Ergenlik Dönemi ve Aile İlişkilerinin Benlik Algısı ve Sosyal Anksiyete Üzerindeki Etkileri: Türkiye'deki Araştırmaların İncelenmesi

Yıl 2023, Cilt: 2 Sayı: 1, 219 - 225, 31.12.2023

Ayşe Çiftci

https://doi.org/10.58241/ksbd.19

https://izlik.org/JA85YR82JR

Öz

Öz Bu derleme makalesi, ergenlik dönemi boyunca bireylerin benlik algısı ve sosyal anksiyete seviyeleri üzerindeki etkileri incelemek amacıyla Türkiye'de gerçekleştirilen araştırmaları kapsamlı bir şekilde analiz etmektedir. Ergenlik, bireylerin kimlik oluşturma sürecinde kritik bir aşamayı temsil ederken, aile ilişkilerinin bu sürece olan katkıları üzerine odaklanan çalışmaların sayısı son yıllarda artmıştır. Bu derleme, doküman incelemesi yöntemiyle 100 farklı araştırma makalesini analiz etmiş ve elde edilen bulguları sunmaktadır. Analiz sonuçları, Türkiye'de gerçekleştirilen araştırmaların büyük bir kısmının son on yıl içinde yapıldığını ve çoğunlukla tanımlayıcı araştırmalar olduğunu göstermektedir. Ayrıca, bu araştırmalardan elde edilen veriler, ailelerin ergenlere sağladığı destekleyici bir çevrenin ergenlerin benlik saygısını artırdığını ve sosyal anksiyete düzeylerini azalttığını göstermektedir. Özellikle, ailelerin cinsiyet ayrımcılığı olmayan ve duygusal ifadelerin cinsiyete bağlı olmadan kabul gördüğü bir ortamın yaratılmasının ergenlerin benlik saygısı üzerinde olumlu bir etkisi olduğu belirtilmektedir. Sonuç olarak, bu derleme makalesi, ergenlik dönemindeki bireylerin psikososyal gelişimine odaklanarak aile ilişkilerinin önemini vurgulamakta ve ailelerin bu kritik dönemde ergenlerin sağlıklı bir benlik algısı geliştirmelerine ve sosyal anksiyete düzeylerini azaltmalarına nasıl katkıda bulunabileceğini tartışmaktadır. Bu alandaki daha fazla araştırma ve ailelere yönelik eğitim programlarının geliştirilmesi önerilmektedir. Anahtar kelimeler:Ergenlik Dönemi, Aile İlişkileri, Benlik Saygısı, Sosyal Anksiyete, Derleme.

Anahtar Kelimeler

Ergenlik Dönemi , Aile İlişkileri , Benlik Saygısı , Sosyal Anksiyete , Derleme

Ergenlik Dönemi ve Aile İlişkilerinin Benlik Algısı ve Sosyal Anksiyete Üzerindeki Etkileri: Türkiye'deki Araştırmaların İncelenmesi

