Z Kuşağının Yeşil Pazarlama Algısı ve Yeşil Satın Alma Davranışı

Cemil Deniz; Hatice Seçil Fettahlıoğlu; Çetin Çildir

doi:10.47147/ksuiibf.1695777

Z Kuşağının Yeşil Pazarlama Algısı ve Yeşil Satın Alma Davranışı

Öz

Bu çalışma, Z kuşağının yeşil pazarlama algısını ve bu algının yeşil satın alma davranışlarına olan yansımalarını, mevcut literatür temelinde derinlemesine analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bir literatür derlemesi olarak tasarlanan bu araştırmada, Z kuşağının çevresel sorumluluk bilincinin tüketici davranışlarına nasıl yansıdığı ve yeşil pazarlama stratejilerinin bu kuşak üzerindeki etkisi incelenmektedir. Çalışma, yeşil pazarlama algısının, kuşağın çevresel duyarlılıkla ilişkili tutumları ve bilinçli tüketim alışkanlıkları ile nasıl şekillendiğini vurgulamakta; ancak literatür bulguları, Z kuşağının yüksek farkındalığına rağmen "yeşil aklama" (greenwashing) şüpheciliği nedeniyle markaların iddialarına eleştirel yaklaştığını ortaya koymaktadır. Yeşil satın alma davranışını etkileyen temel faktörler olarak ise marka güveni, algılanan yeşil değer, şeffaflık ve özellikle dijital kanallar aracılığıyla yayılan sosyal etkinin belirleyici rol oynadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak bu derleme, Z kuşağının değerleriyle uyumlu, otantik ve etkileşimli yeşil pazarlama stratejileri geliştirilmesi için hem teorik bir çerçeve sunmakta hem de işletmelere yönelik stratejik çıkarımlar sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Charter, M., & Polonsky, M. J. (Eds.). (1999). Greener marketing: A global perspective on greener marketing practice. Greenleaf Publishing.
Chatzidakis, A., & Lee, M. S. W. (2013). Anti-consumption as the study of reasons against. Journal of Macromarketing, 33(3), 190–203. https://doi.org/10.1177/0276146712462892
Chen, Y.-S. (2010). The drivers of green brand equity: Green brand image, green satisfaction, and green trust. Journal of Business Ethics, 93(2), 307–319. https://doi.org/10.1007/s10551-009-0223-9
Chen, Y.-S., & Chang, C.-H. (2012). Enhance green purchase intentions: The roles of green perceived value, green perceived risk, and green trust. Management Decision, 50(3), 502–520. https://doi.org/10.1108/00251741211216250
Dangelico, R. M., & Vocalelli, D. (2017). “Green Marketing”: An analysis of definitions, strategy steps, and tools through a systematic review of the literature. Journal of Cleaner Production, 165, 1263–1279. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2017.07.184
D'Souza, C., Taghian, M., & Lamb, P. (2006). An empirical study on the influence of environmental labels on consumers. Corporate Communications: An International Journal, 11(2), 162–173. https://doi.org/10.1108/13563280610661697
Erbaşlar, G. (2012). Yeşil pazarlama. Mesleki Bilimler Dergisi, 1(2), 35-49.
Francis, T., & Hoefel, F. (2018, November 12). ‘True Gen’: Generation Z and its implications for companies.

