-

Öz

The organizations that provide healtcare services are medical institutions and also structures which have economical and social purposes. Health systems, health and economic systems are not independet. They are interrelated in several important ways. Economics and social conditions and policies have very important health consequences. To increase quantity and quality of health services, more expenditure is needed. Resources and coverling ways of the finance for associations which give the health sevices, is very special and impotant topic. All countries; must make decisions about how best to rraise sufficient funds for health, how to pool them together to spread the financial risks of health and how to ensure they are used effectively, efficiently, and equitably. Effective and efficient use of resources in health is essential. In this study, health, health economics and financing of health economics are ekspained.

Anahtar Kelimeler

• Health, Health Services, Health Economics

Sağlık Ekonomisi: Teorik Bir İnceleme

Öz

Sağlık hizmeti sunan organizasyonlar tıbbi kuruluşlar oldukları kadar ekonomik ve sosyal amaçları da olan yapılardır. Sağlık sistemi ve ekonomik sistem birbirinden bağımsız değildir. Birçok yönden birbiriyle bağlantılıdır. Ekonomik ve sosyal şartlar ve politikalar, sağlık üzerinde çok önemli sonuçlar ortaya çıkarmaktadır. Sağlık hizmetlerinin miktar ve kalitesinin artması için daha fazla harcama yapmak gerekmektedir. Özellikle sağlık hizmeti veren kurumların harcamalarının düzenli bir şekilde karşılanabilmesi için finansmanın hangi kaynaklardan ve nasıl karşılanacağı önemli bir konudur. Tüm ülkeler; sağlık için yeterli fon biriktirmenin en iyi nasıl oluşturulabileceği, finansal riskin paylaşılması için havuzlamanın en iyi nasıl yapılabileceği ve en etkin, en yararlı ve eşit bir şekilde nasıl kullanılabileceği konularında çalışmak zorundadırlar. Sağlıkta kaynakların etkin ve verimli kullanılması esastır. Bu çalışmada sağlık, sağlık ekonomisi ve sağlık ekonomisinin finansmanı açıklanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Anahtar Kavramlar: Sağlık, Sağlık Hizmetleri, Sağlık Ekonomisi

Kaynakça

1. AKIN, C.S. (2007), Sağlık ve Sağlık Harcamalarının Ekonomik Büyüme Üzerine Etkisi: Türkiye’de Sağlık Sektörü ve Harcamaları, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi
2. ALPUGAN, O. (1984), Sağlık Hizmetlerinin Ekonomik Açıdan İncelenmesi, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası (Ord. Prof. Şükrü Baban'a Armağan), Cilt: 40, Sayı: 1-4, 133-160
3. ALTAY, A., (2007), Sağlık Hizmetlerinin Sunumunda Yeni Açıklamalar ve Türkiye Açısından Değerlendirilmesi, Sayıştay Dergisi, Sayı:64, OcakMart, ss:33-58
4. ANDARGİE, G., (2008), Introduction to Health Economics, Lectures Notes, For All Health Scince Students, EPTHI, Ethiopia Public Health Training İnitiative, University of Gonder, September.
5. ARROW, K. J., (1963), Uncertainty and The Welfare Economics of Medical Care, The American Economic Review, Volüm:53, Number 5, pp:941-973.
6. BORA BAŞARA, B, ve ŞAHİN, İ., (2008), Türkiye’de Cepten Yapılan Sağlık Harcamalarını Etkileyen Etmenler, H.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt:26, Sayı:2, ss:319-340
7. CAMPBELL, S.M., ROLAND, M. O. and BUETOW, S. A. (2000), Defining Quality of Care, Social Science &Medicine, 51:1611-1625.
8. CİCHON, M. ve NORMAND, C., (1994), Between Beveridge and Bismarck-options for health financing in central and eastern Europa, World Health Forum, volume:15, pp:323-328.