https://izlik.org/JA85YR82JR

Öz

Bu derleme makalesi, ergenlik dönemi boyunca bireylerin benlik algısı ve sosyal anksiyete seviyeleri üzerindeki etkileri incelemek amacıyla Türkiye'de gerçekleştirilen araştırmaları kapsamlı bir şekilde analiz etmektedir. Ergenlik, bireylerin kimlik oluşturma sürecinde kritik bir aşamayı temsil ederken, aile ilişkilerinin bu sürece olan katkıları üzerine odaklanan çalışmaların sayısı son yıllarda artmıştır. Bu derleme, doküman incelemesi yöntemiyle 100 farklı araştırma makalesini analiz etmiş ve elde edilen bulguları sunmaktadır .Analiz sonuçları, Türkiye'de gerçekleştirilen araştırmaların büyük bir kısmının son on yıl içinde yapıldığını ve çoğunlukla tanımlayıcı araştırmalar olduğunu göstermektedir. Ayrıca, bu araştırmalardan elde edilen veriler, ailelerin ergenlere sağladığı destekleyici bir çevrenin ergenlerin benlik saygısını artırdığını ve sosyal anksiyete düzeylerini azalttığını göstermektedir. Özellikle, ailelerin cinsiyet ayrımcılığı olmayan ve duygusal ifadelerin cinsiyete bağlı olmadan kabul gördüğü bir ortamın yaratılmasının ergenlerin benlik saygısı üzerinde olumlu bir etkisi olduğu belirtilmektedir. Sonuç olarak, bu derleme makalesi, ergenlik dönemindeki bireylerin psikososyal gelişimine odaklanarak aile ilişkilerinin önemini vurgulamakta ve ailelerin bu kritik dönemde ergenlerin sağlıklı bir benlik algısı geliştirmelerine ve sosyal anksiyete düzeylerini azaltmalarına nasıl katkıda bulunabileceğini tartışmaktadır. Bu alandaki daha fazla araştırma ve ailelere yönelik eğitim programlarının geliştirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Ergenlik Dönemi , Aile İlişkileri , Benlik Saygısı , Sosyal Anksiyete , Derleme

Kaynakça

• Çaçan, Ö. (2020). Olumsuz değerlendirilme korkusu ile sosyal anksiyete belirtileri arasındakiilişkide, bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin aracı rolünün incelenmesi.Yayımlanmış yüksek lisans tezi, İstanbul Kent Üniversitesi, İstanbul.
• Ergün, N. (2020). Kimlik gelişimi: anlatı kimliği ve kuşaklararası anlatı kimliği.PsikiyatrideGüncel Yaklaşımlar,12(4), 455-475. https://doi.org/10.18863/pgy.676439Erikson E. H. (1968).Identity : Youth and crisis(First). W.W. Norton.
• Eriş, Y. & İkiz, F. E. (2013). Ergenlerin benlik saygısı ve sosyal kaygı düzeyleri arasındaki ilişki ve kişisel değişkenlerin etkileri. Journal of Turkish Studies. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.4726
• Günay, B. (2022).Ergenlerin çocukluk çağı ruhsal travmaları ve algıladıkları anne ve babatutumları ile benlik algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmış yüksek lisans tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi, İstanbul.
• Harter, S., & Leahy, R. L. (2001). The construction of the self: A developmental perspective.https://doi.org/10.1891/0889-8391.15.4.383
• Karamanoğlu, T. & Elmas, P. (2021). Benlik saygısının çelişik duygulu cinsiyetçilik üzerindeki etkisinde şiddete yönelik tutumun aracı rolü. Nosyon: Uluslararası Toplum ve Kültür Çalışmaları Dergisi, 8, 116-128.Kaya, Y., & Öz, F. (2020). Ergenlerin benlik algısı üzerinde algılanan ebeveyn tutumlarının ve bağlanma stillerinin rolü: Bir yapısal eşitlik modellemesi. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi,11(2), 106-114. https://doi.org/10.14744/phd.2020.74429
• Onur, T. (2023).Ergenlerde bağlanma stilleri ile sosyal kaygı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmış yüksek lisans tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi, İstanbul.
• Özdemir, N., & Adıgüzel, V. (2021). The relationship between social intelligence, self-esteemand resilience in healthcare professionals and the affecting factors.Journal of Psychiatric Nursing. https://doi.org/10.14744/phd.2020.96658
• Sezer, Y. Ö. (2010). Ergenlerin kendilik algılarının anne baba tutumları ve bazı faktörlerle ilişkisi.Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1), 1-19. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/yyuefd/issue/13709/165977
• Steinberg, L. (2014). Family Structure, Parenting Practices, and Adolescent Adjustment: AnEcological Examination.Coping With Divorce, Single Parenting, and Remarriage: A Risk and Resiliency Perspective,65. ISBN9781410602893.