McKinsey & Company. https://www.mckinsey.com/industries/consumer-packaged-goods/our-insights/true-gen-generation-z-and-its-implications-for-companies
Fromm, J., & Read, A. (2018). Marketing to Gen Z: The rules for reaching this vast--and very different--generation of influencers. AMACOM.
Goh, S. K., & Balaji, M. S. (2016). Linking green skepticism to green purchase behavior. Journal of Cleaner Production, 131, 629–638. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2016.04.122
Grankvist, G., & Biel, A. (2007). Predictors of purchase of eco-labelled food products: A panel study. Food Quality and Preference, 18(4), 701–708. https://doi.org/10.1016/j.foodqual.2006.11.002
Hwang, J., & Kim, H. (2016). Are ethical consumers happy? Effects of ethical consumers’ motivations based on virtue ethics. Journal of Business Ethics, 136(2), 269–284. https://doi.org/10.1007/s10551-016-3236-1
Intergovernmental Panel on Climate Change [IPCC]. (2023). Climate Change 2023: Synthesis Report. Contribution of Working Groups I, II and III to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. IPCC. https://doi.org/10.59327/IPCC/AR6-9789291691647
Johnstone, M.-L., & Tan, L. P. (2015). Exploring the gap between consumers’ green rhetoric and purchasing behaviour. Journal of Business Ethics, 132(2), 311–328. https://doi.org/10.1007/s10551-014-2316-3
Joshi, Y., & Rahman, Z. (2015). Factors affecting green purchase behaviour and future research directions. International Strategic Management Review, 3(1-2), 128–143. https://doi.org/10.1016/j.ism.2015.04.001
Kanchanapibul, M., Lacka, E., Wang, X., & Chan, H. K. (2014). An empirical investigation of green purchase behaviour among the young generation. Journal of Cleaner Production, 66, 528–536. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2013.10.062
Laroche, M., Bergeron, J., & Barbaro-Forleo, G. (2001). Targeting consumers who are willing to pay more for environmentally friendly products. Journal of Consumer Marketing, 18(6), 503–520. https://doi.org/10.1108/EUM0000000006155
Leonidou, C. N., Katsikeas, C. S., & Morgan, N. A. (2013). “Greening” the marketing mix: A review of the literature and an agenda for future research. Journal of the Academy of Marketing Science, 41(1), 25–41. https://doi.org/10.1007/s11747-012-0317-2
McKinsey & Company. (2018). The influence of ‘woke’ consumers on fashion. https://www.mckinsey.com/industries/retail/our-insights/the-influence-of-woke-consumers-on-fashion
Naderi, I., & Steenburg, E. (2018). Me first, then the environment: Young millennials as green consumers. Young Consumers, 19(3), 280–295. https://doi.org/10.1108/YC-08-2017-00722
Nielsen. (2015). The sustainability imperative: New insights on consumer expectations. The Nielsen Company. https://www.nielsen.com/us/en/insights/report/2015/the-sustainability-imperative/
Ottman, J. A. (2011). The new rules of green marketing: Strategies, tools, and inspiration for sustainable branding. Berrett-Koehler Publishers. https://doi.org/10.4324/9781351278683
Ottman, J. A., Stafford, E. R., & Hartman, C. L. (2006). Avoiding green marketing myopia: Ways to improve consumer appeal for environmentally preferable products. Environment: Science and Policy for Sustainable Development, 48(5), 22–36. https://doi.org/10.3200/ENVT.48.5.22-36
Papista, E., & Krystallis, A. (2013). Investigating the types of green consumers: A social identification perspective. Journal of Consumer Behaviour, 12(1), 51–64. https://doi.org/10.1002/cb.1424
Peattie, K. (1995). Environmental marketing management: Meeting the green challenge. Pitman Publishing.
Peattie, K. (2001). Golden goose or wild goose? The hunt for the green consumer. Business Strategy and the Environment, 10(4), 187–199. https://doi.org/10.1002/bse.292
Peattie, K., & Crane, A. (2005). Green marketing: Legend, myth, farce or prophesy? Qualitative Market Research, 8(4), 357–370. https://doi.org/10.1108/13522750510619733
Polonsky, M. J. (1994). An introduction to green marketing. Electronic Green Journal, 1(2). https://doi.org/10.5070/G31210177
Polonsky, M. J. (2011). Transformative green marketing: Impediments and opportunities. Journal of Business Research, 64(12), 1311–1319. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2011.01.016
Priporas, C. V., Stylos, N., & Fotiadis, A. K. (2017). Generation Z consumers’ expectations of interactions in smart retailing: A future agenda. Computers in Human Behavior, 77, 374–381. https://doi.org/10.1016/j.chb.2017.01.058
Testa, F., Iraldo, F., Vaccari, A., & Ferrari, E. (2015). Why eco-labels can be effective marketing tools: Evidence from a study on Italian consumers. Business Strategy and the Environment, 24(4), 252–265. https://doi.org/10.1002/bse.1821
Törőcsik, M., Szűcs, K., & Kehl, D. (2014). How Generations Think: The past, present and future. Acta Oeconomica, 64(S1), 207–235.
Turner, A. (2015). Generation Z: Technology and social interest. The Journal of Individual Psychology, 71(2), 103–113. https://doi.org/10.1353/jip.2015.0021
Williams, K. C., Page, R. A., Petrosky, A. R., & Hernandez, E. H. (2010). Multi-generational marketing: Descriptions, characteristics, lifestyles, and attitudes. The Journal of Applied Business and Economics, 11(2), 21–36.
Young, W., Hwang, K., McDonald, S., & Oates, C. J. (2010). Sustainable consumption: Green consumer behaviour when purchasing products. Sustainable Development, 18(1), 20–31. https://doi.org/10.1002/sd.394

