Deli Bal ve Grayanotoksin’in Karaciğer Dokusu Üzerindeki Etkilerinin Zamana Bağlı Araştırılması
Abstract
Amaç: İçindeki grayanotoksin bileşiğinden dolayı insanlarda zehirlenmeye sebep olan deli bal (DB), özellikle Türkiye’nin Karadeniz bölgesinde bazı rahatsızlıkların tedavisinde yaygın olarak kullanılmaktadır. DB zehirlenmesindeki semptomların 1-2 gün içinde normale döndüğü rapor edilmiş olmasına rağmen, iyileşme süresi hakkında ayrıntılı bir çalışma mevcut değildir. Zehirlenme etkilerinin ne kadar süreli olduğunun bilinmesi, hastalara doğru tedavi metodunun uygulanması ve zamanında taburcu edilebilmeleri açısından önemlidir. Bu çalışmanın amacı, etken doz DB ve içindeki aktif maddenin saf hali olan GTX’in karaciğer dokusu üzerindeki toksik etkilerinin zamana bağlı olarak incelenmesidir.
Yöntem: Mus musculus türü erkek farelere 75 mg/kg (etken doz) DB ve 0,01 mg/kg GTX-III uygulanmış, bu farelerin 24 ve 48 saat sonra karaciğerleri çıkartılmış ve Azaltılmış Toplam Yansıma-Fourier Dönüşüm Kızılötesi (ATR-FTIR) spektroskopisi ile moleküler düzeyde incelenmiştir.
Bulgular: 24 saatlik DB ve GTX uygulaması, karaciğerde lipit peroksidasyonuna, glikojen miktarında azalmaya, doymuş lipit miktarında artışa, membran düzeninde azalmaya, membran akışkanlığında artışa, proteinlerin ve nükleik asitlerin yapı ve konformasyonlarında değişikliklere sebep olmuştur. 48 saatlik süre sonunda glikojen miktarındaki artış her iki grupta, doymuş lipit miktarındaki artış ise sadece DB grubunda normale dönmüştür. Fakat, lipit peroksidasyonu, protein ve nükleik asitlerin yapı ve konformasyonlarındaki, membran düzen ve akışkanlığındaki değişiklikler için 48 saatlik süre yeterli olmamıştır.
Sonuç: Sonuç olarak, 24 saatlik DB ve GTX uygulaması karaciğer dokusu üzerinde önemli toksik etkiler oluşturmaktadır ve bu toksik etkilerin hepsinin normale dönmesi için 48 saatlik süre yeterli değildir. Çalışmamızın sonuçları, DB’nin etki süresini ve DB zehirlenmesi vakalarında hastaların tedavi ve taburcu sürelerini belirlemek için faydalı olacaktır.
Keywords
Supporting Institution
References
- 1. Koca I, Koca AF. Poisoning by mad honey: A brief review. Food Chem Toxicol. 2007;45:1315-1318.
- 2. Yilmaz O, Eser M Sahiner A, et al. Hypotension , bradycardia and syncope caused by honey poisoning ଝ. Resuscitation. 2006;405–8.
- 3. Ullah S, Ullah Khan S, A.Saleh T, et al. Mad honey: uses, intoxicating/poisoning effects, diagnosis, and treatment. RSC Adv [Internet]. 2018;8(33):18635–46. Available from: http://xlink.rsc.org/?DOI=C8RA01924J
- 4. Çetin N, Marçıl E, Kıldıran M, ve ark. Deli Bal ile Hepatotoksisite. Türkiye Acil Tıp Derg. 2009;(June 2009):84–6.
- 5. Gunduz A, Turedı S, M.Russell R, et al. Clinical review of grayanotoxin/mad honey poisoning past and present. Clin Toxicol. 2008;46(5):437–42.
- 6. Pişkin Ö, Arslan Y.D, Aydin B.G, ve ark. Clinical features and laboratory findings in mad honey intoxication: a retrospective study. SiSli Etfal Hastan Tip Bul / Med Bull Sisli Hosp. 2017;(2):125–32.
- 7. Gunduz A, Turedı S, Uzun H, et al. Mad honey poisoning. Am J Emerg Med. 2006;24(5):595–8.
- 8. Sahin H, Yildiz O, Kolaylı S. Effects of Mad Honey on Some Biochemical Parameters in Rats. J Evidence-Based Complement Altern Med. 2016;21(4):255–9.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Health Care Administration
Journal Section
Research Article
Authors
Hümeyra Haksoy
This is me
0000-0002-3618-3852
Türkiye
Gülgün Çakmak-arslan
*
Türkiye
Pınar Göç-rasgele
0000-0002-7558-3138
Türkiye
Meral Kekeçoğlu
0000-0002-2564-8343
Türkiye
Publication Date
March 2, 2020
Submission Date
July 30, 2019
Acceptance Date
December 9, 2019
Published in Issue
Year 2020 Volume: 12 Number: 1
Cited By
Investigation of genotoxic effects of rhododendron honey using three mammalian bioassaysin vivo
Drug and Chemical Toxicology
https://doi.org/10.1080/01480545.2021.1935421Buğday Samanı ve Kenevir Lifi ile Üretilen Miselyum Biyokompozitleri
Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi
https://doi.org/10.21205/deufmd.2025277914


