuation and attachment in interference and adaptive cognitive control. Cognition and Emotion, 34(3). https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/02699931.2019.1627291.
46. Lauster, P. (2000). Aşk ve aşkın psikolojisi (2.bs.). (N. Yıldıran, Çev.). Doruk Yayınları.
47. Mascolo, D. (2012, Aşk üstüne, (A. Karakış, Çev.). İstanbul: Monokl Yayınları.
48. Maslow, A. (2000). İnsan olmanın psikoloji. (O. Gündüz, Çev.). Kuraldışı Yayınları.
49. May, R. (2019). Varoluşun keşfi. İstanbul: (A. Babacan, Çev.). Okuyan Us Yayınevi.
50. May, R. (2014). Kendini arayan insan (8.bs.). (K. Işık, Çev.). İstanbul: Okuyan Us Yayınevi.
51. McLeod, S. A. (2008). Id, ego, superego.
52. Mead, G. H. (1934). Mind, self, and society. The University of Chicago Press: 60637.
53. Nakajima, Ş. (2021). Şiddetin gölgesinde ilişkilerin karanlık kuyuları. İstanbul: İnkılâp Kitabevi.
54. Nakajima, Ş. (2024, Eylül 26). Zihin Beden Sağlığında Biyopsikososyal Tıp. https://safaknakajima.com/ozgecmis/.
55. Orwell, G. (2013). 1984 (42.bs.). (C. Üster, Çev.). Can Yayınları. (Orijinal eserin yayın tarihi 1949).
56. Osho. (2011). Sevgi: aşkın en güzel çiçeği: Bir yaşam biçimini kavramak (3.bs.). (Sangeet, Çev.). Ganj Yayınevi.
57. Öz, İ. (2012). Evlilik aşkı öldürür mü? (2.bs.). İstanbul: Remzi Kitabevi.
58. Pakyürek, G. (2020). Oksitosinin nörobiyolojik temelleri ve davranışsal doğurgularının incelenmesi. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, 4(7), 81-90.
59. Pines, A. M. (2015). Âşık olmak: Sevgililerimizi neye göre seçeriz? (M. Yurdakuler, Çev.). İstanbul: İletişim Yayınları.
60. Platon. (2021) Şölen. (A. Erhat, Çev.). İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları.
61. Sartre, J. P. (2005). Varoluşçuluk. (A. Bezirci, Çev.). İstanbul: Say Yayınları.
62. Sartre, J. P. (2010). Varlık ve hiçlik: Fenomenolojik Ontoloji Denemesi (3.bs). (T. Ilgaz ve G. Ç. Eksen, Çev.) İstanbul: İthaki Yayınları.
63. Say, G. N. ve Müjdeci, M. (2016). Oksitosin ve psikiyatrik bozukluklar. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar-Current Approaches in Psychiatry, 8(2), 102-113.
64. Sayıner, B. ve Akbağ, M. (2023). Sosyotelizm: Farklı bağlamlarda bir değerlendirme. Akademik Hassasiyetler, 10(21), 80-115. https://doi.org/10.58884/akademik-hassasiyetler.1224292
65. Schopenhauer, A. (2012). Aşka ve kadınlara dair, aşkın metafiziği (6.bs.). (A. Aydoğan, Çev.). Say Yayınları.
66. Sierra, M. and Berios, G. E. (1998). Depersonalization: neurobiological perspectives. Biological Psychiatry, 44(9), 898-908.
67. Sönmez, V. (2003). Sevgi eğitimi (6.bs.). Ankara: Anı Yayıncılık.
68. Spinoza, B. (2011). Etika (9.bs.). (H. Z. Ülken, Çev.). Dost Yayınevi. (Orijinal eserin yayın tarihi 1677).
69. Sungur, B. Z. (2012). Bağlanma, evlilik ve aile psikolojisi (2.bs.). (T. Solmuş, Ed.). İstanbul: Sistem Yayıncılık.
70. Şahin, S. ve Aral, N. (2012). Aile içi iletişim. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(3), 55-66.
71. Tufan, A.E. & Yaluğ, İ. (2010). “Aşk” fenomeni ve sevgi ilişkilerinin nörobiyolojisi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar-Current Approaches In Psychiatry, 2(4), 443-456. eISSN:1309 0674 pISSN:1309 0658.
72. Türk Dil Kurumu. Türkçe Sözlük içinde. Türk Dil Kurumu Sözlükleri Erişim 19 Şubat, 2023, http://www.tdk.gov.tr/index.php?ption=com_gts&arama=gts&guid=TDK..GTS.513c67058c3015.30679509.
73. Yağcı, T., & Uçar, M. (2018). İletişimde engeller ve etkinlik. Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 2(3 Ek), 142-160. https://dergipark.org.tr/tr/pub/farabi/issue/40028/471173.
74. Yalçın, S. K. ve Şengül, M. (2007). Dilin iletişim süreci içerisindeki rolü ve işlevleri. Türkoloji Araştırmaları, 2(2), 749-769. https://www.arastirmax.com/tr/system/files/dergiler/79199/makaleler/2/2/arastirmax-dilin-iletisim-sureci-icerisindeki-rolu-islevleri.pdf
75. Yalom, I. D. (2018). Varoluşçu psikoterapi. (Z. Babayiğit, Çev.). İstanbul: Pegasus Yayınları.
76. Yalom, I. D. (2019). Aşkın celladı: Ve diğer psikoterapi öyküleri. (33.bs.). (H. Saraç, Çev.). İstanbul: Remzi Kitabevi.