Myanmar Depreminin Dijital Medyada Temsili: Çerçeveleme Kuramı Bağlamında Bir Haber Analizi

Yıl 2025, Cilt: 2 Sayı: 2, 320 - 338, 25.07.2025

Hicabi Arslan , Hatice Eda Aslan

Öz

Çevresel felaketler, yalnızca doğal ekosistemleri değil, aynı zamanda ekonomik, politik ve toplumsal yapıları derinden etkileyen, geniş kapsamlı ve çok boyutlu olaylardır. Deprem, sel, orman yangını gibi afetler, toplumlarda önemli dönüşümlere yol açmakta ve medyanın haber sunumu aracılığıyla geniş kitlelere ulaştırılmaktadır. Bu süreçte kullanılan haber çerçeveleri, felaketlerin kamu gündemindeki algısını ve toplumsal etkilerini belirlemede kritik bir rol üstlenmektedir. 28 Mart 2025 tarihinde Myanmar’da meydana gelen 7,7 büyüklüğündeki deprem de neden olduğu can kaybı ve yıkımın yanı sıra uluslararası medyada geniş yankı uyandırmıştır. Bu çalışma, çerçeveleme kuramı temelinde, Myanmar Depremi’nin dijital medya ortamındaki temsillerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, 28 Mart–20 Nisan 2025 tarihleri arasında Google News platformunda yayımlanan toplam 100 haber, nitel içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Deprem haberlerinde öne çıkarılan unsurlar, temalar ve haberlerin hangi çerçeveleme biçimleriyle yapılandırıldığı sistematik biçimde analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, incelenen haberlerin %47’sinde insani kriz çerçevesinin öne çıktığını göstermektedir. Bunu %20 ile felaket ve yıkım anlatısı, %12 ile müdahale ve kriz yönetimi, %12 ile afet bilgilendirme ve risk iletişimi ve %9 ile bölgesel ve küresel etki çerçevesi izlemiştir. Sonuçlar, çevresel felaketlerin dijital medyada ağırlıklı olarak mağduriyet ve dramatik etkiler üzerinden temsil edildiğini; teknik bilgilendirme ve bilimsel içeriklerin ise sınırlı düzeyde yer bulduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Çevre Haberleri , Çerçeveleme Kuramı , Dijital Medya , Myanmar Depremi , Google News

The Presentation of Environmental News on Google News: A Framing Theory-Based Analysis of the Myanmar Earthquake

Öz

Environmental disasters are complex, multifaceted events that profoundly impact not only natural ecosystems but also economic, political, and social structures. Disasters such as earthquakes, floods, and wildfires trigger significant transformations within societies and are communicated to broad audiences through media coverage. The framing techniques employed in news reporting play a critical role in shaping public perception and the societal impact of these events. The earthquake measuring 7.7 magnitude that struck Myanmar on March 28, 2025, caused considerable loss of life and destruction, while also generating extensive international media attention. This study aims to examine the representations of the Myanmar earthquake in digital media through the lens of framing theory. A total of 100 news articles published on the Google News platform between March 28 and April 20, 2025, were analyzed using quantitative content analysis. The study systematically assessed the highlighted elements, themes, and framing patterns used in earthquake-related news. Findings indicate that 47% of the examined articles predominantly employed a humanitarian crisis frame, followed by disaster and destruction narratives at 20%, intervention and crisis management at 12%, disaster information and risk communication at 12%, and regional and global impact framing at 9%. The results reveal that environmental disasters are primarily represented in digital media through narratives of victimization and dramatization, while technical information and scientific content are comparatively limited.

Anahtar Kelimeler

Digital Media , Environmental News , Framing Theory , Digital Media , Myanmar Earthquake , Google News