9. CULYER, A.J. and NEWHAUSE, J.P. (2000), Introduction: The State and Scope of Health Economics, Editörler: Anthony J. Culyer And Joseph P. Newhouse, Handbook Of Health Ekonomics, Volüm: 1A, Elsevıer Scıence B.V., Amsterdam, The Netherlands.
10. ÇALIŞKAN, Z. (2008), Sağlık Ekonomisi: Kavramsal Bir Yaklaşım, H.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt: 26, Sayı:2, ss:29-50
11. ÇELİK, Y., (2011), Sağlık Ekonomisi, Siyasal Kitabevi, Ağustos, Ankara
12. ÇOBAN, H. (2009), Sağlık Ekonomisi ve Türkiye’de Sağlık Hizmetlerinin Yeniden Yapılandırılması, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye Anabilim Dalı, Yayınlanmamış Doktora Tezi.
13. DAĞLI, G. H., (2006), Türkiye’de Sağlık Sektörünün Yapısı, T.C. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Ekonomisi (Maliye) Anabilim Dalı, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara
14. DELOİTTE, (2008), Türkiye ve Dünyada Sağlık Ekonomisi, Eylül, www.deloitte.com .
15. FİLİZ, Y. (2010), Ekonomik Büyüme ve Sağlık Harcamaları İlişkisi, Atılım Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Finansman Anabilim Dalı, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara
16. GROSSMAN, M., (1972), On the Concept of Health Capital and the Demand for Health, National Bureau Of Economic Research, Journal of Political Economics, Vol:80 (2), pp:223-255
17. HAYRAN, O. (1997), Hastane Yöneticiliği, Editörler: Osman Hayran ve Haydar Sur, Nobel Tıp Kitabevleri.
18. ILLICH, I., (1995), Sağlığın Gaspı, Ayrıntı Yayınları, İstanbul, Aktaran; Karabulut, K. (1998), “Türkiye’de Sağlık Sektörü” (Sağlık Harcamaları Üzerine Bir Uygulama), Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Anabilim Dalı, Yayınlanmamış Doktora tezi.
19. İSTANBULLUOĞLU, H., GÜLEÇ, M. ve UĞUR, R., (2010), Sağlık Hizmetlerinin Finasman Yöntemleri, Dirim Tıp Gazetesi, Yıl:85, Sayı:2, ss:86-99
20. JAKAB, Z., (2011), Presentation: Designing the road to better health and wellbeing in Europe, at the 14th European Health Forum Gastein, 7 October, Bad Hofgastein, Austria.
21. KARABULUT, K. (1998), Türkiye’de Sağlık Sektörü (Sağlık Harcamaları Üzerine Bir Uygulama), Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Anabilim Dalı, Yayınlanmamış Doktora tezi
22. KILIÇ, E., (2008), Türkiye’de Sağlık Sektöründe Ekonomik Gelişmişlik Düzeyi: Seçilmiş AB Ülkeleriyle Karşılaştırmalı Bir Analiz, T. C. Niğde Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Anabilim Dalı, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Niğde.
23. MAXWELL, R. J., (1988), Financing health care: lessons from abroad, British Medical Lournal, Volume:296, May 21, pp: 1423-1426.
24. MILLS, A. and GILSON, L., (1988), Health Economics for Developing Countries: A Survival Kit, HEFP Working Paper 01/88, LSHTM, Also Published as EPL Publication No:17
25. MUSHKIN, S. J., (1958), Toward a Defination of Health Economics, Public Health Reports, Volüm:73, No:9, pp:785-794, September
26. MUSHKIN, S. J., (1962), Health as an İnvestment, Journal of Political Economy, Volüm:70, No:5, pp:129-157, October
