Kayıt Dışı Ekonomide Yasadışı Bahis ve Kumar: Sosyo-Ekonomik Bir Değerlendirme

Öz

Günümüzde kayıt dışı ekonomi giderek artan ölçüde hem toplumu hem de devleti yüksek düzeyde etkilemeye başlamıştır. Bu kapsamda toplumdaki ahlaki erozyon giderek artan bir ölçüde ilerlemektedir. Devlet açısından baktığımızda da kayıt dışı ekonomi önemli bir düzeyde gelir kaybına da neden olmaktadır. Kayıt dışı ekonominin sınıflandırılmasında ‘yasadışı ekonomi’ alt başlığı altında değerlendirilen yasadışı bahis ve kumar faaliyetleri, dijitalleşme ile birlikte erişilebilirliği artan bir yapıya sahiptir. Bu çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi tekniği kullanılmıştır. 2019-2024 yıllarını kapsayan MASAK faaliyet raporları ile 2024-2025 yılı Sayıştay denetim raporlarındaki veriler, betimsel analiz yöntemiyle yorumlanmıştır. Ayrıca konunun sosyolojik boyutu, literatürdeki çalışmalar ve Yeşilay tarafından yayımlanan güncel rapor ışığında ele alınmış; yasadışı bahsin finansal sistem, birey ve toplum üzerindeki yansımaları sosyo-ekonomik bir perspektiften değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kayıt Dışı Ekonomi
• Yasadışı Bahis
• Kumar

Etik Beyan

Bu çalışmada kayıt dışı ekonomide yasadışı bahis ve kumara ilişkin istatistiki veriler analiz edilerek değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda alternatif politika önermeleri ortaya konulmuştur. Bu kapsamda etik kurul belgesine ihtiyaç duyulmadığı düşünülmektedir.

Illegal Betting And Gambling in the Informal Economy: A Socio Economic Assessment

Öz

Today, the informal economy has increasingly begun to affect both society and the state at a high level. In this context, the moral erosion in society is progressing to an increasing extent. From the point of view of the state, the informal economy also causes a significant level of income loss. Illegal betting and gambling activities, which are evaluated under the subheading of ‘illegal economy’ in the classification of informal economy, have an increasing accessibility structure with digitalization. In this study, document analysis technique, one of the qualitative research methods, was used. The data in the MASAK annual reports covering the years 2019-2024 and the audit reports of the Court of Accounts for the year 2024-2025 were interpreted by descriptive analysis method. In addition, the sociological dimension of the issue has been considered in the light of studies in the literature and the current report published by the Green Crescent; the reflections of illegal betting on the financial system, the individual and society have been evaluated from a socio-economic perspective.

Anahtar Kelimeler

• Informal Economy
• Illegal Betting
• Gambling

Etik Beyan

This study analyzes and evaluates statistical data on illegal betting and gambling in the informal economy. Based on this analysis, alternative policy recommendations are presented. It is believed that an ethics committee certificate is not required for this study.

Kaynakça

1. Akça, H., Ünlükaplan, İ., &Yurdadoğ, V. (2016). Kayıt dışı ekonomi, yolsuzluk ve kayıt dışı devlet. Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20(2), 211-227.
2. Akça, Y. (2019). Sanal Bahis Siteleri Mi Ya Da Sanal Kumar Siteleri Mi?.BMIJ, (2019), 7(4): 1446-1466. http://dx.doi.org/10.15295/bmij.v7i4.1180
3. Aktaş, E., & Nalçacı, M. E. (2022). Suç ve Ekonomi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(14), 316-340. https://doi.org/10.54831/vanyyuiibfd.1204301
4. Altınışık, İ. (2017). Kayıt Dışı Ekonomi: İllegal Bahis. Selçuk Üniversitesi Sosyal ve Teknik Araştırmalar Dergisi (13), 239-248.
5. Aslanoğlu, S. (2008). Türkiye’de kayıtdışı ekonomi ve kayıtdışı ekonomiyi azaltmaya yönelik çözüm önerileri. Muhasebe ve finansman dergisi, (39), 199-211.
6. Bilen, A. (2007). Kayıt dışı ekonomi ve kayıt dışı ekonomiyi önlemeye yönelik çabalar. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (36), 134-143.
7. Bozkurt, C. (2014). Kayıtdışı Ekonominin Bir Değerlendirmesi ve Türkiye. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(1), 41-58. https://doi.org/10.21547/jss.256846
8. Bozkurt, C.& Boz, Z. T. (2020). Kayıt Dışı Ekonomi ve Terör Örgütleri Finansmanı İlişkisi. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 8(2), 70-80.

9. Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (Sayı: 1). Resmî Gazete, 10 Temmuz 2018, Sayı: 30474.
10. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/19.5.1.pdf (Erişim: 30.12.2025).
11. Çelik, A. (2024). Kayıt Dışı Ekonominin Ekonomi Güvenliği Açısından İncelenmesi. Uluslararası Toplumsal Bilimler Dergisi, 8(1), 210-222.
12. Çullu, M., &Ağırdil, O. (2026). Yasa Dışı Bahisin Ekonomik Kamu Düzeni Ve Kamu Güvenliği Üzerindeki Bozucu Etkileri.
13. Deniz, S. (2017). Türkiye’de Kayıtdışı Ekonominin Önlenmesinde Vergi Denetiminin Rolü. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Arel Üniversitesi.
14. Dülger, M.V. (2024). Kripto Varlıkların Suç Gelirlerinin Aklanmasında Kullanılması Ve Alınması Gereken Önlemler. İstanbul Aydın Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 10, sy. 1: 41-94.
15. Eksik, S. (2022). Vergi Kültürü ve Kayıt Dışı Ekonomi İlişkisi: Türkiye Örneği, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
16. Erkuş, H., & Karagöz, K. (2009). Türkiye’de kayıt dışı ekonomi ve vergi kaybının tahmini. Maliye Dergisi, 156, 126-140.
17. Gediz Oral, B. & Yeşilkaya, Y. (2021). Kripto Para İkilemi: Karapara Aklama ve Bitcoin. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (39), 209-239.
18. Gençcelep, R. (2022). Kripto Paraların Terörün Finansmanı Suçunda Kullanılması. Bilişim Hukuku Dergisi 4, sy. 1: 33-80. https://doi.org/10.55009/bilisimhukukudergisi.1132645
19. Gönnetlioğlu, H. (2010). Kayıtdışı ekonomi: Nedenleri, boyutları ve Türkiye örneği. (Yüksek Lisans Tezi). Tez Merkezi veri tabanından erişildi. (https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=pxLJPhH-HMWlT3_023Qu9g&no=LvCPDyO06PkLqYxPPMEzTQ)
20. Harmanşa, A., &Abut, A. (2017). TÜRKİYE’DE KAYITDIŞI EKONOMİ GERÇEĞİ (ELAZIĞ İL ÖRNEĞİ). Fırat Üniversitesi Harput Araştırmaları Dergisi, 4(1), 91-107.
21. Hatipoğlu Aydın, D. (2021). Hukuk-Ahlak İlişkisi Bağlamında Türk Hukukunda Kumar. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 29(2), 1477-1499.https://doi.org/10.15337/suhfd.857934
22. İçer, Z. & Akıncı, C. (2023). Spor Müsabakalarında Yasadışı Bahis ve Şans Oyunu Suçları (7258 Sayılı Kanun m.5). Marmara Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi sy.2: 981-1002. https://doi.org/10.33433/maruhad.1358677
23. İlgar, B., Fidan, M., Kuzgun, S. & Tutan, S.N. (2025). Türkiye Kumar Raporu. Yeşilay. https://www.yesilay.org.tr/assets/uploads/pdf/turkiye-kumar-raporu-2025.pdf (Erişim Tarihi: 05.01.2026)
24. Kahya, Y., & Irmak, F. (2014). Kayıtdışı Ekonomi ve Suç Örgütlenmeleri İlişkisinin Sosyolojik Açıdan Değerlendirilmesi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18(1), 349-362.
25. Kocaoğlu, E. (2019). Kayıt dışı ekonomi ve kara para ilişkisi. (Yüksek Lisans Tezi). Tez Merkezi veri tabanından erişildi. (https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=b_i0lsv_9rras-z8haJhMQ&no=bDDCRbs2OAt9gbUcOyssKQ)
26. Korudil, C. (2018). Kayıt dışı ekonomi ve Türkiye'de ekonomik büyüme üzerine etkileri. (Yüksek Lisans Tezi). Tez Merkezi veri tabanından erişildi.(https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=yblVe--oW_pbWMHlRRwITQ&no=LHU6HErhVukqnU0VOvs0yg)
