Araştırma Makalesi

ŞEYH MAHMUT BERZİNCİ’NİN EMPERYALİZM İLE MÜCADELESİ

Cilt: Ağustos 2022 Sayı: 17 30 Ağustos 2022
PDF İndir
TR EN

ŞEYH MAHMUT BERZİNCİ’NİN EMPERYALİZM İLE MÜCADELESİ

Öz

Emperyalistler Orta Doğu Coğrafyasını yeniden şekillendirirken önce bölgede yaşayan halklara bazı vaatlerde bulunmuş, amaçlarına ulaştıklarında da söz konusu millet ve etnik gruplara sırtını dönmüşlerdir. İngilizlerin I. Dünya Savaşında Irak’ı işgal etmeleriyle birlikte Irak’ta bulunan halklar söz konusu vaatlerden nasibini almıştır. İngilizlerin Kürtlere karşı da düalist bir politikası olmuştur. Bu anlamda İngilizler I. Dünya Savaşında Irak’ı işgal ederken onların burada yürüttüğü düalist politikalara karşı Süleymaniye’de yaşayan Şeyh Mahmut Berzinci, 1919’da bir başkaldırı içine girmiştir. Şeyh Mahmut’un amacı, Irak Kürtlerinin İngilizlerin ve Arapların egemenliği altına girmeden kendilerine bağımsız bir statü kazandırması olmuştur. Bu makalede, 1919 yılından başlayıp 1932 yılına kadar devam eden Şeyh Mahmut Berzinci hareketi tarihi malumatlara dayanarak açıklamaya çalışılmıştır. Çalışma literatür okumasına dayanan nitel bir araştırmadır. Çeşitli kitap, dergi, tez ve makalelerden derlenen bu çalışma ile Şeyh Mahmut hareketinin sebep ve sonuçları açıklanmaya çalışılmıştır. Bu araştırmayı önemli kılan sebep, Şeyh Mahmut hareketi ile ilgili farklı kaynaklardaki parçalı verileri bütünleştirmektir. Şeyh’in hareketi üzerinde, ciltlerce kitap yazılmıştır, bu makalede söz konusu çalışmaların sadece kısa bir özetini verilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Şeyh Mahmu, Irak, Kürtler

Kaynakça

  1. Barzani, M. (2006). Barzani ve Kürt Ulusal Özgürlük Hareketi. Cilt: I, Doz Yayınları, İstanbul.
  2. Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), BEO 444-33240, 24.01.1312.
  3. Bruinessen, M.V. (1993). Kürdistan Üzerine Yazılar. Çev. Komisyon, İletişim Yayınları, İstanbul. Celil, C. Lazarev M. ve diğerleri. (1998). Yeni ve Yakın Çağda Kürt Siyaset Tarihi, Sovyetler Birliği Bilimler Akademisi ve Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Kürt Komisyonu. Çev. M. Aras, Peri Yayınları, İstanbul.
  4. Duru, O. (2010).Irak Kürt Muhalefet Hareketinde Uluslararası Boyut: 1918-1975 Arası Dönemin Analizi, Alternatif Politika, Özel Sayı 1, 74-112.
  5. Korkmaz, E. (2021). 1914-1924 Yılları Arasında Hakkari’deki Nasturi Olaylarının Sosyo-politik Analizi. Peywend Yayınları, Van.
  6. Genelkurmay Başkanlığı, Askeri Tarih Bülteni, Yıl:4, Sayı: 7, 28 Şubat 1979.
  7. Hilmi, R. (1956). Anılar: Tanığının Dilinden Şeyh Mahmut Berzinci Hareketi. A. Pışderi (Çev.), Peri Yayınları, 2010, İstanbul. Kavak, A. (2015). XVIII. Yüzyılda Kuzey Irak’ta Tasavvufî Faaliyet Yürüten Kâdirî Şeyhleri, Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, XIX-II. Kavak, A. (2018). Anadolu’nun İlim ve Tasavvuf Hayatında Öne çıkan Berzinci Uleması, Şırnak Üniversitesi İlahiyat Dergisi, yıl: 9 cilt: IX, sayı: 20.
  8. Kurubaş, E. (204). Kürt Sorununun Uluslararası Boyutu ve Türkiye. Nobel Yayınları, Ankara.
  9. Kutschera, C. (2006). Kürt Ulusal Hareketi. F. Başkaya (çev.), Avesta Yayınları, İstanbul.
  10. Meray, S. (1969). Lozan Barış Konferansı: Tutanaklar Belgeler, Cilt: I, Araştırma Merkezi Dergisi, C. 21, S. 63. Mıhoyan, Ş.X. (1998). İki Dünya Savaşı Arasında Irak’ta Kürt Sorunu. Peri Yayınları.

Kaynak Göster

APA
Korkmaz, E. (2022). ŞEYH MAHMUT BERZİNCİ’NİN EMPERYALİZM İLE MÜCADELESİ. KÜLLİYAT Osmanlı Araştırmaları Dergisi, Ağustos 2022(17), 205-217. https://doi.org/10.51592/kulliyat.1112556
AMA
1.Korkmaz E. ŞEYH MAHMUT BERZİNCİ’NİN EMPERYALİZM İLE MÜCADELESİ. KÜLLİYAT. 2022;Ağustos 2022(17):205-217. doi:10.51592/kulliyat.1112556
Chicago
Korkmaz, Engin. 2022. “ŞEYH MAHMUT BERZİNCİ’NİN EMPERYALİZM İLE MÜCADELESİ”. KÜLLİYAT Osmanlı Araştırmaları Dergisi Ağustos 2022 (17): 205-17. https://doi.org/10.51592/kulliyat.1112556.
EndNote
Korkmaz E (01 Ağustos 2022) ŞEYH MAHMUT BERZİNCİ’NİN EMPERYALİZM İLE MÜCADELESİ. KÜLLİYAT Osmanlı Araştırmaları Dergisi Ağustos 2022 17 205–217.
IEEE
[1]E. Korkmaz, “ŞEYH MAHMUT BERZİNCİ’NİN EMPERYALİZM İLE MÜCADELESİ”, KÜLLİYAT, c. Ağustos 2022, sy 17, ss. 205–217, Ağu. 2022, doi: 10.51592/kulliyat.1112556.
ISNAD
Korkmaz, Engin. “ŞEYH MAHMUT BERZİNCİ’NİN EMPERYALİZM İLE MÜCADELESİ”. KÜLLİYAT Osmanlı Araştırmaları Dergisi AĞUSTOS 2022/17 (01 Ağustos 2022): 205-217. https://doi.org/10.51592/kulliyat.1112556.
JAMA
1.Korkmaz E. ŞEYH MAHMUT BERZİNCİ’NİN EMPERYALİZM İLE MÜCADELESİ. KÜLLİYAT. 2022;Ağustos 2022:205–217.
MLA
Korkmaz, Engin. “ŞEYH MAHMUT BERZİNCİ’NİN EMPERYALİZM İLE MÜCADELESİ”. KÜLLİYAT Osmanlı Araştırmaları Dergisi, c. Ağustos 2022, sy 17, Ağustos 2022, ss. 205-17, doi:10.51592/kulliyat.1112556.
Vancouver
1.Engin Korkmaz. ŞEYH MAHMUT BERZİNCİ’NİN EMPERYALİZM İLE MÜCADELESİ. KÜLLİYAT. 01 Ağustos 2022;Ağustos 2022(17):205-17. doi:10.51592/kulliyat.1112556