Pandemiler, Birinci Basamak ve Çıkarılması Gereken Dersler

Süleyman Görpelioğlu

Pandemiler, Birinci Basamak ve Çıkarılması Gereken Dersler

Öz

Pandemiler ani olarak ortaya çıkan ve hızla yayılan özellikleri nedeniyle hızlı yanıt verilmesi gereken durumlardır. Ancak birçok toplum hastalık yayılmaya başladıktan sonra reaksiyon vermeye başlamakta, yaşanan toplumsal panik nedeniyle zaman zaman hatalı kararlar verilmekte ve pandeminin toplumsal yükü azaldıktan sonra da unutulmaktadır. Pandemilerde yaşanan bu panik-unutma döngüsünü kırmanın yolu geçmiş pandemilerden dersler çıkararak gelecekte olacak pandemilere hazırlıklı olmaktan geçer. 2019 yılında hazırlanan pandemi hazırlık planında aile sağlığı merkezleri planlama dışı bırakılmıştır. Unutulmamalıdır ki aile hekimleri kolay ulaşılabilirlikleri yanında verdikleri hizmetin yapısı gereği sağlık hizmetlerine ulaşmada eşitsizlikleri ortadan kaldırmaları, sosyoekonomik ve kültürel faktörler ile hasta sağlığı hizmetleri arasında bağlantılar kurabilmeleri nedeniyle de, salgın hastalıkların bireylere ve sağlık sistemine yapacağı etkileri en aza indirebilecek konumdadır. Pandemiye erken ve etkili yanıt vermek için pandemiye karşı planlama ve müdahale aşamalarının her ikisinde de birinci basamak paydaş kuruluşları rol almalıdır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

1. International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies. The Epidemic Divide. July2009 https://www.ifrc.org/Global/ Publications/Health/170800-epidemic-report-en2.pdf (Eri şim: 15.06.2020)
2. https://dokuz8haber.net/dunya/avrupa/avrupada-koronaviruskaynakli- sosyo-ekonomik-tsunami/ (Erişim: 15.06.2020)
3. Martını M, Gazzanıga V.,Bragazzı N.L., Barberıs I. The Spanish Influenza Pandemic: a lesson from history 100 years after1918.JPrevMedHyg2019;60:E64-E67 https://doi.org/10.15167/2421-4248/jpmh2019.60.1.1205
4. WHO Check list for influenza pandemic preparedness planning. https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/ 10665/68980/WHO_CDS_CSR_GIP_2005.4.pdf;jsessionid= 96095909EB3E8DA42CFB202E793F1388?sequence= 1 (Erişim: 15.06.2020)
5. T:C.Sağlık Bakanlığı. Pandemik İnfluenza Ulusal Sağlık Planı. Ankara 2019 https://www.grip.gov.tr/depo/saglik-calisanlari/ ulusal_pandemi_plani.pdf (Erişim: 15.06.2020)
6. Patel MS, Phillips CB, Pearce C, Kljakovic M, Dugdale P, Glasgow N. (2008) General Practice and Pandemic Influenza: A Framework for Planning and Comparison of Plans in Five Countries.PLoSONE3(5):e2269. doi:10.1371/journal. pone.0002269
7. Kidd M. Primary care key to protecting Australians from COVID- 19. https://medicalxpress.com/news/2020-05-primarykey- australians-covid-.html (Erişim: 15.06.2020)
8. Desborough J , Hall SL, de Toca L, Stephanie Davis, Leslee- Roberts, Catherine Kelaher et al Australia’s National COVID- 19 Primary Care Response.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İç Hastalıkları

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Süleyman Görpelioğlu ^* Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

1 Mayıs 2020

Gönderilme Tarihi

2 Ağustos 2020

Kabul Tarihi

1 Eylül 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 12 Sayı: 3

IZ

https://izlik.org/JA35BU54DJ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Görpelioğlu, S. (2020). Pandemiler, Birinci Basamak ve Çıkarılması Gereken Dersler. Klinik Tıp Aile Hekimliği, 12(3), 72-76. https://izlik.org/JA35BU54DJ

AMA

1.Görpelioğlu S. Pandemiler, Birinci Basamak ve Çıkarılması Gereken Dersler. Aile Hekimliği. 2020;12(3):72-76. https://izlik.org/JA35BU54DJ

Chicago

Görpelioğlu Süleyman. 2020. “Pandemiler, Birinci Basamak ve Çıkarılması Gereken Dersler”. Klinik Tıp Aile Hekimliği 12 (3): 72-76. https://izlik.org/JA35BU54DJ.

EndNote

Görpelioğlu S (01 Mayıs 2020) Pandemiler, Birinci Basamak ve Çıkarılması Gereken Dersler. Klinik Tıp Aile Hekimliği 12 3 72–76.

IEEE

[1]S. Görpelioğlu, “Pandemiler, Birinci Basamak ve Çıkarılması Gereken Dersler”, Aile Hekimliği, c. 12, sy 3, ss. 72–76, May. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA35BU54DJ

ISNAD

Görpelioğlu Süleyman. “Pandemiler, Birinci Basamak ve Çıkarılması Gereken Dersler”. Klinik Tıp Aile Hekimliği 12/3 (01 Mayıs 2020): 72-76. https://izlik.org/JA35BU54DJ.

JAMA

1.Görpelioğlu S. Pandemiler, Birinci Basamak ve Çıkarılması Gereken Dersler. Aile Hekimliği. 2020;12:72–76.

MLA

Görpelioğlu Süleyman. “Pandemiler, Birinci Basamak ve Çıkarılması Gereken Dersler”. Klinik Tıp Aile Hekimliği, c. 12, sy 3, Mayıs 2020, ss. 72-76, https://izlik.org/JA35BU54DJ.

Vancouver

1.Süleyman Görpelioğlu. Pandemiler, Birinci Basamak ve Çıkarılması Gereken Dersler. Aile Hekimliği [Internet]. 01 Mayıs 2020;12(3):72-6. Erişim adresi: https://izlik.org/JA35BU54DJ