FİNANSAL GELİŞMENİN EKONOMİK BÜYÜMEYE ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Öz

Bu çalışmada, 1968-2017 yılları arasında Türkiye ekonomisinin finansal gelişme ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkisi araştırılmıştır. Araştırma kapsamında finansal gelişme göstergesi olarak para arzı (M2), sabit sermaye yatırımları, özel sektör kredileri ve bankalar tarafından özel sektöre sağlanan krediler; ekonomik büyüme göstergesi olarak reel gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYH) kullanılmıştır. Finansal gelişme ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki Johansen eşbütünleşme ve Granger nedensellik testleri ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, ekonomik büyüme ile finansal gelişmişlik göstergeleri arasında uzun dönemde bir ilişki bulgulanmış, finansal gelişmişlik değişkenleri arasındaysa nedensellik ilişkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 

Anahtar Kelimeler

• Finansal Gelişme,Ekonomik Büyüme,Granger Nedensellik,Türkiye

Kaynakça

1. Altunç, Ömer, Faruk, (2008). “Türkiye’de Finansal Gelişme ve İktisadi Büyüme Arasındaki Nedenselliğin Ampirik Bir Analizi”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, Cilt:3, Sayı:2, ss.113-127.
2. Altıntaş, Halil, ve Ayrıçay, Yücel, (2010), “Türkiye’de Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme ilişkisinin Sınır Testi Yaklaşımıyla Analizi”, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt:10, Sayı:2, ss.71-98.
3. Aydın, M.Kemal, Ak, Mehmet, Zeki ve Altıntaş, Nurullah, (2014), “Finansal Gelişme’nin Büyüme’ye Etkisi: Türkiye Özelinde Nedensellik Analizi”, Maliye Dergisi, Cilt:167, ss.149-162.
4. Aydın, Yüksel, (2019), “Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme İlişkisinin Kırılgan Beşli Ülkeleri İçin Analizi”, Ekonomi, Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, Cilt:4, Sayı:1, ss.37-49.
5. Bozoklu, Şeref, ve Yılancı, Veli, (2013). “Finansal Gelişme ve İktisadi Büyüme Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Gelişmekte Olan Ekonomiler İçin Analiz”, Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt:28, Sayı:2, ss.161-187.
6. Blomström, Magnus, Lipsey, E. Robert and Zejan, Mario, (1993). “Is Fixed Investment The Keyto Economic Growth”, NBER Working Paper, No:4436, 1-23.
7. Calderon, Cesar, ve and Liu, in. (2003), “The Direction of Causality Between Financial Development and Economic Growth”, Journal of Development Economics, Volume:72, Issue:1, pp.321-334.
8. Contuk, Filiz, Yıldız, ve Güngör, Bener, (2016). “Asimetrik Nedensellik Testi ile Finansal Gelişme Ekonomik Büyüme İlişkisinin Analizi”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, Sayı:71, ss.89-108.

