Derleme

Yatırımcı Davranışlarına Etki Eden Psikolojik Faktörler: Korku, Stres, Başa Çıkma Stratejileri ve Finansal Kabilecilik Üzerine Bir Derleme

Cilt: 15 Sayı: 2 29 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Yatırımcı Davranışlarına Etki Eden Psikolojik Faktörler: Korku, Stres, Başa Çıkma Stratejileri ve Finansal Kabilecilik Üzerine Bir Derleme

Öz

Bu çalışma, geleneksel finans teorilerinin temelini oluşturan Etkin Piyasa Hipotezi’nin yatırımcı davranışlarını açıklamadaki yetersizliklerini ortaya koyarak, Davranışsal Finans Kuramı çerçevesinde yatırım kararlarına etki eden psikolojik unsurları incelemeyi amaçlamaktadır. Etkin Piyasa Hipotezi, yatırımcıların tüm bilgileri rasyonel biçimde işlediğini ve finansal piyasaların her zaman etkin çalıştığını varsayarken, bu varsayımlar gerçek piyasa koşullarında çoğu zaman geçerliliğini yitirmektedir. Davranışsal finans, yatırımcıların bilişsel ve duygusal önyargılarla hareket edebileceğini öne sürerek bu klasik yaklaşıma alternatif bir bakış sunar. Literatürde sıklıkla ele alınan bu önyargıların ötesine geçen bu çalışmada, yatırım kararlarını etkileyebilecek bireysel ve günlük yaşantıya dair duygular incelenmiştir. Özellikle korku, stres, başa çıkma biçimleri, riskli yatırım niyeti ve finansal kabilecilik gibi psikolojik etkenlerin yatırımcı davranışları üzerindeki potansiyel etkileri ele alınmıştır. Bulgular, yatırımcıların rasyonel karar süreçlerinin çeşitli psikolojik ve sosyal faktörlerle şekillendiğini ve bu faktörlerin yatırım kararlarında belirleyici rol oynayabildiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Andre, L., Koene, S., Jansen in de Wal, J., Schuitema, J. A., & Peetsma, T. T. (2022). Learning under stress: The moderating role of future time perspective. Psychology in the Schools, 59(4), 800-816.
  2. Aren ve Hamamcı, (2024a), Finansal Kabilecilik, 27. Finans Sempozyumu, 9-12 Ekim Nevşehir, s. 216-223
  3. Aren, S., & Hamamcı, H. N. (2023). The Mediating Effect of Self-confidence on the Impact of Conscious and Unconscious Processes on Risky Investment Intention. FIIB Business Review, 23197145231175954.
  4. Aren, S., & Hamamci, H. N. (2024b). Impact of conscious and unconscious processes on financial decision-making. Middle East Journal of Management, 11(1), 43-69.
  5. Aren, S., & Nayman Hamamcı, H. (2022). The impact of financial defence mechanisms and phantasy on risky investment intention. Kybernetes, 51(1), 141-164.
  6. Aren, S., & Nayman Hamamci, H. (2020). Relationship between risk aversion, risky investment intention, investment choices: Impact of personality traits and emotion. Kybernetes, 49(11), 2651-2682.
  7. Argan, M., Altundal, V., & Tokay Argan, M. (2022). What Is the Role of FoMO in Individual Investment Behavior? The Relationship among FoMO, Involvement, Engagement, and Satisfaction. Journal of East-West Business, 29(1), 69–96. https://doi.org/10.1080/10669868.2022.2141941.
  8. Asturias, N., Andrew, S., Boardman, G., & Kerr, D. (2021). The influence of socio-demographic factors on stress and coping strategies among undergraduate nursing students. Nurse education today, 99, 104780.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Davranışsal Finans

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

31 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

25 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Kaplan Yıldırım, R. (2025). Yatırımcı Davranışlarına Etki Eden Psikolojik Faktörler: Korku, Stres, Başa Çıkma Stratejileri ve Finansal Kabilecilik Üzerine Bir Derleme. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(2), 101-118. https://doi.org/10.47147/ksuiibf.1711078
AMA
1.Kaplan Yıldırım R. Yatırımcı Davranışlarına Etki Eden Psikolojik Faktörler: Korku, Stres, Başa Çıkma Stratejileri ve Finansal Kabilecilik Üzerine Bir Derleme. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2025;15(2):101-118. doi:10.47147/ksuiibf.1711078
Chicago
Kaplan Yıldırım, Rüya. 2025. “Yatırımcı Davranışlarına Etki Eden Psikolojik Faktörler: Korku, Stres, Başa Çıkma Stratejileri ve Finansal Kabilecilik Üzerine Bir Derleme”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 15 (2): 101-18. https://doi.org/10.47147/ksuiibf.1711078.
EndNote
Kaplan Yıldırım R (01 Aralık 2025) Yatırımcı Davranışlarına Etki Eden Psikolojik Faktörler: Korku, Stres, Başa Çıkma Stratejileri ve Finansal Kabilecilik Üzerine Bir Derleme. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 15 2 101–118.
IEEE
[1]R. Kaplan Yıldırım, “Yatırımcı Davranışlarına Etki Eden Psikolojik Faktörler: Korku, Stres, Başa Çıkma Stratejileri ve Finansal Kabilecilik Üzerine Bir Derleme”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 15, sy 2, ss. 101–118, Ara. 2025, doi: 10.47147/ksuiibf.1711078.
ISNAD
Kaplan Yıldırım, Rüya. “Yatırımcı Davranışlarına Etki Eden Psikolojik Faktörler: Korku, Stres, Başa Çıkma Stratejileri ve Finansal Kabilecilik Üzerine Bir Derleme”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 15/2 (01 Aralık 2025): 101-118. https://doi.org/10.47147/ksuiibf.1711078.
JAMA
1.Kaplan Yıldırım R. Yatırımcı Davranışlarına Etki Eden Psikolojik Faktörler: Korku, Stres, Başa Çıkma Stratejileri ve Finansal Kabilecilik Üzerine Bir Derleme. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2025;15:101–118.
MLA
Kaplan Yıldırım, Rüya. “Yatırımcı Davranışlarına Etki Eden Psikolojik Faktörler: Korku, Stres, Başa Çıkma Stratejileri ve Finansal Kabilecilik Üzerine Bir Derleme”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 15, sy 2, Aralık 2025, ss. 101-18, doi:10.47147/ksuiibf.1711078.
Vancouver
1.Rüya Kaplan Yıldırım. Yatırımcı Davranışlarına Etki Eden Psikolojik Faktörler: Korku, Stres, Başa Çıkma Stratejileri ve Finansal Kabilecilik Üzerine Bir Derleme. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 01 Aralık 2025;15(2):101-18. doi:10.47147/ksuiibf.1711078