Araştırma Makalesi

Panoramik Röntgenlerde Mandibular Kortikal Kalınlığın Cinsiyete ve Yaşa Bağlı Değişiminin Adli Kimliklendirme Açısından Değerlendirilmesi

Cilt: 4 Sayı: 3 30 Eylül 2026
PDF İndir
EN TR

Panoramik Röntgenlerde Mandibular Kortikal Kalınlığın Cinsiyete ve Yaşa Bağlı Değişiminin Adli Kimliklendirme Açısından Değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, panoramik röntgenler üzerinde gerçekleştirilen doğrusal mandibular ölçümlerin yaş ve cinsiyet ile ilişkisini değerlendirmek ve bu ölçümlerin adli kimliklendirme sürecindeki potansiyel katkısını incelemektir. Yöntem: Bu retrospektif çalışmada, Atlas Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Anabilim Dalı arşivinden seçilen 148 bireye (74 kadın, 74 erkek) ait dijital panoramik röntgen görüntüleri değerlendirildi. Bilateral olarak mental foramen bölgesi kortikal kalınlığı, birinci molar hizasında inferior kortikal kalınlık, mandibular kanal–ramus korteksi mesafesi ve ramus–angulus mesafesi ölçüldü. Bireyler beş yaş grubuna ayrıldı (18–29, 30–39, 40–49, 50–59, ≥60 yaş). Ölçüm güvenilirliği gözlemci içi/arası ICC analizi ile değerlendirildi. Yaş ile ölçümler arasındaki ilişki Spearman korelasyonu, yaş gruplarına göre karşılaştırma Kruskal–Wallis testi, cinsiyete göre karşılaştırma ise Mann–Whitney U testi ile değerlendirildi. Bulgular: Tüm ölçüm parametrelerinde yüksek düzeyde gözlemci içi ve gözlemciler arası uyum elde edildi ve parametrelerin büyük bölümünde ICC değerleri 0,90'ın üzerinde bulundu. Erkek bireylerde ölçüm değerleri genel olarak daha yüksek olup, mandibular morfometrik parametrelerin büyük bölümünde cinsiyetler arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı (p<0,05). En belirgin cinsiyet farkı ramus–angulus mesafesinde gözlendi. Yaş grupları arasında yalnızca sağ mandibular kanal–ramus korteksi mesafesinde anlamlı farklılık bulundu (p=0,003). Yaş ile sağ ve sol ramus–angulus mesafesi arasında zayıf negatif korelasyon saptanırken (r=-0,185/-0,203; p<0,05), diğer parametrelerde yaşla anlamlı ilişki bulunmadı. Sonuç: Mandibular morfometrik ölçümler, özellikle ramus–angulus mesafesi ve mental foramen bölgesi kortikal kalınlığı, cinsiyet değerlendirmesinde yararlı parametreler olarak öne çıkmaktadır. Buna karşın, bu ölçümlerin erişkin bireylerde yaş tahminine katkısı sınırlıdır. Bulgular, mandibular morfometrik ölçümlerin adli kimliklendirmede tek başına değil, diğer yöntemlerle birlikte destekleyici parametre olarak kullanılabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Adli diş hekimliği, iskeletten cinsiyet tayini, mandibula, panoramik radyografi, iskeletten yaş tayini.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

yoktur

Etik Beyan

Yazarlar, bu çalışma ile ilgili herhangi bir çıkar çatışması bulunmadığını beyan eder.

Teşekkür

yoktur

Kaynakça

  1. Alias, A., Ibrahim, A. N., Abu Bakar, S. N., Swarhib Shafie, M., Das, S., Abdullah, N., Noor, H. M., Liao, I. Y., & Mohd Nor, F. (2018). Anthropometric analysis of mandible: an important step for sex determination. La Clinica Terapeutica, 169(5), e217–e223. https://doi.org/10.7417/CT.2018.2082
  2. Angelopoulos, C., Thomas, S., Hechler, S., Parissis, N., & Hlavacek, M. (2008). Comparison Between Digital Panoramic Radiography and Cone-Beam Computed Tomography for the Identification of the Mandibular Canal as Part of Presurgical Dental Implant Assessment. Journal of Oral and Maxillofacial Surgery, 66(10), 2130–2135. https://doi.org/10.1016/j.joms.2008.06.021
  3. Arthanari, A., Sureshbabu, S., Ramalingam, K., Yuwanati, M., Prathap, L., & Ravindran, V. (2024). Role of Mandibular Parameters in Gender Determination: A Systematic Review and Meta-Analysis. Cureus. https://doi.org/10.7759/cureus.59965
  4. Cek Dara Manja, & Gian Mubarani. (2023). The Use of the Panoramic Mandibular Index in Analyzing Cortical Mandibula Height in Batak Tribe Women With Perimenopause and Postmenopause Conditions. Dentika: Dental Journal, 26(1), 48–53. https://doi.org/10.32734/dentika.v26i1.11088
  5. Cicchetti, D. V. (1994). Guidelines, criteria, and rules of thumb for evaluating normed and standardized assessment instruments in psychology. Psychological Assessment, 6(4), 284–290. https://doi.org/10.1037/1040-3590.6.4.284
  6. Citir, M., Karslioglu, H., & Uzun, C. (2023). Evaluation of mandibular trabecular and cortical bone by fractal analysis and radiomorphometric indices in bruxist and non-bruxist patients. BMC Oral Health, 23(1). https://doi.org/10.1186/s12903-023-03245-y
  7. Enlow, D. H., & Hans, M. G. (2008). Essentials of facial growth. Distributed by Needham Press.
  8. Fauziah, Y. A., Darmadi, E. Y., Ritunga, I., Wahjuningrum, D. A., Al-Ghazaly, F., Lee, W. J., Setianingtyas, D., & Kurniawan, A. (2026). Assessment of gonial angle for age and sex estimation using panoramic radiographs. Australian Journal of Forensic Sciences. https://doi.org/10.1080/00450618.2026.2659672