27. Nas, Ş. (2010). Kayıt dışı ekonomi ve Türkiye örneği . (Yüksek Lisans Tezi). Tez Merkezi veri tabanından erişildi. (https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=ittefPaHXr5aHLyWk6ixtw&no=a8g7lY7B_okNojVfxctvqw)
28. Özer, H. (1998). Kayıtdışı Ekonomi Ve Türkiye’deki Boyutu. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi.
29. Özkurt, H. (2026). Yasadışı Bahis ve Kumar Suçlarında Ceza Politikasının Etkinliği: Türkiye Örneği ve “Etkin Olmayan Sertlik Tuzağı”. Çukurova Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, (Advanced Online Publication), 71-104.
30. Selman, F. (2007). Kayıtdışı Ekonomi Ve Türkiye’deki Boyutu. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Anadolu Üniversitesi.
31. Sevim, H.O. (2019). Kara Para Aklama Suçu ve Kripto Paralar. Hukuk ve Bilişim Dergisi 3. Nesil Hukuk Dergisi, No 2: 4-12. http://hukukvebilisim.org/gecmis-sayilar/
32. Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun (Kanun No. 5549). Resmî Gazete, 18 Ekim 2006, Sayı: 26323.
33. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5549&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5 (Erişim: 02.01.2026).
34. T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı. (2020). 2019 Yılı Faaliyet Raporu. https://masak.hmb.gov.tr/faaliyet-raporlari (Erişim Tarihi: 03.01.2026)
35. T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı. (2021). 2020 Yılı Faaliyet Raporu. https://masak.hmb.gov.tr/faaliyet-raporlari (Erişim Tarihi: 03.01.2026)
36. T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı. (2022). 2021 Yılı Faaliyet Raporu. https://masak.hmb.gov.tr/faaliyet-raporlari (Erişim Tarihi: 03.01.2026)
37. T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı. (2023). 2022 Yılı Faaliyet Raporu. https://masak.hmb.gov.tr/faaliyet-raporlari (Erişim Tarihi: 03.01.2026)
38. T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı. (2024). 2023 Yılı Faaliyet Raporu. https://masak.hmb.gov.tr/faaliyet-raporlari(Erişim Tarihi: 03.01.2026)
39. T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı. (2025). 2024 Yılı Faaliyet Raporu. https://masak.hmb.gov.tr/faaliyet-raporlari(Erişim Tarihi: 03.01.2026)
40. T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı. (2025). Doç. Dr. Selçuk Özdağ’ın yazılı soru önergesine cevap (Esas No: 7/35742). TBMM.
41. T.C. Sayıştay Başkanlığı. (2024). Spor-Toto Teşkilat Başkanlığı 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporu.https://www.sayistay.gov.tr/reports/download/9XQWOb4QpN-spor-toto-teskilat-baskanligi#page=22.38(Erişim Tarihi: 28/12/2025)
42. T.C. Sayıştay Başkanlığı. (2025). Spor-Toto Teşkilat Başkanlığı 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporu.https://www.sayistay.gov.tr/reports/download/qZoxndAQ5P-spor-toto-teskilat-baskanligi#page=9.21(Erişim Tarihi: 28/12/2025)
43. Tayfur, İ. (2018). Türkiye'de kayıt dışı ekonomi ve kayıt dışı ekonomiyi etkileyen faktörler. (Yüksek Lisans Tezi). Tez Merkezi veri tabanından erişildi. (https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=lX_h7TRMzKa_VUH85sDC2A&no=KlsIelmN1ftOIZgZngDelw)
44. Türk Ceza Kanunu (Kanun No. 5237). Resmî Gazete, 12 Ekim 2004, Sayı: 25611. https://mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5237.pdf(Erişim: 20.12.2025)
45. Ülgen, A.O. (2022). Kayıt Dışı Ekonomi ile Mücadelede Vergi Kültürünün Önemi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi.