TR
EN
Zihin-Beden Tıbbı: Geleneksel Tıbbın Tamamlayıcısı ve Klinik Uygulamalardaki Yeri
Öz
Zihin-beden tıbbı, geleneksel tıbbı tamamlayan ve bireylerin psikolojik, fiziksel ve duygusal sağlıklarını bütüncül bir şekilde ele almayı amaçlayan bir yaklaşımdır. Bu yaklaşım, stresle ilişkili otonom sinir sistemi, endokrin ve bağışıklık sistemi işlevlerini dengeleyerek bireyin iyileşme kapasitesini artırmayı hedefler. Zihin-beden tıbbı uygulamaları, mindfulness, meditasyon, yoga ve Tai Chi gibi tekniklerle stresin yönetilmesi, ağrı algısının değiştirilmesi ve psikolojik esnekliğin artırılması gibi faydalar sağlar. Klinik alanlarda, zihin-beden tıbbı, onkoloji, psikiyatrik hastalıklar, kardiyovasküler hastalıklar, ağrı yönetimi ve nörolojik hastalıklar gibi birçok alanda etkili bulunmuştur. Ayrıca, bu yaklaşımın, kronik hastalıkların önlenmesinde ve yönetilmesinde önemli bir rol oynadığı, biyolojik ve psikolojik mekanizmalarla desteklendiği gösterilmiştir. Ancak, bu alandaki çalışmaların çoğu metodolojik sınırlılıklar taşımaktadır ve zihin-beden tıbbının klinik protokollere tam entegrasyonu için daha geniş örneklemli ve uzun süreli araştırmalara ihtiyaç vardır. Zihin-beden tıbbının sağlık sistemlerine entegrasyonu, multidisipliner yaklaşımlar ve hasta katılımını artıran eğitim programları ile güçlendirilmelidir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Black, D. S., & Slavich, G. M. (2016). Mindfulness meditation and the immune system: a systematic review of randomized controlled trials. Annals of the New York Academy of Sciences, 1373(1), 13–24. https://doi.org/10.1111/nyas.12998
- Buric I. (2025). Psychoneuroimmunology of Mindfulness: What works, how it works, and for whom?, Brain,Behavior,&Immunity-Health, 46. https://doi.org/10.1016/j.bbih.2025.101022
- Sevinc, G., Hölzel, B. K., Hashmi, J., Greenberg, J., McCallister, A., Treadway, M., Schneider, M. L., Dusek, J. A., Carmody, J., & Lazar, S. W. (2018). Common and Dissociable Neural Activity After Mindfulness-Based Stress Reduction and Relaxation Response Programs. Psychosomatic medicine, 80(5), 439–451. https://doi.org/10.1097/PSY.0000000000000590
- Chiesa, A., & Serretti, A. (2009). Mindfulness-based stress reduction for stress management in healthy people: a review and meta-analysis. Journal of alternative and complementary medicine (New York, N.Y.), 15(5), 593–600. https://doi.org/10.1089/acm.2008.0495
- Creswell J. D. (2017). Mindfulness Interventions. Annual review of psychology, 68, 491–516. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-042716-051139
- Eaton, L. H., & Hulett, J. M. (2019). Mind-Body Interventions in the Management of Chronic Cancer Pain. Seminars in oncology nursing, 35(3), 241–252. https://doi.org/10.1016/j.soncn.2019.04.005
- Ee, C.C., Al-Kanini, I., Armour, M., Piya, M.K., McMorrow, R., Rao, V.S., Naidoo, D., Metzendorf, M.I., Kroeger, C.M., Sabag A. (2025). Mindfulness-based interventions for adults with type 2 diabetes mellitus: A systematic review and meta-analysis. Integr Med Res. 14(2).
- Erbakan, A.N., Arslan Bahadir, M., Gonen, O, Kaya, F.N. (2024). Mindful Eating and Current Glycemic Control in Patients With Type 2 Diabetes. Cureus, 29;16(3):e57198.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ruh Sağlığı Hemşireliği
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
23 Haziran 2025
Kabul Tarihi
23 Eylül 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: 3
APA
Pars, H., & Sarı, T. (2025). Zihin-Beden Tıbbı: Geleneksel Tıbbın Tamamlayıcısı ve Klinik Uygulamalardaki Yeri. KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(3), 547-559. https://doi.org/10.59244/ktokusbd.1725189
AMA
1.Pars H, Sarı T. Zihin-Beden Tıbbı: Geleneksel Tıbbın Tamamlayıcısı ve Klinik Uygulamalardaki Yeri. KTOKUSB-D. 2025;6(3):547-559. doi:10.59244/ktokusbd.1725189
Chicago
Pars, Hatice, ve Tuğba Sarı. 2025. “Zihin-Beden Tıbbı: Geleneksel Tıbbın Tamamlayıcısı ve Klinik Uygulamalardaki Yeri”. KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 6 (3): 547-59. https://doi.org/10.59244/ktokusbd.1725189.
EndNote
Pars H, Sarı T (01 Aralık 2025) Zihin-Beden Tıbbı: Geleneksel Tıbbın Tamamlayıcısı ve Klinik Uygulamalardaki Yeri. KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 6 3 547–559.
IEEE
[1]H. Pars ve T. Sarı, “Zihin-Beden Tıbbı: Geleneksel Tıbbın Tamamlayıcısı ve Klinik Uygulamalardaki Yeri”, KTOKUSB-D, c. 6, sy 3, ss. 547–559, Ara. 2025, doi: 10.59244/ktokusbd.1725189.
ISNAD
Pars, Hatice - Sarı, Tuğba. “Zihin-Beden Tıbbı: Geleneksel Tıbbın Tamamlayıcısı ve Klinik Uygulamalardaki Yeri”. KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 6/3 (01 Aralık 2025): 547-559. https://doi.org/10.59244/ktokusbd.1725189.
JAMA
1.Pars H, Sarı T. Zihin-Beden Tıbbı: Geleneksel Tıbbın Tamamlayıcısı ve Klinik Uygulamalardaki Yeri. KTOKUSB-D. 2025;6:547–559.
MLA
Pars, Hatice, ve Tuğba Sarı. “Zihin-Beden Tıbbı: Geleneksel Tıbbın Tamamlayıcısı ve Klinik Uygulamalardaki Yeri”. KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 6, sy 3, Aralık 2025, ss. 547-59, doi:10.59244/ktokusbd.1725189.
Vancouver
1.Hatice Pars, Tuğba Sarı. Zihin-Beden Tıbbı: Geleneksel Tıbbın Tamamlayıcısı ve Klinik Uygulamalardaki Yeri. KTOKUSB-D. 01 Aralık 2025;6(3):547-59. doi:10.59244/ktokusbd.1725189