ANADOLU’NUN BİR YÖRESİ ÜZERİNDEN İLERİ DÖNÜŞÜM BAĞLAMINDA DANTELE BİR BAKIŞ

Lace is a handicraft that has gained a place in many countries around the world, including Europe and Turkey, since ancient times, taking shape in accordance with the cultures of its locations. Like all art forms, lace is a structure that carries aesthetic value. It has acquired meanings in its time, depending on its intended use, weaving style, and the wearer. Lace, which found various purposes and forms in Anatolia, sometimes existed in dowries, sometimes in homes, and was passed down by mothers to their daughters. However, over time, developments have led to changes in lace production, resulting in differences in structure and texture compared to the past. As a result, it has become less and lessprevalent in everyday life. This is where the concept of upcycling emerges. Various sectors are employing various recycling methods to protect the future and minimize the ever-increasing waste generation. The primary reason for choosing upcycling is that it preserves the structure of existing materials and allows them to be reused without requiring additional processing or energy expenditure. Through upcycling, materials regain a new function and are integrated into everyday life. By combining the concepts of lace and upcycling, lace can regain its former prominence, and its existing aesthetic value will be maintained through its integration with new applications. Rather than disappearing into home closets, lace, which requires considerable effort to make, can reappear in new forms in various settings, reaffirming its value.

Dantel tarihin eski dönemlerinden beri Avrupa’da ve Türkiye’de dahil olmak üzere dünyanın birçok ülkesinde bulunduğu konumun kültürüne uygun yapıda şekil alarak yer edinmeyi başarmış bir el sanatıdır. Tüm sanat alanlarında olduğu gibi dantel de estetik değer taşıyan yapıdır. Kullanım yerine, dokunma stiline veya kullanan kişiye göre döneminde anlamlar yakalamıştır. Anadolu’da kendi içinde farklı amaçlar ve şekillerde hayat bulan dantel kimi zaman çeyizlerde kimi zaman evlerde varlığını korumuş, anneler tarafından kızlarına öğretilerek aktarılmıştır. Ancak zamanla gelişmeler neticesinde dantel üretiminde değişiklikler olmuş; yapı ve doku bakımından eskisine oranla farklılıklar olmuştur. Bunun neticesinde git gide daha az gündelik hayatta yer edinmeye başlamıştır. Burada ileri dönüşüm kavramı ortaya çıkmaktadır. Geleceği korumak ve her geçen yıl artan atık oluşumunu minimum seviyeye indirebilmek adına çeşitli sektörlerce farklı dönüşüm yollarına başvurulmaktadır. İleri dönüşümün tercih edilmesinin temel nedeni mevcut olan malzemenin yapısının bozulmaması ve ekstra işlem uygulayıp fazladan enerji harcanmadan yeniden kullanıma kazandırılmasıdır. İleri dönüşüm sayesinde malzemeler yeniden bir işlev kazanarak hayatın içine katılmaktadır. Dantel ve ileri dönüşüm kavramlarının birleşmesi sayesinde dantel; gündemde eski görünürlüğünü yeniden kazanabilecek ve var olan estetik değeri yeni alanlarla kombinasyonu sonucunda devam edecektir. Yapımı oldukça emek gerektiren danteller evlerin dolaplarında yok olmaktansa çeşitli alanlarda yeni biçimlerle karşımıza çıkarak var olan değerini tekrardan hatırlatabilir.