Mükemmel Annelik Mümkün mü?
Öz
Öz
Genel olarak ‘’Kusursuzluk için çaba’’ olarak nitelendirilen ve bugüne kadar farklı şekillerde yapılmış birçok tanımı bulunan mükemmeliyetçilik bir birey için olumlu sonuçlarla mı yoksa olumsuz sonuçlarla mı ilişkilidir? Mükemmelliyetçilik orta derecedekalıtsal olan bir kişilik özelliği olmasının yanında yüksek standartlar çerçevesinde öz değerlendirmenin aşırı eleştirel olması ile karakterize bir durumdur. Literatüre baktığımızda Mükemmeliyetçiliğin, tek boyutlu, kategorik ve çok boyutlu olmak üzere farklı şekillerde tanımlandığını görmekteyiz. Mükemmeliyetçiliği tek boyutlu olarak tanımlamanın, mükemmeliyetçiliği olumsuz bir özellik olarak ele alıp yalnızca benliğe zarar veren tarafı üzerinde durduğunu görmekteyiz. Kategorik bakış ise mükemmelliyetçiliğin kişinin çevresine olan uyumunu bozmadığı sürece “normal” bir özellik olarak da değerlendirilebileceğini belirtmiş ve tanımlamalar normal/uyumlu (adaptif) ve nevrotik/uyumsuz (maladaptif) mükemmeliyetçilik olmak üzere iki kısma ayırmıştır. Adaptiv mükemmeliyetçilikte kişi yüksek hedeflere sahip olmasına karşın, performansına dair memnuniyetini korurken, maladaptif mükemmeliyetçilikte kişi ulaşılamayacak kadar yüksek standartlar belirleyerek, sonuçta kendi performansından memnuniyette yetersizlik ve kapasitesi konusunda belirsizlik yaşar. Buradaki temel fark normal/uyumlu mükemmeliyetçilerin gerçekçi hedefler belirlerken, diğerlerinin gerçekçi olmayan hedeflere saplanmış olmalarıdır. Ancak daha sonra bu özelliği değerlendirmek üzere geliştirilen çok boyutlu ölçekler sayesinde mükemmeliyetçiliğin olumlu ve olumsuz sonuçlar doğurabilen karmaşık ve çok yönlü bir yapı olduğuna ilişkin kanıtlar ortaya çıkmıştır . Tüm bu değerlendirmeler ışığında mükemmelliyetçiliğin bazı özellikleri sağlıklı psikolojik işlevsellik ve sosyal açıdan arzu edilir kabul edilirken, diğerlerinin başarısızlıktan aşırı korkmave aşırı öz eleştirel tutum gibi negatif sonuçlar doğurabiliceği vurgulanmaktadır. Araştırmalarda mükemmelliyetçiliği ölçmek için en yaygın olarak kullanılan iki ölçek; Frost ve arkadaşlarının 1990 yılında geliştirdikleri çok boyutlu mükemmeliyetçilik ölçeği (FMPS) ve Hewitt ve Flett’in 1991 yılında geliştirdikleri çok boyutlu mükemmeliyetçilik ölçeği (HMPS)’dir.Mükemmellik göreceli bir kavramdır. Neye ve kime göre mükemmellik? Anneler mükemmel olmak durumunda değildir, zaten bu mümkün de değildir. Mükemmel Anne Yerine Yeterince ‘’İyi Anne’’ olmak yeterlidir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Kaynaklar 1.Tozzi, F., Aggen, S.H., Neale, B.M., Anderson, C.B., Mazzeo, S.E.,Neale, M.C., Bulik, C.M., 2004. The structure of perfectionism: a twinstudy. Behav. Genet. 34, 483–494. 2.Canoya S. Üniversite Öğrencilerinin Mükemmelliyetçilik Boyutla-rı ile Sosyal Anksiyete Durumları Arasındaki İlişki. KKTC Yakın DoğuÜniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Rehberlik ve Psikolojik Da-nışmanlık Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, 2010. 3.Macedo A, Bos SC, Marques M, Mia B, Soares MJ, Pereira T, Go-mes AA, Valente J, Azevedo MH. Perfectionism dimensions in preg-nancy—a study in Portuguese women. Arch Womens Ment Health(2009) 12:43–52. 4.Rice, K. G., Dellow, J. P. Perfectionism and self-development: im-plications for college adjustment. Journal of Counseling and Deve-lopment (2002) 80, 188–196. 5.Bums DD.Theperfectionistscriptforself-defeat.Psychologytoday 198034-51. 