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Adli Tıp, Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

12 Ağustos 2026

Kabul Tarihi

26 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 4 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Üsdat Öztürk, A., & Türkmen, R. (2026). Panoramik Röntgenlerde Mandibular Kortikal Kalınlığın Cinsiyete ve Yaşa Bağlı Değişiminin Adli Kimliklendirme Açısından Değerlendirilmesi. Kapadokya Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(3), 943-956. https://izlik.org/JA83TF28ZM
AMA
1.Üsdat Öztürk A, Türkmen R. Panoramik Röntgenlerde Mandibular Kortikal Kalınlığın Cinsiyete ve Yaşa Bağlı Değişiminin Adli Kimliklendirme Açısından Değerlendirilmesi. KSBDER. 2026;4(3):943-956. https://izlik.org/JA83TF28ZM
Chicago
Üsdat Öztürk, Asel, ve Rabiya Türkmen. 2026. “Panoramik Röntgenlerde Mandibular Kortikal Kalınlığın Cinsiyete ve Yaşa Bağlı Değişiminin Adli Kimliklendirme Açısından Değerlendirilmesi”. Kapadokya Sağlık Bilimleri Dergisi 4 (3): 943-56. https://izlik.org/JA83TF28ZM.
EndNote
Üsdat Öztürk A, Türkmen R (01 Eylül 2026) Panoramik Röntgenlerde Mandibular Kortikal Kalınlığın Cinsiyete ve Yaşa Bağlı Değişiminin Adli Kimliklendirme Açısından Değerlendirilmesi. Kapadokya Sağlık Bilimleri Dergisi 4 3 943–956.
IEEE
[1]A. Üsdat Öztürk ve R. Türkmen, “Panoramik Röntgenlerde Mandibular Kortikal Kalınlığın Cinsiyete ve Yaşa Bağlı Değişiminin Adli Kimliklendirme Açısından Değerlendirilmesi”, KSBDER, c. 4, sy 3, ss. 943–956, Eyl. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA83TF28ZM
ISNAD
Üsdat Öztürk, Asel - Türkmen, Rabiya. “Panoramik Röntgenlerde Mandibular Kortikal Kalınlığın Cinsiyete ve Yaşa Bağlı Değişiminin Adli Kimliklendirme Açısından Değerlendirilmesi”. Kapadokya Sağlık Bilimleri Dergisi 4/3 (01 Eylül 2026): 943-956. https://izlik.org/JA83TF28ZM.
JAMA
1.Üsdat Öztürk A, Türkmen R. Panoramik Röntgenlerde Mandibular Kortikal Kalınlığın Cinsiyete ve Yaşa Bağlı Değişiminin Adli Kimliklendirme Açısından Değerlendirilmesi. KSBDER. 2026;4:943–956.
MLA
Üsdat Öztürk, Asel, ve Rabiya Türkmen. “Panoramik Röntgenlerde Mandibular Kortikal Kalınlığın Cinsiyete ve Yaşa Bağlı Değişiminin Adli Kimliklendirme Açısından Değerlendirilmesi”. Kapadokya Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 4, sy 3, Eylül 2026, ss. 943-56, https://izlik.org/JA83TF28ZM.
Vancouver
1.Asel Üsdat Öztürk, Rabiya Türkmen. Panoramik Röntgenlerde Mandibular Kortikal Kalınlığın Cinsiyete ve Yaşa Bağlı Değişiminin Adli Kimliklendirme Açısından Değerlendirilmesi. KSBDER [Internet]. 01 Eylül 2026;4(3):943-56. Erişim adresi: https://izlik.org/JA83TF28ZM