Araştırma Makalesi

ŞUHÂNE TARZ BAĞLAMINDA SEVGİLİNİN RUHSAL DÖNÜŞÜMÜ VE TAVIR DEĞİŞİKLİĞİ

Cilt: Nisan 2022 Sayı: 16 29 Nisan 2022
PDF İndir
EN TR

ŞUHÂNE TARZ BAĞLAMINDA SEVGİLİNİN RUHSAL DÖNÜŞÜMÜ VE TAVIR DEĞİŞİKLİĞİ

Öz

Divan şiirinde sevgili, çoğunlukla fiziksel yönleri ile tasvir edilmiştir. Ancak divanlara bakıldığında bu sevgilinin fiziksel nitelikleri yanında ruhsal yönlerinin de betimlendiği görülmektedir. Bu durum, şuhâne tarz doğrultusunda yazılmış şiirlerde daha belirgindir. Böyle şiirlerde sevgilinin bütün hercai yönlerini sergilediği görülmektedir. Bunlar; âşığına buseyi eksik etmeme ve sarılmayı âdet hâline getirme, âşığı ile sürekli sîne-be-sîne/göğüs göğüse bulunma, âşığıyla şarap içip eğlenme, farklı âşıklarla gönül eğlendirme ve âşıklarını aldatma, kimi zaman da âşığı için endişelenme ve ağlama gibi nitelikleridir. Ayrıca sevgili, âşığına karşı oldukça pervasız davranmakta, karşısında denize girme ve soyunma gibi davranışları da sergileyebilmektedir. Rakibi bir kenara iterek âşığına her türlü kur ve işveyi esirgemeyen, âşığının koynunda misafir olma süresini çoğu kez uzatan sevgilinin bu rahat ve teklifsizce tavırları, onun ruhsal yapısını gözler önüne sermeleri yönüyle dikkat çekicidir. Bu çalışmada, sevgilinin fiziksel nitelikleri yanında yeterince değinilmeyen ruhsal nitelikleri şuhâne tarz bağlamında betimlenecektir.

Anahtar Kelimeler

Şuhâne tarz, sevgili, ruhsal, tavır, klasik şiir

Teşekkür

Doktora tezimizi hazırlamamızda emeği geçen hocalarımıza teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. Akdoğan, Yaşar (ty). Ahmedî Divanı. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  2. Aksoyak, Halil İbrahim (2018). Gelibolulu Âlî Divanı. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  3. Aslan, Mehmet (2003). Leylâ Hanım Divân. İstanbul: Kitabevi Yayınları.
  4. Andrews- G. Wolter; Kalpaklı, Mehmet (2005). Sevgililer Çağı Erken Modern Dönemde Osmanlı-Avrupa Kültürü ve Toplumunda Aşk ve Sevgili. Çev. Zeynep Yelçe. İstanbul: YKY Yayınları.
  5. Armutlu, Sadık (2020). Gazel Felsefesi (Gazelde Beşerî Aşkın Kaynaklarını Aramak-Hadarîlik ve Uzrîlik. İstanbul: Kesit Yayınevi.
  6. Armutlu, Sadık (2021). “Klasik Arap, Fars ve Türk Şiirinde Şâhid-i Bâzâr”. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature. Prof. Dr. İ. Çetin Derdiyok Armağan Sayısı 7 (4): 847-898.
  7. Armutlu, Sadık; Sevimli, Erdem (2022). Divan Şiirinde Haz Zevkin Klasik Ötesi İfadesi, Erzurum: Fenomen Yayınevi.
  8. Aydemir, Yaşar (1999). Behiştî: Hayatı, Şahsiyeti, Eserleri Ve Divanı’nın Tenkidli Metni. Doktora Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.
  9. Aydemir, Yaşar (2008). Edincikli Ravzî Divanı. Ankara: Kültür Bakanlığı Bakanlığı Yayınları.
  10. Çavuşoğlu, Mehmed ve Tanyeri (1990). M. Ali, Üsküplü İshâk Çelebi Divanı Tenkidli Basım. İstanbul: Mimar Sinan Üniversitesi Yayınları.

Kaynak Göster

APA
Sevimli, E. (2022). ŞUHÂNE TARZ BAĞLAMINDA SEVGİLİNİN RUHSAL DÖNÜŞÜMÜ VE TAVIR DEĞİŞİKLİĞİ. KÜLLİYAT Osmanlı Araştırmaları Dergisi, Nisan 2022(16), 159-178. https://doi.org/10.51592/kulliyat.1067107
AMA
1.Sevimli E. ŞUHÂNE TARZ BAĞLAMINDA SEVGİLİNİN RUHSAL DÖNÜŞÜMÜ VE TAVIR DEĞİŞİKLİĞİ. KÜLLİYAT. 2022;Nisan 2022(16):159-178. doi:10.51592/kulliyat.1067107
Chicago
Sevimli, Erdem. 2022. “ŞUHÂNE TARZ BAĞLAMINDA SEVGİLİNİN RUHSAL DÖNÜŞÜMÜ VE TAVIR DEĞİŞİKLİĞİ”. KÜLLİYAT Osmanlı Araştırmaları Dergisi Nisan 2022 (16): 159-78. https://doi.org/10.51592/kulliyat.1067107.
EndNote
Sevimli E (01 Nisan 2022) ŞUHÂNE TARZ BAĞLAMINDA SEVGİLİNİN RUHSAL DÖNÜŞÜMÜ VE TAVIR DEĞİŞİKLİĞİ. KÜLLİYAT Osmanlı Araştırmaları Dergisi Nisan 2022 16 159–178.
IEEE
[1]E. Sevimli, “ŞUHÂNE TARZ BAĞLAMINDA SEVGİLİNİN RUHSAL DÖNÜŞÜMÜ VE TAVIR DEĞİŞİKLİĞİ”, KÜLLİYAT, c. Nisan 2022, sy 16, ss. 159–178, Nis. 2022, doi: 10.51592/kulliyat.1067107.
ISNAD
Sevimli, Erdem. “ŞUHÂNE TARZ BAĞLAMINDA SEVGİLİNİN RUHSAL DÖNÜŞÜMÜ VE TAVIR DEĞİŞİKLİĞİ”. KÜLLİYAT Osmanlı Araştırmaları Dergisi NISAN 2022/16 (01 Nisan 2022): 159-178. https://doi.org/10.51592/kulliyat.1067107.
JAMA
1.Sevimli E. ŞUHÂNE TARZ BAĞLAMINDA SEVGİLİNİN RUHSAL DÖNÜŞÜMÜ VE TAVIR DEĞİŞİKLİĞİ. KÜLLİYAT. 2022;Nisan 2022:159–178.
MLA
Sevimli, Erdem. “ŞUHÂNE TARZ BAĞLAMINDA SEVGİLİNİN RUHSAL DÖNÜŞÜMÜ VE TAVIR DEĞİŞİKLİĞİ”. KÜLLİYAT Osmanlı Araştırmaları Dergisi, c. Nisan 2022, sy 16, Nisan 2022, ss. 159-78, doi:10.51592/kulliyat.1067107.
Vancouver
1.Erdem Sevimli. ŞUHÂNE TARZ BAĞLAMINDA SEVGİLİNİN RUHSAL DÖNÜŞÜMÜ VE TAVIR DEĞİŞİKLİĞİ. KÜLLİYAT. 01 Nisan 2022;Nisan 2022(16):159-78. doi:10.51592/kulliyat.1067107