27. MUTLU, A. ve IŞIK, K., (2012), Sağlık Ekonomisine Giriş, Ekin Basım Yayın Dağıtım, 3. Baskı, Ekim, Bursa.
28. NYMAN, J. A., (1999), The Economics of Moral Hazard Revisited, Journal of Health Economics, 18:811- 824.
29. ORHANER, E., (2006), Türkiye’de Sağlık Hizmetleri Finansmanı ve Genel Sağlık Sigortası, Ticaret ve Turizm eğitim Fakültesi Dergisi, Sayı:1, ss:1-19
30. ÖZER, M., vd, (2008), İktisada Giriş, (Editör; İlyas ŞIKLAR), T.C. Anadolu Üniversitesi Yayını No:1472, Açıköğretim Fakültesi Yayını No:785, 7. Baskı, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir, Kasım
31. ÖZER, Ö. ve ŞANTAŞ, F., (2012), Kamunun Sunduğu Evde Bakım Hizmetleri ve Finansmanı, Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, Cilt:3, Sayı:2, Nisan, ss:96-103
32. RESMİ GAZETE, (1961), 224 Sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkında Kanun, R.G Sayısı: 10705, R.G. Tarihi: 12.01.1961
33. SAVEDOFF, W.D.,(2004), Kenneth Arrow and The Birt of Health Economics, Public Health Classics, Bulletin of The World Health Organization, 82 (2), pp:139-140, February
34. SOMUNCUOĞLU, S. vd, (2012), Sağlık Kurumları Yönetimi-I, (Editör) Mehtap TATAR, Anadolu Üniversitesi, TC Anadolu Üniversitesi Yayını No:2631, Açıköğretim Fakültesi Yayını No:1599.
35. TUTAR, F. ve KILINÇ, N, (2007), Türkiye’nin Sağlık Sektöründeki Ekonomik Gelişmişlik Potansiyeli ve Farklı Ülke Örnekleriyle Mukayasesi, Afyon Kocatepe Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, Cilt:IX, Sayı:1, ss:31-34
36. SUR, H. (2011), Sağlık ve Sağlık ekonomisi, Çerçeve, 3 aylık Ekonomi ve Düşünce Dergisi, Yıl:9, Sayı:55, ss:6-10, Şubat
37. ŞENATALAR, B. (2003), Sağlık Ekonomisine Genel Bir Bakış, C.Ü. Tıp Fakültesi Dergisi, 25/4 Sayı, Özel Eki.
38. TATAR, M. (2009), Teorik Çerçevesiyle Sağlık ekonomisi ve Türkiye’ye İlişkin Genel Bir Değerlendirme, Sayı:1 http://www.saglik-ekonomisi.com/sed E.T:001.2013
39. TOKALAŞ, S. (2006), Kamu Hizmetlerinin Satın Alınması, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Maliye Anabilim Dalı Mali İktisat Bilim Dalı Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
40. UĞURLUOĞLU, E. ve ÖZGEN, H., (2008), Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Hakkaniyet, Hacettepe Sağlık İdaresi dergisi, Cilt:11, Sayı:2, ss:133-159
41. UZ, M. H., (1997), Sağlık Ekonomisi Ve Hastanedeki Uygulamaları, Hastane Yöneticiliği, Editörler: Osman HAYRAN ve Haydar SUR, Nobel Kitabevleri. ÜNSAL, E.M., (2010), Mikro İktisat, Gözden Geçirilmiş 8. Baskı, İmaj Yayıncılık, Ankara
42. WILLIAMS, A., (1987), Health Economics: The Cheerful Face of Dismal Science?, Editör: A . Williams, Health Economics, London, MacMilan, 1-11
43. WITTER, S., (2002), Health Financing in Developing And Transitional Countries, Briefing Paper For Oxtan GB, The University of York, İnternational Programme, Centre For Health Economics, York, 22 January, pp:56
44. YAYLALI, M., Kaynak, S. ve Karaca, Z. (2012), Sağlık Hizmetleri Talebi: Erzurum İlinde Bir Araştırma, Ege Akademik Bakış, Cilt:12, Sayı:4, Ekim, ss:563573
45. YILDIRIM, H.H. (1999), Piyasa, Sağlık Bakımı ve Piyasa Başarısızlıkları, Amme İdaresi dergisi, Cilt:32, Sayı:1, Mart, ss:123-134