Çevrimiçi Alışveriş Bağımlılığı Ölçeği'nin (OSAS-TR) Türkçe'ye Uyarlanması, Geçerliliği ve Güvenirliği

Year 2025, Volume: 17 Issue: 3, 237 - 245, 29.10.2025

Tugba Kartal Sarac , Yasemin Çayır , Kamber Kaşali , Mahcube Çubukçu , Pınar Gürsoy Güven

Abstract

Amaç: Bu çalışma, “Online Alışveriş Bağımlılığı Ölçeği”nin Türkçe versiyonunun (OSAS-TR) geçerlilik ve güvenilirliğini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Metodolojik türde bir araştırmadır. Geri çeviri tekniği kullanılmış ve ölçek 275 genç yetişkinden oluşan bir örneklem üzerinde doğrulanmıştır. Ölçeğin Türkçeye çevirisi ileri ve geri çeviri yöntemiyle yapılmıştır. Ölçeğin güvenilirliğini değerlendirmek için test-tekrar test yöntemi, Cronbach alfa katsayısı, iki yarı güvenirlik (Split-half) ve madde analizi yöntemleri kullanılmıştır. Yapı geçerliliğini belirlemek için faktör analizleri uygulanmıştır. Tüm katılımcılara OSAS-TR ile birlikte Young İnternet Bağımlılığı Ölçeği (YIAS) uygulanmıştır. Verilerin analizi için SPSS 23.0 paket programı kullanılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 22,2±1,9 yıldır. Katılımcıların ortalama OSAS-TR puanı 32,1±12,1’dir. Kadınların OSAS-TR puanları erkeklere göre anlamlı derecede yüksektir (p<0,05). YIAS ve OSAS-TR puan ortalamaları arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). Cronbach alfa katsayısı 0,899 olarak ölçülmüştür. Spearman-Brown katsayısı 0,85 ve Guttman Split-Half katsayısı 0,81’dir. Kaiser-Meyer-Olkin katsayısı 0,926 ve Barlett Küresellik testi sonucu p<0,001 bulunmuş, verilerin faktör analizine uygun olduğu belirlenmiştir. On sekiz maddeden oluşan üç faktörlü yapı toplam varyansın %67,57’sini açıklamıştır. Madde-toplam korelasyonu ve madde silindiğinde Cronbach alfa değerleri incelendiğinde, ölçekten herhangi bir madde çıkarılmamıştır.
Sonuç: OSAS-TR, genç yetişkinlerde çevrim içi alışveriş bağımlılığını ölçmek ve değerlendirmek için geçerli ve güvenilir bir araçtır. Yapılan kapsamlı analizler sonucunda ölçeğin ölçüm yeteneğinin, iç tutarlılığının ve zamana göre tutarlılığının yeterli olduğu belirlenmiştir.

Keywords

online alışveriş bağımlılığı, , geçerlilik ve güvenilirlik , ölçek adaptasyonu , OSAS-TR , Cronback Alfa

Ethical Statement

Gerekli izin, "Online Alışveriş Bağımlılığı Ölçeği" adlı ölçeği geliştiren Prof. Tao XIN'den 2017 yılı Eylül ayında e-posta yoluyla alınmıştır. Ölçeğin Türkçe geçerlilik ve güvenirlik çalışması için Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan izin alınmıştır (Sayı: B.30.2.ATA.0.01.00/7 Tarih: 04.01.2018). Çalışmaya dahil edilen tüm katılımcılardan yazılı onam formu alınmıştır.

Turkish Adaptation, Validity and Reliability of the Online Shopping Addiction Scale (OSAS-TR)

Abstract

Objective: This study aimed to determine the validity and reliability of the Turkish version of the ''Online Shopping Addiction Scale'' (OSAS-TR).Method: It is a methodological type of research. A back-translation technique was used and then the scale was validated with a sample of 275 young adults. The translation of the scale into Turkish was done according to the forward and reverse conversion procedure. The test-retest method, Cronbach's alpha coefficient, Split-half analysis, and item analysis methods were used to determine the reliability of the scale. Running to determine construct validity factor analyses were applied. The Turkish version of Online Shopping Addiction Scale (OSAS-TR) and the Young Internet Addiction Scale
(YIAS) were applied to the all participants. SPSS 23.0 package program was used for the analysis of the data.
Results: The mean age of the participants was 22.2±1.9 years. The mean OSAS-TR score of the participants was 32.1±12.1. Women's OSAS-TR scores were significantly higher than men's scores (p<0.05). There was a statistically significant positive correlation between the mean scores of the YIAS and OSAS-TR scores (p<0.05). Cronbach's alpha coefficient was measured as 0.899. Spearman-Brown coefficient was 0.85 and the Guttman Split-Half coefficient was 0.81. The Kaiser-Meyer-Olkin
coefficient was 0.926 and the Barlett Sphericity test was p<0.001, and the data were found to be suitable for factor analysis. The three-factor structure consisting of 18 items explained 67.57% of the total variance. According to the item-total correlation and Cronbach's alpha values when the item was deleted, no item was deleted from the scale.
Conclusions: OSAS-TR is a valid and reliable tool for measuring and addressing online shopping addiction in young adults. After comprehensive analyses, it was determined that the scale's measurement skill, internal consistency, and temporal consistency were sufficient.