Kaynakça

• Anadolu Ajansı. (2025, Nisan 4). Myanmar depremleri Ava antik kentini harabeye çevirdi. Anadolu Ajansı. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/myanmar-depremleri-ava-antik-kentini-harabeye-cevirdi/3528245
• BBC Türkçe. (2025, Mart 28). Myanmar depremi: Bir zamanların 'altın kenti' Mandalay şimdi ölüm kokuyor. BBC Türkçe. https://www.bbc.com/turkce/articles/cpv4vn94z2ko#:~:text=Alt%C4%B1n%20kenti%20diye%20bilinen%20%C3%BClkenin,hala%20sa%C4%9F%20kurtar%C4%B1lanlar%20da%20oluyor.
• Budak, E. (2023). Türk Medyasının Depremle İmtihanı: Kahramanmaraş Depremini Afet Haberciliği Üzerinden Değerlendirmek. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 11(2), 1087-1113. https://doi.org/10.19145/e-gifder.1287043
• Budak, E., & Baloğlu, E. (2025). Medya Çevre Afetlerini Nasıl İşliyor: Orman Yangınları Üzerine Bir İnceleme. Kronotop İletişim Dergisi, 2(1), 1-22.
• Çoban Keneş, H. (2024). İklim krizinin medyada ele alınışı: Akademik eğilimlerin ve çalışmaların bibliyografik analizi. Kültür ve İletişim, 27(54), 221–257.
• Da Silva Freitas, D., & de Oliveira, A. R. (2024). Environmental journalism as an educational tool: An analysis of news from Diario de Pernambuco newspaper and its impact on student formation. International Journal Semiarid, 7(7).
• Demir, S. T. (2023). Afet medyası ve medya afeti: 6 Şubat Kahramanmaraş depreminin anımsattıkları. TRT Akademi, 8(18).
• Demirel, S. D., & Örs, F. (2021). Çevre kirliliği haberlerinin dijital gazetelerde sunumu. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, (53), 97–112.
• Dingil, A. E. (2018). Üçüncü aşama gündem belirleme araştırması: Sağlık haberciliği özelinde medya ve kamuoyu bağlantısı [Yayınlanmamış doktora tezi, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü].
• Duman, K. (2016). Haber televizyonlarında çevre bilinci: Türkiye’de yeşil odaklı programların yer alma sıklığı. İstanbul Arel İletişim Çalışmaları Dergisi, 5(9), 133–155.
• Ekici, N. (2015). Toplumda çevre bilinci oluşturmada medyanın rolü: Meke Gölü örneği [Yüksek lisans tezi, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü].
• Euronews Türkçe. (2025, Nisan 7). Myanmar depreminde ölenlerin sayısı 3 500’ü aştı. Euronews. https://tr.euronews.com/2025/04/07/myanmar-depreminde-olenlerin-sayisi-3500u-asti
• Güçlüer, E. (2023). Milli güvenlik meselesi olarak deprem. Avrasya Dosyası, 14(1), 205–217.
• Iyengar, S., & Kinder, D. (1987). News that matters: Television and American opinion. University of Chicago Press.
• Kaypak, Ş. (2013). Çevre sorunlarının çözümünde küresel çevre politikalarının önemi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (31), 17–34.
• Mccombs, M. E. (2004). Setting The Agenda: The Mass Media And Public Opinion. Cambridge: Polity Press.
• McCombs, M. E., Llamas, J. P., Lopez-Escobar, E., & Rey, F. (1997). Candidate images in Spanish elections: Second-level agenda-setting effects. Journalism & Mass Communication Quarterly, 74(4), 703–717.
• Medyascope. (2025, 28 Mart). Myanmar’da peş peşe şiddetli deprem; Çin ve Tayland’dan hissedildi. https://medyascope.tv/2025/03/28/myanmarda-pes-pese-siddetli-deprem-cin-ve-taylanddan-hissedildi/
• Menteşe, S. (2017). Çevresel sürdürülebilirlik açısından toprak, su ve hava kirliliği: Teorik bir inceleme. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(53).
• Soydan, E., & Alpaslan, N. (2014). Medyanın doğal afetlerdeki işlevi. İstanbul Journal of Social Sciences, (7).
• Tıraş, H. H. (2012). Sürdürülebilir kalkınma ve çevre: Teorik bir inceleme. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İİBF Dergisi, 2(2), 57–73.
• Tufan, F., & Özkoçak, Y. (2012). Çevre duyarlılığı kazandırmada özel radyo haberlerinin rolü. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (42). https://doi.org/10.17064/iuifhd.68789
• Uzunçıbuk, L. (2021). Medyanın sürdürülebilir kalkınmada çevre sorunlarının çözümündeki önemi ve rolü. Journal of Awareness, 6(2), 169–177.
• Yalçın, E. (2023). Doğal afetlerin doğal olmayan sonuçları: Gazetelerin deprem haberciliği. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (78), 188–210.
• Yüksel, E., & Dingin, A. E. (2020). Medya, kamuoyu ve siyaset gündeminde köşe kapmaca. Literatürk Academia.
• Yüksel, E. & Dingin, A. E. (2021). The Pictures in Our Heads Of Certain Diseases. The Agenda Setting Journal, 5(1), 8-30.
• Yüksel, E. (2001). Medyanın gündem belirleme gücü. Çizgi Kitabevi.
• Yüksel, E., Koçak, A., Dingin, A. E., & Gökçek Karaca, N. (2023). Medyadan zihnimize: Üçüncü aşama gündem belirleme Türkiye araştırması. Literatürk Academia.