9. Çakar, Recep, Karakaş, Güngör, ve Güngör, Selim. (2018). “Türkiye’de Geleneksel ve Katılım Bankalarının Toplam Kredi Hacimleriyle Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki”, İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi, Cilt:4, Sayı:1, ss.69-95.
10. Çeştepe, Hamza ve Yıldırım, Ertuğrul, (2016). “Türkiye’de Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme İlişkisi”, Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, ICAFR 16 Özel Sayısı, ss.12-26.
11. Demetriades, Panio, O. and Hussein, Khaled, A. (1996). “Does Financial Development Cause Economic Growth? Time-Series Evidence From Sixteen Countries”, Journal of Development Economics, Volume:51, Issue:2, pp.387-411.
12. Demirgüç-Kunt, Asli and Levine, Ross, (2008). “Finance, Financial Sector Policiesand Long-Run Growth”, Commission on Growt hand Development Working Paper No:11, file:///C:/Users/win10/Desktop/finansal%20geli%C5%9Fme%20ekonomik%20b%C3%BCy%C3%BCme%20literat%C3%BCr/demirg%C3%BC%C3%A7-Kunt%202008.pdf, (Erişim Tarihi: 09.05.2019).
13. Dickey, A.David, and Fuller, A.Wayne (1981), “Likelihood Ratio Statistics for Autoregressive Time Series with a UnitRoot”, Econometrica, Voume:49 No:4, pp.1057-1072.
14. Durusu-Çiftçi, Dilek ,Ispir M.Serdar, and Yetkiner, Hakan, (2017), “Financial Development and Economic Growth: Some The Ory and More Evidence”, Journal of Policy Modeling, Volume:39, pp.290-306.
15. Estrada, G. Park D. And Ramayandi, A. (2010). “Financial Development and Economic Growth in Developing Asia”, ABD Economics Working Paper Series No.233: 54.
16. Friedman, Milton and Schwartz, Anna, Jacobson, (1963). “A Monetary History of the United States, 1867-1960” Princeton: Princeton University Pressfor NBER.
17. Granger, Clive,W.J. (1969). “Investigating Causal Relations by Econometric Models and CrossSpectral Methods”, Econometrica, Volume:37, Issue:3, pp.424-438.
18. Greenwood, Jeremy and Jovanovic, Boyan, (1990). “Financial Development, Growth and The Distribution of Income”, Journal of Political Economy, Volume:98, pp.1076-1107.
19. Goldsmith, Raymond, W. (1969). Financial Structureand Development. New Haven, CT: Yale University Press.
20. Göktaş, Özlem, (2005), “ Teorik ve Uygulamalı Zaman Serileri Analizi, Beşir Kitabevi. İstanbul.
21. Gurley, J.G. and Shaw, E.S. (1967). “Financial Structure and Economic Development”, Economic Development and Cultural Change, 15: 257-268.
22. Güneş, Sevcan, (2013), “Finansal Gelişmişlik ve Büyüme Arasındaki Nedensellik Testi: Türkiye Örneği”, Doğuş Üniversitesi Dergisi, Cilt:14, Sayı:1, ss.73-85.
23. HelHelYesim, (2018). “Financial Development and Economic Growth Relationship: An Analysis with Credit Based Financial Index”, Business and Economics Research Journal 9(4): 761-771.
24. Ismail, Farhana, Ab-Rahim, Rossazana and Pei-Chin, Liaw, (2019), “Nexus Between Financial Development and Economic Growth”, Academic Research in Business & amp; Social Sciences, Volume:9, No:1, pp.26-44.
25. Jayaratne, Jith and Strahan, Philips, E. (1996), “The Finance-Growth Nexus: EvidenceFrom Bank Branch Deregulation”, The Quarterly Journal of Economics, Volume:111, no:3, pp.639-670.
26. Johansen, Soren, and Juselius, Katarina, (1990), “Maximum Likelihood Estimation and Inference on Cointegration-with Applications to the Demand for Money”, Oxford Bulletin of Economicsand Statistics, Volume:52, No:2, pp.169-210.
27. Johansen , Soren, (1991), “Estimation and hypothesistesting of cointegration vectors in Gaussian vector autoregressive models “, Econometrica, Volume:59, No:6, pp.1551-1580.
28. Jung, Woo, S. (1986). “Financial Development and Economic Growth: International Evidence”, Economic Development and Cultural Change, Volume:34, No:2, pp.333-346.
29. Kandır, Yılmaz, Serkan. İskenderoğlu, Ömer, ve Önal, Yıldırım, B. (2007). “Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin Araştırılması”, Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt:16, Sayı:2, ss.311-326.
30. King Robert, G. and Levine Ross, (1993b). “Finance, Entrepreneurship and Growth The Ory and Evidence”, Journal of Monetary Economics, Volume:32, pp.513-542.
31. King, Robert, G. and Levine Ross. (1993a). “Finance and Growth: Schumpeter Might Be Right”, The Quarterly Journal of Economics, Volume:108, No:3, pp.717-737.
32. Levine, Ross, Loayza, Norman, and Beck, Thorsten, (2000). “Financial Intermediation and Growth: Causality and Causes”, Journal of Monetary Economics, Volume:46, pp.31-77.