Keywords

Online Shopping Addiction , Validity and Reliability , Scale Adaptation , OSAS-TR , Cronbach Alpha

Ethical Statement

The required permission was obtained from Prof. Tao XIN who developed the scale called "Online Shopping Addiction Scale" via e-mail in September 2017. For the Turkish validity and reliability study of the scale, permission was obtained from the Atatürk University Faculty of Medicine Clinical Research Ethics Committee (Number: B.30.2.ATA.0.01.00/7 Date: 04.01.2018) Written consent forms were obtained from all participants included in the study.

References

• 1. concept of online shopping addiction and its proposed predictors. J Behav Addict. 2014;3,83-9.
• 2. Zhao H, Tian W, Xin T. The development and validation of the online shopping addiction scale. Front Psychol. 2017;8:735.
• 3. Seung-Hee L, Won JJ. Research model for internet shopping addictive buying on fashion products: mediating effect of internet addiction. J Kor Soc Clothing Textiles 2005;29:167-76.
• 4. Cheawkamolpat P. Online shopping behavior: a study of consumers in Bangkok. AU J Management. 2018;7(2):1-11.
• 5. Gori A, Topino E, Casale S. Assessment of online compulsive buying: psychometric properties of the Italian compulsive online shopping scale (COSS). Addict Behav. 2022;129:107274.
• 6. Dikec G, Kebapci A. Smartphone Addiction level among a group of university students. J Depend. 2018;19 (1):1-9.
• 7. Balta ÖÇ, Horzum MB. The factors that affect internet addiction of students in a web based learning environment. Ankara Univ J Fac Educ Sci. 2008;41(1):187-205.
• 8. Li H, Ma X, Fang J, Liang G, Lin R, Liao W, et al. Student stress and online shopping addiction tendency among college students in Guangdong Province, China: the mediating effect of the social support. Int J Environ Res Public Health. 2022;20(1):176.
• 9. Ko YM, Roh S, Lee TK. The Association of problematic internet shopping with dissociation among South Korean internet users. Int J Environ Res Public Health 2020;17:3235.
• 10. Rose S, Dhandayudham A. Towards an understanding of internet-based problem shopping behaviour: the concept of online shopping addiction and its proposed predictors. J Behav Addict. 2014;3:83-9.
• 11. Wang Q, Kou Z, Du Y, Wang K, Xu Y. Academic procrastination and negative emotions among adolescents during the COVID-19 pandemic: the mediating and buffering effects of online-shopping addiction. Front Psychol. 2022;12:789505.
• 12. Becker JB, McClellan ML, Reed BG. Sex differences, gender and addiction. J Neurosci Res. 2017;95(1-2):136-47.
• 13. Davenport K, Houston JE, Griffiths MD. Excessive eating and compulsive buying behaviours in women: an empirical pilot study examining reward sensitivity, anxiety, impulsivity, self-esteem and social desirability. Int J Ment Health Addict. 2012;10(4):474-89.
• 14. Mutlu M, Cayir Y, Kasali K. Validity and reliability of the Turkish version of the Parent Attitudes About Childhood Vaccines (PACV) scale. J Healthc Qual Res. 2023;38(1):11-19.
• 15. Atabay G, Nas MA, Kasali K, Kosan Z, Cayir Y. Brief report: Turkish validity and reliability of the HITS intimate partner violence screening tool with women. Violence Vict. 2021;36(5):667-80. 16. Strauss ME, Smith GT. Construct validity: advances in theory and methodology. Annu Rev Clin Psychol. 2009;5:1-25.
• 17. Shrestha N. Factor analysis as a tool for survey analysis. Am J Appl Math Stat. 2021;9:4-11.
• 18. Arsham H, Lovric M. Bartlett’s Test. In: Lovric, M. editor. International encyclopedia of statistical science. Berlin, Heidelberg: Springer; 2011. p. 87-88.
• 19. Li N, Huang J, Feng Y. Construction and confirmatory factor analysis of the core cognitive ability index system of ship C2 system operators. PLoS One. 2020;15(8):e0237339.
• 20. Akin KE, Hakverdioglu YG, Ak B, Erdemir F. Analysis of Turkish validity and reliability of perception of nursing diagnosis. Turk J Res Dev Nurs. 2013;15(3):15-23.
• 21. Hawi NS, Samaha M. Validation of the Arabic version of the internet gaming disorder-20 Test. Cyberpsychol Behav Soc Netw. 2017;20(4):268-72.
• 22. Bujang MA, Omar ED, Baharum NA. A review on sample size determination for Cronbach's Alpha Test: a simple guide for researchers. Malays J Med Sci. 2018;25(6):85-99.
• 23. Yılmaz T, İkiz G, Avcı FM. Çevrimiçi Alışveriş bağımlığı ölçeğinin Türkçe psikometrik özelliklerinin incelenmesi. Bağımlılık Dergisi. 2022;23(2):205-15.
• 24. Zijlmans EAO, Tijmstra J, van der Ark LA, Sijtsma K. Item-Score Reliability in Empirical-Data Sets and Its Relationship with Other Item Indices. Educ Psychol Meas. 2018;78(6):998-1020.