Destek ve Hareket Sistemine İlişkin Akademik Başarı Testi Geçerlilik Güvenilirlik Analizi

Öz

Akademik başarı testlerinin öğrencilerin bilgi düzeylerini amacına uygun biçimde ölçebilmesi için geçerlik ve güvenirlik şartlarını sağlaması gerekmektedir. Bu çalışmada 5. sınıf öğrencilerinin fen bilimleri kapsamında, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) doğrultusunda yeni nesil sorularından oluşan destek ve hareket sistemi konusundaki akademik başarılarını geçerli ve güvenilir bir biçimde ölçebilecek bir akademik başarı testi geliştirmek amaçlanmıştır. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden kesitsel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini 2025-2026 eğitim öğretim yılında Türkiye’nin İç Anadolu Bölgesinde yer alan bir il merkezinde öğrenim gören 129 ortaokul 5. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Lawshe’nin kritiğine göre 5 uzman için kabul edilebilir en düşük Kapsam Geçerlik Oranı (KGO) değeri 0.94’dür (p < .05). Bu değer, bir maddenin kapsam açısından geçerli sayılabilmesi için oldukça yüksek bir uzman uyumu gerektirdiğini göstermektedir. Bu sonuç, maddelerin ilgili kazanımları tam ve tutarlı biçimde temsil ettiğini göstermektedir. Kapsam geçerliliği için araştırmada hesaplanan diğer bir değer olan Kapsam Geçerlik Oranı (KGİ) 0.99’dur. Bu değer testin genel kapsam geçerliğinin çok yüksek olduğunu göstermektedir. Hazırlanan başarı testinin KR-20 değeri 0,89 olarak bulunmuştur. Bu değer test maddelerinin birbirleriyle tutarlı olduğunu, aynı yapıyı ölçtüğünü ve testin ölçme sonuçlarının tesadüfi hatalardan büyük ölçüde arındırılmış olduğunu göstermektedir. Tüm bulgular birlikte değerlendirildiğinde geliştirilen akademik başarı testinin TYMM kazanımlarını yüksek düzeyde temsil ettiği, maddelerin bilimsel ölçme ilkelerine uygun olduğu ve yüksek güvenirlik değerine sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmada madde havuzunun genişletilmesi ve daha fazla maddeden oluşan yeni test formlarının geliştirilmesi, ölçme duyarlılığının artırılması ve farklı bilişsel düzeylerin daha kapsamlı biçimde değerlendirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Ölçme ve değerlendirme
• Başarı testi
• Test geliştirme
• Destek ve hareket sistemi

Validity and Reliability Analysis of the Academic Achievement Test Related to the Support and Movement System

Öz

Academic achievement tests must meet validity and reliability criteria in order to accurately measure students’ knowledge levels. This study aimed to develop a valid and reliable academic achievement test aligned with the The Century Türkiye Education Model, consisting of new-generation items designed to measure fifth-grade students’ academic achievement in the topic of the support and movement systems. A cross-sectional survey design, one of the quantitative research methods, was employed in the study. The sample consisted of 129 fifth-grade middle school students. According to Lawshe’s content validity criterion, the minimum acceptable Content Validity Ratio value for five experts is 0.94 (p <.05), indicating that a high level of expert agreement is required for an item to be considered content valid. The test items fully and consistently represent the relevant learning outcomes. Another indicator of content validity calculated in the study was the Content Validity Index, which was found to be 0.99, suggesting that the overall content validity of the test is very high. KR-20 reliability coefficient of the developed achievement test was calculated as 0.89. The test items are internally consistent, measure the same construct, and that the measurement results are largely free from random error. The developed academic achievement test represents the learning outcomes of the curriculum at a high level, adheres to scientific measurement principles, and demonstrates high reliability. The study recommends expanding the item pool, developing additional test forms with a greater number of items, increasing measurement sensitivity, and more comprehensively assessing different cognitive levels.

Anahtar Kelimeler

• Measurement and evaluation
• Achievement test
• Test development
• Support and movement system

Kaynakça

1. Akbulut, H. İ., & Çepni, S. (2013). Bir üniteye yönelik başarı testi nasıl geliştirilir?: İlköğretim 7. sınıf kuvvet ve hareket ünitesine yönelik bir çalışma. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 18-44.
2. Akçam, A., Kanbay, Y., & Sarıkahya, S. D. (2025). Akçam öğrenci şiddet algısı ölçeği: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Sağlık ve Toplum, 35(1) 70-81.
3. Ayvacı, H. Ş., & Durmuş, A. (2016). Bir başarı testi geliştirme çalışması: Isı ve sıcaklık başarı testi geçerlik ve güvenirlik araştırması. Ondokuz Mayis University Journal of Education Faculty, 35(1), 87-103.
4. Büyüköztürk, Ş. (2013). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı istatistik, araştırma deseni SPSS uygulamaları ve yorum. Pegem Yayıncılık, Ankara.
5. Caine, D., DiFiori, J., & Maffulli, N. (2006). Physeal injuries in children’s and youth sports: reasons for concern?. British Journal of Sports Medicine, 40(9), 749-760.
6. Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2017). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. Sage publications.
7. Crocker, L., & Algina, J. (2006). Introduction to classical and modern test theory. Thomson Learning.
8. DeVellis, R.F. (2017). Scale development: Theory and applications. Los Angeles, CA: Sage Publications.

9. Dumanoğlu, F., & Akçay, B. B. (2018). Elektrik enerjisi başarı testinin geliştirilmesi. e-Kafkas Journal of Educational Research, 5(2), 20-39.
10. Gilissen, M. G., Knippels, M. C. P., & van Joolingen, W. R. (2021). Fostering students’ understanding of complex biological systems. CBE—Life Sciences Education, 20(3), ar37.
11. Haladyna, T. M. (1997). Writing test item to evaluate higher order thinking. USA: Allyn and Bacon.
12. Kara, Y., & Cepni, S. (2011). Investigation the alignment between school learning and entrance examinations through item analysis. Journal of Baltic Science Education, 10(2), 73-86.
13. Karaaslan, O., Yoldaş, Z., Beklen, C., Öztarhan, H., & Karakut, R. (2023). Fen ve teknoloji öğretmenlerinin alternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerini uygulamadaki yeterlilikleri. Uluslararası Akademik Yönetim Bilimleri Dergisi, 8(13), 26-99.
14. Kızkapan, O., & Bektaş, O. (2018). Fen eğitiminde başarı testi geliştirilmesi: Hücre bölünmesi ve kalıtım örneği. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(1), 1-18.
15. Kurt, A., Aydın M. & Bekereci, Ü. (2023). Achievement test development study for 6th grade sound and characteristics unit: Validity and reliability analysis. E-International Journal of Educational Research, 14(3), 20-33.
16. Lawshe, C. H. (1975). A quantitative approach to content validity. Personnel psychology, 28(4), 563-575.
17. McComas, W. F., Almazroa, H., & Clough, M. P. (1998). The nature of science in science education: An introduction. Science & Education, 7(6), 511-532.
18. Negrini, S., Donzelli, S., Aulisa, A. G., Czaprowski, D., Schreiber, S., de Mauroy, J. C., ... & Zaina, F. (2018). 2016 SOSORT guidelines: orthopaedic and rehabilitation treatment of idiopathic scoliosis during growth. Scoliosis and Spinal Disorders, 13(1), 3.
19. Prentice, A. (2004). Diet, nutrition and the prevention of osteoporosis. Public Health Nutrition, 7(1a), 227-243.
20. Rudolph, J. L. (2024). Scientific literacy: Its real origin story and functional role in American education. Journal of Research in Science Teaching, 61(3), 519-532.
21. Seçer, İ. (2015). Psikolojik test geliştirme ve uyarlama süreci SPSS ve LİSREL uygulamaları. Ankara: Anı Yayıncılık.
22. Soykan, S., & Köksal, E. A. (2025). Destek ve hareket sistemi konusuna yönelik STEM etkinlikleri: Bina yapımı ve kol kası. TURAN-SAM Uluslararası Bilimsel Hakemli Dergisi, 17(65), 143-155.
23. Şahin, A., & Özkan, R. A. (2025). İlkokul 4. sınıf öğrencilerine yönelik aydınlatma ve ses teknolojileri ünitesi akademik başarı testinin geliştirilmesi. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty, 75, 111-126.
24. Şan, S., & İlhan, N. (2022). Fen bilimleri dersi beceri temelli sorulara (yeni nesil) yönelik kuramsal ve kavramsal çerçeve. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(17), 17-36.
25. Şentürk, Ö. Ç., & Selvi, M. (2021). Fen bilimleri dersi “İnsan ve Çevre” ünitesi akademik başarı testi geliştirme: güvenirlik ve geçerlik çalışması. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 41(2), 601-630.
26. Topaloğlu, S., Genel, Y., & Bakırcı, H. (2023). Yeşil kimya farkındalık ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Journal of Computer and Education Research, 11(22), 744-766.
27. Weaver, C. M., Gordon, C. M., Janz, K. F., Kalkwarf, H. J., Lappe, J. M., Lewis, R., O’Karma, Wallace & Zemel, B. (2016). The National Osteoporosis Foundation’s position statement on peak bone mass development and lifestyle factors: A systematic review and implementation recommendations. Osteoporosis international, 27(4), 1281-1386.
28. Yeşilyurt, S., & Çapraz, C. (2018). Ölçek geliştirme çalışmalarında kullanılan kapsam geçerliği için bir yol haritası. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 251-264.
29. Yıldırım, A.¸ & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri, 12th ed.; Seçkin Yayıncılık: Ankara, Türkiye.
30. Yiğit, N., Deveci, İ., & Dadandı, N. (2022). Yeni nesil fen bilimleri sorularına yönelik algı ölçeğinin geliştirilmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(Özel Sayı), 108-130.