EN
TR
Çocukluk Çağı Kanserinde Mindfulness Temelli Girişimler: Güncel Kanıtlar ve Gelecek Perspektifleri
Öz
Çocukluk çağı kanseri ve bu sürece eşlik eden tedavi uygulamaları, pediatrik hastaların psikolojik, fiziksel ve duygusal iyi oluşu üzerinde önemli zorluklar oluşturmaktadır. Kanser tanısı alan çocuk ve ergenler, tıbbi işlemlere yönelik anksiyete, prognoza dair korkular ve tedavi sürecinin belirsizliği gibi çeşitli psikolojik stresörlerle karşı karşıya kalmaktadır. Bu psikolojik etkiler, ağrı, yorgunluk ve bulantı gibi fiziksel semptomlarla birleştiğinde çocukların yaşam kalitesini düşürmekte ve sosyal, akademik ve duygusal işlevselliklerini olumsuz etkilemektedir. Farkındalık temelli girişimler, farkındalık meditasyonu, nefes egzersizleri ve yumuşak bedensel hareketleri içeren tamamlayıcı yaklaşımlar olarak, kanserle ilişkili stres ve fiziksel semptomların yönetiminde umut verici bir seçenek olarak ortaya çıkmaktadır. Bu derlemede, pediatrik onkoloji alanında farkındalık temelli girişim uygulamalarına ilişkin güncel literatür özetlenmekte; anksiyete azalması, başa çıkma becerilerinin gelişimi, yorgunlukta azalma ve yaşam kalitesinin artışı gibi potansiyel yararları vurgulanmaktadır. Pediatrik hastaların tedavi sürecine psikolojik uyum sağlamaları ve tedaviye bağlı yan etkilerle baş edebilmeleri için invaziv olmayan, yan etkisiz ve tamamlayıcı yöntemlerin entegrasyonu sağlık hizmetlerinde öncelikli hedeflerden biri haline gelmiştir. İlk bulgular umut verici olmakla birlikte, uzun vadeli etkinliği değerlendirmek için daha geniş ölçekli randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır. Gelişimsel düzeye uygun içerikler, aile katılımı ve dijital platformların entegrasyonu, uygulamaların erişilebilirliğini artırabilecek gelecekteki önemli araştırma alanlarıdır. Farkındalık temelli girişimler, kanser tanısı almış çocuk ve ergenlerde destekleyici bakımın güvenli, düşük maliyetli ve bütüncül bir bileşeni olma potansiyeline sahiptir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abedini, R., et al. (2021). Mindfulness-based cognitive therapy for children with cancer: A randomized controlled trial. Journal of Child and Family Studies, 30, 2505–2516. https://doi.org/10.1007/s12671-020-01506-3
- Badaghi, S., Mohammadi, E., & Rassouli, M. (2024). Mindfulness-based interventions and positive psychosocial outcomes in cancer populations: A systematic review of randomized controlled trials. Supportive Care in Cancer, 32(1), 55.
- Burke, C. A. (2010). Mindfulness-based approaches with children and adolescents: A preliminary review of current research in an emergent field. Journal of Child and Family Studies, 19(2), 133–144.
- Compas, B. E., et al. (2012). "Coping and emotion regulation from childhood to early adulthood: Points of convergence and divergence." Australian Journal of Psychology, 64(1), 47-57.
- Creswell, J. D., & Lindsay, E. K. (2014). How does mindfulness training affect health? A mindfulness stress buffering account. Current Directions in Psychological Science, 23(6), 401–407.
- Cohen, L. L., et al. (2018). Family involvement in pediatric pain and distress interventions: A systematic review. Clinical Practice in Pediatric Psychology.
- Donovan, K. A., Gonzalez, B. D., Small, B. J., Andrykowski, M. A., & Jacobsen, P. B. (2019). Depressive symptom trajectories during and after adjuvant treatment for breast cancer. Cancer, 125(2), 218–227.
- Eyles, C., Leydon, G. M., Hoffman, C. J., Copson, E. R., Prescott, P., & Lewith, G. (2015). Mindfulness for the self-management of fatigue, anxiety, and depression in women with metastatic breast cancer: A mixed methods feasibility study. Integrative Cancer Therapies, 14(1), 42–56.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ruh Sağlığı Hemşireliği
Bölüm
Derleme
Erken Görünüm Tarihi
24 Ağustos 2025
Yayımlanma Tarihi
26 Ağustos 2025
Gönderilme Tarihi
19 Haziran 2025
Kabul Tarihi
6 Ağustos 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: 2
APA
Pars, H., & Sarı, T. (2025). Çocukluk Çağı Kanserinde Mindfulness Temelli Girişimler: Güncel Kanıtlar ve Gelecek Perspektifleri. KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(2), 416-429. https://doi.org/10.59244/ktokusbd.1723305
AMA
1.Pars H, Sarı T. Çocukluk Çağı Kanserinde Mindfulness Temelli Girişimler: Güncel Kanıtlar ve Gelecek Perspektifleri. KTOKUSB-D. 2025;6(2):416-429. doi:10.59244/ktokusbd.1723305
Chicago
Pars, Hatice, ve Tuğba Sarı. 2025. “Çocukluk Çağı Kanserinde Mindfulness Temelli Girişimler: Güncel Kanıtlar ve Gelecek Perspektifleri”. KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 6 (2): 416-29. https://doi.org/10.59244/ktokusbd.1723305.
EndNote
Pars H, Sarı T (01 Ağustos 2025) Çocukluk Çağı Kanserinde Mindfulness Temelli Girişimler: Güncel Kanıtlar ve Gelecek Perspektifleri. KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 6 2 416–429.
IEEE
[1]H. Pars ve T. Sarı, “Çocukluk Çağı Kanserinde Mindfulness Temelli Girişimler: Güncel Kanıtlar ve Gelecek Perspektifleri”, KTOKUSB-D, c. 6, sy 2, ss. 416–429, Ağu. 2025, doi: 10.59244/ktokusbd.1723305.
ISNAD
Pars, Hatice - Sarı, Tuğba. “Çocukluk Çağı Kanserinde Mindfulness Temelli Girişimler: Güncel Kanıtlar ve Gelecek Perspektifleri”. KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 6/2 (01 Ağustos 2025): 416-429. https://doi.org/10.59244/ktokusbd.1723305.
JAMA
1.Pars H, Sarı T. Çocukluk Çağı Kanserinde Mindfulness Temelli Girişimler: Güncel Kanıtlar ve Gelecek Perspektifleri. KTOKUSB-D. 2025;6:416–429.
MLA
Pars, Hatice, ve Tuğba Sarı. “Çocukluk Çağı Kanserinde Mindfulness Temelli Girişimler: Güncel Kanıtlar ve Gelecek Perspektifleri”. KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 6, sy 2, Ağustos 2025, ss. 416-29, doi:10.59244/ktokusbd.1723305.
Vancouver
1.Hatice Pars, Tuğba Sarı. Çocukluk Çağı Kanserinde Mindfulness Temelli Girişimler: Güncel Kanıtlar ve Gelecek Perspektifleri. KTOKUSB-D. 01 Ağustos 2025;6(2):416-29. doi:10.59244/ktokusbd.1723305