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tüketici Davranışı

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Cemil Deniz ^*
0009-0006-9645-6695
Türkiye

Hatice Seçil Fettahlıoğlu
0000-0001-9725-213X
Türkiye

Çetin Çildir
0000-0001-6358-7919
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

14 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

29 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.47147/ksuiibf.1695777

IZ

https://izlik.org/JA33UW78LF

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Deniz, C., Fettahlıoğlu, H. S., & Çildir, Ç. (2025). Z Kuşağının Yeşil Pazarlama Algısı ve Yeşil Satın Alma Davranışı. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(1), 67-80. https://doi.org/10.47147/ksuiibf.1695777

AMA

1.Deniz C, Fettahlıoğlu HS, Çildir Ç. Z Kuşağının Yeşil Pazarlama Algısı ve Yeşil Satın Alma Davranışı. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2025;15(1):67-80. doi:10.47147/ksuiibf.1695777

Chicago

Deniz, Cemil, Hatice Seçil Fettahlıoğlu, ve Çetin Çildir. 2025. “Z Kuşağının Yeşil Pazarlama Algısı ve Yeşil Satın Alma Davranışı”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 15 (1): 67-80. https://doi.org/10.47147/ksuiibf.1695777.

EndNote

Deniz C, Fettahlıoğlu HS, Çildir Ç (01 Haziran 2025) Z Kuşağının Yeşil Pazarlama Algısı ve Yeşil Satın Alma Davranışı. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 15 1 67–80.

IEEE

[1]C. Deniz, H. S. Fettahlıoğlu, ve Ç. Çildir, “Z Kuşağının Yeşil Pazarlama Algısı ve Yeşil Satın Alma Davranışı”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 15, sy 1, ss. 67–80, Haz. 2025, doi: 10.47147/ksuiibf.1695777.

ISNAD

Deniz, Cemil - Fettahlıoğlu, Hatice Seçil - Çildir, Çetin. “Z Kuşağının Yeşil Pazarlama Algısı ve Yeşil Satın Alma Davranışı”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 15/1 (01 Haziran 2025): 67-80. https://doi.org/10.47147/ksuiibf.1695777.

JAMA

1.Deniz C, Fettahlıoğlu HS, Çildir Ç. Z Kuşağının Yeşil Pazarlama Algısı ve Yeşil Satın Alma Davranışı. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2025;15:67–80.

MLA

Deniz, Cemil, vd. “Z Kuşağının Yeşil Pazarlama Algısı ve Yeşil Satın Alma Davranışı”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 15, sy 1, Haziran 2025, ss. 67-80, doi:10.47147/ksuiibf.1695777.

Vancouver

1.Cemil Deniz, Hatice Seçil Fettahlıoğlu, Çetin Çildir. Z Kuşağının Yeşil Pazarlama Algısı ve Yeşil Satın Alma Davranışı. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 01 Haziran 2025;15(1):67-80. doi:10.47147/ksuiibf.1695777