TÜRKİYE’NİN DOĞALGAZ NOKTASINDA RUSYA’YA BAĞIMLILIK DURUMUNUN SOĞUK SAVAŞ SONRASI TÜRK DIŞ POLİTİKASINA YANSIMASI

Öz

Türkiye ile Rusya Federasyonu arasındaki ilişkiler birçok faktörlerden etkilenmektedir. Rusya Federasyonu ve Türkiye Cumhuriyeti arasındaki ekonomik ve ticari ilişkiler ,enerji devi Rusya Federasyonu ve Rusya –Türkiye ilişkilerinde enerji , Türkiye-Rusya Federasyonu siyasi ilişkilerigibi konular literatürde ele alınmasına rağmen doğalgaz ve enerjinin özellikle Türk dış politikasına yansıması üzerine çok az sayıda araştırmaya rastlanmıştır.Ancak bu çalışmanın amacı bu iki ülke ilişkilerini merkeze doğalgazıkonumlandırarak Rusya için enerji pazarı olan Türkiye ile Rusya Federasyonu arasındabağımlılık doğuran mevcut ilişkiler incelenerek, Türkiye’nin bu noktada dış politika kararalma sürecinin nasıl etkilendiği ve Rusya –Türkiye ekonomik ilişkilerinin diplomatikilişkileri etkileme potansiyeli üzerinde durulmuştur.Özellikle 1990sonrasıTürk– Rus dış politika ilişkileri noktasında yaşananların enerjide Rusya’ya kayda değerölçüde bağımlı olan Türkiye’nin Rusya ile yaşadığı sorunlarda ne ölçüde dış politikaüretebildiği masayayatırılmıştır.Çalışmanın amacı, sanayileşmekte ve gelişmekte olan Türkiye’nin her geçengün doğalgaz ihtiyacının artmasıyla beraber doğalgaz da neredeyse %60’dan fazlabağımlı olduğuRusya’yabağımlılığısonucu,ikiülkearasındayaşanansorunlarvesiyasalanlaşmazlık noktalarında serbest bir şekilde dış politika üretemediği, RusyaFederasyonunun sahip olduğu enerji rezervlerini diğer devletler üzerinde güç, hegemonya kurmak için baskı ve diplomasi aracı olarak kullandığı çalışma boyunca desteklenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Türkiye’nin Enerji Potansiyeli, Türkiye –Rusya, Enerji Diyalogu, Doğalgaz, Türkiye DışPolitikası.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye’nin Enerji Potansiyeli, Türkiye –Rusya

Kaynakça

1. Akgün,M.-Turan,A.,"Türkiye- Rusya İlişkilerindeki Yapısal Sorunlar Veçözum Önerileri",Türk Sanayici- Leri Ve İş Adamları Derneği, Haziran 1999,Yayınno.
2. Tüsiad-T/99-264.
3. Akyener,O.- Altun, A.,“Türkiye‟De Enerji Stratejileri Ve Politikalarının Belirlenmesinde Rol Oynayacak Kurumsal Bir Yapılanma Modeli”, Erişim:Http://Tespam.Org/Documents/Turkiyede_Enerji_Stratejileri_Ve_Politikalarinin_Belirlenmesinde_ Rol_ Oynayacak_Kurumsal_Bir_Yapilanma_Modeli.Pdf , 18 Ocak 2012.
4. Akyol,A.,"Boğazlar’ınönemi"Http:// Www.Ahmetakyol.Net/Bogazlarin-Onemi/,(12.12.2013).
5. Aslanlı,A., "Karabağ Sorunu Ve Azerbaycan-Türkiye-Ermenistan İlişkileri",Çankırı Karatekin Üniversitesi Uluslararası Avrasya Strateji Dergisi,2012,C.1,S.1,Çankırı.
6. Atabey , F.,"Lozan Sonrasında Boğazlar Sorununun Çözümü: Montreuxboğazlar Sözleşmesi", History Studies,Volume 5/Issue, 5 Eylül/September2013
7. Atar, Z.,Dağlık Karabağ’da 1923’den Günümüze Kadar Yaşanan Gelişmeler, Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Manisa: Cilt 3, Sayı 1, 2005.
8. Aydın M., "Uluslararası İlişkilerin "Gerçekçi",Teorisi:Kökeni,Kapsamı,Kritiği", ”,Uluslararası İlişkiler Dergisi, Bahar 2004,C.1, S.1.

9. Baylis,J., “Uluslararası İlişkilerde Güvenlik Kavramı”, Uluslararası İlişkilerdergisi Yaz 2008, C. 5,S.18.
10. Boru Hatları İle Petrol Taşıma Anonim Şirketi (Botaş), Sektör Ra-Poru2013,Ankara.
11. Brıtısh Petroleum ,"Reports And Publications - Statistical Rewiev Ofworld Energy2014, Http://Www.Bp.Com.
12. "Boğazın Tanker Sorunu,İstanbul Boğazı Tanker Geçişi Sorunu", 6 Eylül 2010,(Erişim):Http://Www. Denizhaber.Com /Haber/23711/3/.Html.
13. Büyükakıncı, E.,"Soğuk Savaş Sonrasında Türk-Rus İlişkileri,(Der.F.Sönmezoğlu),Türk Dış Politikasının Analizi ,3. Baskı, İstanbul, Der Yay.,2004.
14. Büyükakıncı,E., Türk-Rus İlişkilerinin Değerlendirilmesi – Güvenlik Sorunsalından Çok Boyutlu Derinliğe Geçiş, Ankara, Atatürk Kültür Merkezi Yayınları, 2012.
15. Cabbarlı,H.,"Bağımsızlık Sonrası Ermenistan-Rusya İlişkileri",(2004),Ankara
16. Çalışması,Asam,(Erişim):Http://Www.Ermenisorunu.Gen.Tr/Turkce/Makaleler/Bagimsizlik_Sonrasi_Ermenistan_Rusya_İliskileri.Doc,(10.03.2014).
17. Çelebi ,Ö.,- Demirağ, Y.,Türk Dış Politikası Son On Yıl, Ankara,Palmeyayıncılık, 2011.
18. Davutoğlu, Ahmet (2001), Stratejik Derinlik, İstanbul,Küreyayınları.
19. Dedeyev,B.,"Dağlıkkarabağsorunu‘Nuntarihiarkaplanınabakış”,(Ed.O.Nuri Aras), Dağlık Karabağ Savaşı: Siyasi, Hukuki, Ekonomik Analiz,Bakü,Qafqazüni- Versitesi Yayınları,2008.
20. Demiryol, Tolga,"Does Asymmetric Economic Interdependence Promotepolitical Cooperation?The Political Economy Of Russianturkis Energy Relations"European Consortium Of Political