6.Mia BR, Pereira AT, Marques M, Bos S, Soares MJ, Valente J, Go-mes AA, Azevado MH, Macedo A. The role of perfectionism in post-partum depression and symptomatology. Arch Womens Ment Health2012; 15, 459-468. 7.Hewitt P, Flett G (1991a) Perfectionism in the self and social con-texts: conceptualization, assessment, and association with psycho-pathology. J Pers Soc Psychol 60:456–470 8.FrostR O, Marten P, LahartK, Rosenblate R (1990).The dimensionsof perfectionism. Cognitive Therapy and Research,14,449-468. 9.Frost, R. O., and Steketee, G. (1997). Perfectionism in obsessive–com-pulsive disorder patients. Behav. Res. Ther.35:291–296. 10.Frost, R. O., Heimberg, R. G., Holt, C. S.,Mattia, J. I., & Neubauer,A. L. (1993). A comparison of two measures of perfectionism. Per-sonality and Individual Differences, 14, 119–126. 11.Bieling P, Israeli A, Antony M (2004) Is perfectionism good, bad, orboth? Examining models of the perfectionism construct. Pers Indi-vid Dif 36:1373–1385. 12.Hewitt P, Flett G (1993) Dimensions of perfectionism, daily stressand depression. J Abnorm Psychol 102:58–65. 13.Hewitt PL, Flett GL, Ediger E (1996) Perfectionism and depressi-on: longitudinal assessment of a specific vulnerability hypothesis. JAbnorm Psychol 105:276–280 14.Flett GL, Hewitt PL (eds) (2002) Perfectionism: theory, research andtreatment. American Psychological Association, Washington 15.ShafranR,MansellW.ClinicalPsychology Review.Perfectionism and psycho-pathology: a review of research and treatment 2001 21;6 879-906. 16.Egan SJ, Kane RT, Winton K, Eliot C, McEvoy PM. A longitudinalinvestigation of perfectionism and repetitive negative thinking in pe-rinatal depression. Behev Res Ther 2017 Oct; 97:26-32. 17.Riecher-Rössler A, Rohde A. Diagnostic Classification of PerinatalMood Disorders. In: Riecher-Rössler A, Steiner M (eds): PerinatalStress, Mood and Anxiety Disorders: From Bench to Bedside. BiblPsychiatr Basel Karger. 2005;173:6–27. 18.Gelabert A, Subira S, Garcia-Estiva L, Navarro P, Plaza A, CuyasE, Navines R, Gratacos M, Valdes M, Martin-Santos R. Perfectio-nism dimensions in major postpartum depression. Journal of Affec-tive Disorders 2012; 136: 17-25. 19.Buist A, Ross LE, Steiner M (2006) Anxiety and mood disorders inpregnancy and the post-partum period. In: Castle DJ, Kulkarni J,Abel KM (eds) Mood and anxiety disorders in women. CambridgeUniversity Press, Cambridge, pp 163-184. 20.Flett GL, Besser A, Davis RA, Hewitt PL. Dimensions of perfectio-nism, Unconditional Self Acceptance, and Depression. Journal of Ra-tional- Emotive and Cognitive-Behavior Therapy 2003; 21 (2): 119-138. 21.http://www.milliyet.com.tr/bilincli-anneler---super-anne-sendromu--yasiyor--pembenar-yazardetay-aile-2159486/ 22.Sever M. Kadınlık, annelik, gönüllü çocuksuzluk: Elisabeth Badin-ter’den Kadınlık mı Annelik mi?, Tina Miller’dan Annelik Duygusu:Mitler ve Deneyimler ve Corinne Maier’den No Kid üzerinden birkarşılaştırmalı okuma çalışması Fe Dergi: Feminist Eleştiri 2015;Cilt 7, Sayı 2. 23.Cori JL. Çeviri: Erhan Akay. Var olan annenin yokluğu-VerilmeyenSevginin Telafisi, Okyanus Yayınları 4.basım, İstanbul 2015. 24.Tüzün O, Sayar K. Bağlanma Kuramı ve Psikopatoloji. Düşünen Adam2006; 19 (1): 24-39. 25.Winnicott DW. Oyun ve gerçeklik. Çevirmen; Saffet Murat Tura, Me-tis Yayıncılık 2014.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
8 Ocak 2018
Gönderilme Tarihi
20 Aralık 2017
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 6 Sayı: 1