33. Lynch, David, (1996). “Measuring Financial Sector Development: A Study of Selected Asia-Pasific Countries”, The Development Economies, Volume:34, No:1, pp.1-27.
34. Manga, Müge, Destek Mehmet, Akif, Tekeoğlu, Muammer ve Düzakın, Erkut (2016). “Ekonomik Büyüme ve Finansal Gelişme İlişkisi: Türkiye Örneği”, International Conference on Eurasian Economies, 814-820.
35. McKinnon, R.I. (1973). “Money and Capital in Economic Development”, Washington, DC: The Brookings Institution.
36. Neusser, Klaus and Kugler, Maurice (1998), “Manufacturing Growth and Financial Development: Evidence From OECD Countries”, The Review of Economics and Statistics, Volume:80, Issue:4, pp.638-646.
37. Ofori-Abebrese, Grace, Pickson, R.Becker, ve Diabah, B.Tsatsu (2017). “Financial Development and Economic Growth: Additional Evidence from Ghana “, Modern Economy, 8:282-297.
38. Özcan, Burcu, ve Ari, Ayşe, (2011). “Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği”, İşletme ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Cilt:2, Sayı:1, ss.121-142.
39. Pata, Uğur, K., ve Ağca, Alperen (2018). “Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Eşbütünleşme ve Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği”, Osmaniye Korku Ata Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt:2, Sayı:2, ss.115-128.
40. Qin, Duo, Cagas, Marie, Anne, Quising, Pilipinas and He, Xin-Hua (2006). “How Much Does Investment Drive Economic Growth in China?”, Journal of Policy Modeling, Volume:28, Issue:7, pp.751-774.
41. Patrick, Hugh, T.. (1966). “Financial development and Economic Growth in Underdeveloped Countries”, Economic Development Cultural Change, Volume:14, no:2, pp.174-189.
42. Perera, Nelson, and Paudel, Ramesh Chandra, (2009). “Financial development and economic growth in Sri Lanka”, Applied Econometrics and International Development, Volume:9, No:1, pp.157-164.
43. Phillips, Peter, C.,and Peraon, Pierre (1988). “Testing for a UnitRoot in Time Series Regression”, Biometrika, Volume:75, No:2, pp.335-346.
44. Robinson, Joan, (1952). The Generalization of General Theory: The Rate of Interest and Other Essasy. London: Macmillan, pp.69-142.
45. Schumpeter, Joseph, A. (1911), The Theory of Economic Development: An Inquiryinto Profits, Capital, Credit, Interestand The Business Cycle, pp.1934. Cambridge: Harward University Press Translated by Opie, R.
46. Sevüktekin, Mustafa ve Nargeleçekenler, Mehmet, (2007), Ekonometrik Zaman Serileri Analizi, 2. Baskı, Nobel Yayın Dağıtım. Ankara.
47. Shaw, Edward, S. (1973). Financial Deepening in Economic Development. Oxford: Oxford UniversityPress.
48. Swamy, Vighneswara, and Dharani, M. (2018). “An alternateapproach in exploring the causal link between financial development and economic growth-Evidence from advance deconomies”, International Journal of Finance and Economics, 23:55-76. DOI: 10.1002/ijfe.1604.
49. Şahin, Dilek, (2017). “Yükselen Piyasa Ekonomilerinde Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme İlişkisinin Analizi”, Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt:7, Sayı:12, ss.12-22.
50. Şahin, Dilek, ve Temelli Fatma (2018). “Türkiye ve APEC Ülkelerinde Hisse Senedi Piyasası Gelişiminin Makroekonomik ve Kurumsal Belirleyicileri Üzerine Bir Analiz”, UİİİD-IJEAS, 2018 (Prof. Dr. Harun Terzi Özel Sayısı), ss.257-270.
51. Sönmez, E.Filiz, ve Sağlam, Yağmur, (2018). “Finansal Gelişme ve Ticari Açıklık ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Avrupa Dönüşüm Ülkeleri Örneği”, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt:18, Sayı:4, ss.59-72.
52. Tarı, Recep, (2006). Ekonometri, 4. Baskı, Avcı Ofset, İstanbul.
53. Türkoğlu, Musa, (2016). “Türkiye’de Finansal Gelişmenin Ekonomik Büyümeye Etkileri: Nedensellik Analizi”, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, Cilt:6, Sayı:1, ss.84-93.
54. Turgut, Ahmet ve Ertay, Hacı, İsa (2016). “Bankacılık Sektörünün Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi: Türkiye Üzerine Nedensellik Analizi”, Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt:8, Sayı:4, ss.114-128.
55. Yıldırım, Selim, Özdemir, B. Kağan and Doğan, Burhan, (2013). “Financial Development and Economic Growth Nexus in Emerging European Economies: New Evidence from Asymmetric Causality”, International Journal of Economics and Financial Issues, Cilt:3, Sayı:3, ss.710-722.