Araştırma Makalesi

Tüketici Davranışları Üzerine Dijital Dönüşümün Etkisi: Sistematik Bir Literatür Derlemesi

Cilt: 15 Sayı: 2 29 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Tüketici Davranışları Üzerine Dijital Dönüşümün Etkisi: Sistematik Bir Literatür Derlemesi

Öz

Dijital dönüşümle birlikte sosyal medya pazarlamasının artan önemine karşın, temel dinamiklerinin tüketici davranışlarına etkisini bütüncül bir çerçevede sentezleyen çalışmalar sınırlıdır. Bu araştırma, söz konusu teorik boşluğu doldurarak sosyal medya pazarlamasının tüketici davranışları üzerindeki etkilerini teorik düzlemde anlamayı amaçlamaktadır. Çalışma, nitel araştırma yaklaşımlarından sistematik literatür taraması ve tematik analiz yöntemini benimsemiştir. Sosyal medya, kullanıcıların markalarla doğrudan ve etkileşimli ilişkiler kurabildiği dinamik bir iletişim ortamı sunmakta ve geleneksel pazarlama anlayışını dönüştürmektedir. Araştırma kapsamında sosyal medya pazarlamasının etkileşim, bilgi değeri, kişiselleştirme, influencer iş birlikleri, eğlence ve güven gibi temel bileşenlerinin tüketici davranışları üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Çalışma, PRISMA protokolü çerçevesinde yürütülen sistematik literatür taramasına dayanmakta ve 2001–2024 yılları arasında yayınlanmış toplam 23 nitelikli akademik çalışmayı içermektedir. Söz konusu çalışmalar, Web of Science, ScienceDirect, SpringerLink, SAGE Journals, Taylor & Francis ve Google Scholar veri tabanları üzerinden belirli anahtar kelimelerle taranmış; belirli dahil etme ve dışlama kriterlerine göre seçilmiştir. Literatürdeki veriler, Braun ve Clarke (2006) yaklaşımına dayalı tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Elde edilen bulgular, sosyal medya pazarlamasının marka sadakati, satın alma niyeti ve duygusal bağlılık gibi tüketici davranışlarının temel bileşenleri üzerinde anlamlı etkiler yarattığını göstermektedir. Bu durum, sosyal medya stratejilerinin yalnızca görünürlük sağlamakla kalmayıp, aynı zamanda tüketiciyle sürdürülebilir ilişkiler kurma açısından stratejik bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Araştırma bulguları, sosyal medya pazarlamasının dijital dönüşüm sürecinde tüketici davranışlarını yönlendiren temel bir etken hâline geldiğini göstermekte ve bu alandaki teorik tartışmalara katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa.
  2. Bryla, P., Chatterjee, S., & Bryla-Ciabiada, B. (2022). The impact of social media marketing on consumer engagement in sustainable consumption: a systematic literature review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(24), 2-13. https://doi.org/10.3390/ijerph192416637.
  3. Cao, D., Meadows, M., Wong, D., & Xia, S. (2021). Understanding consumers’ social media engagement behaviour: an examination of the moderation effect of social media context. Journal of Business Research, (122), 835–846. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2020.06.025.
  4. Cheung, M. L., Pires, G., & Rosenberger, P. J. (2020). The influence of perceived social media marketing elements on consumer–brand engagement and brand knowledge. Asia Pacific Journal of Marketing and Logistics, 32(3), 695–720. https://doi.org/10.1108/APJML-04-2019-0262.
  5. Chen, S., & Lin, C. (2019). Understanding the effect of social media marketing activities: the mediation of social identification, perceived value, and satisfaction. Technological Forecasting and Social Change, (140), 22–32. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2018.11.025.
  6. Chen, Y., Qin, Z., Yan, Y., & Huang, Y. (2024). The power of influencers: how does influencer marketing shape consumers’ purchase intentions? Sustainability, 16(13), 5471. https://doi.org/10.3390/su16135471.
  7. Chopra, A., Avhad, V., & Jaju, A. S. (2020). Influencer marketing: an exploratory study to identify antecedents of consumer behavior of millennial. Business Perspectives and Research, 9(1), 77–91. https://doi.org/10.1177/2278533720923486.
  8. Coelho, P. S., Rita, P., & Santos, Z. R. (2018). On the relationship between consumer-brand identification, brand community, and brand loyalty. Journal of Retailing and Consumer Services, (43), 101–110. https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2018.03.011.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tüketici Davranışı, Pazarlama (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

16 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

22 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Yücel, H. S., Damaç, Y., & Kocagöz, E. (2025). Tüketici Davranışları Üzerine Dijital Dönüşümün Etkisi: Sistematik Bir Literatür Derlemesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(2), 119-137. https://doi.org/10.47147/ksuiibf.1743204
AMA
1.Yücel HS, Damaç Y, Kocagöz E. Tüketici Davranışları Üzerine Dijital Dönüşümün Etkisi: Sistematik Bir Literatür Derlemesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2025;15(2):119-137. doi:10.47147/ksuiibf.1743204
Chicago
Yücel, Hazal Sedanur, Yunus Damaç, ve Elif Kocagöz. 2025. “Tüketici Davranışları Üzerine Dijital Dönüşümün Etkisi: Sistematik Bir Literatür Derlemesi”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 15 (2): 119-37. https://doi.org/10.47147/ksuiibf.1743204.
EndNote
Yücel HS, Damaç Y, Kocagöz E (01 Aralık 2025) Tüketici Davranışları Üzerine Dijital Dönüşümün Etkisi: Sistematik Bir Literatür Derlemesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 15 2 119–137.
IEEE
[1]H. S. Yücel, Y. Damaç, ve E. Kocagöz, “Tüketici Davranışları Üzerine Dijital Dönüşümün Etkisi: Sistematik Bir Literatür Derlemesi”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 15, sy 2, ss. 119–137, Ara. 2025, doi: 10.47147/ksuiibf.1743204.
ISNAD
Yücel, Hazal Sedanur - Damaç, Yunus - Kocagöz, Elif. “Tüketici Davranışları Üzerine Dijital Dönüşümün Etkisi: Sistematik Bir Literatür Derlemesi”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 15/2 (01 Aralık 2025): 119-137. https://doi.org/10.47147/ksuiibf.1743204.
JAMA
1.Yücel HS, Damaç Y, Kocagöz E. Tüketici Davranışları Üzerine Dijital Dönüşümün Etkisi: Sistematik Bir Literatür Derlemesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2025;15:119–137.
MLA
Yücel, Hazal Sedanur, vd. “Tüketici Davranışları Üzerine Dijital Dönüşümün Etkisi: Sistematik Bir Literatür Derlemesi”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 15, sy 2, Aralık 2025, ss. 119-37, doi:10.47147/ksuiibf.1743204.
Vancouver
1.Hazal Sedanur Yücel, Yunus Damaç, Elif Kocagöz. Tüketici Davranışları Üzerine Dijital Dönüşümün Etkisi: Sistematik Bir Literatür Derlemesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 01 Aralık 2025;15(2):119-37. doi:10.47147/ksuiibf.1743204