VAKAYİ-İ TIBBİYE MECMUALARINDA BAYBURT SANCAĞI’NIN TOPOĞRAFYASI
Öz
Vakayi-i Tıbbiye mecmuası ilk Türkçe tıp mecmuamız olarak kabul edilmektedir. Süreli yayınlar, yayımlanmış oldukları dönemlerin inceleme ve değerlendirilmesinde birincil kaynak statüsündedirler. Bu çalışmanın amacı, Vakayi-i Tıbbiye mecmualarında Bayburt ilinin tıbbi topoğrafyasına yönelik kaleme alınan bölümün incelenmesi ve elde edilen bilgilerin değerlendirilmesidir. Çalışmada İBB Atatürk Kitaplığı’nda bulunan Vakayi-i Tıbbiye mecmuasının toplam 161 sayısının başlık taraması gerçekleştirildi. Tarama sonucunda Van, Halep, Burdur, Bayburt olmak üzere dört ile yönelik topoğrafya başlıklarının varlığı tespit edildi. Mecmuanın 103 numaralı sayısında bulunan ‘‘Bayburd sancağının topoğrafyasıdır’’ adlı başlığı incelemeye alındı. İncelenen bölümde Bayburt’a dair coğrafya, tarih, kültür, iklim, tarım, sosyal yaşam, tıp gibi çeşitli alanlarda veriler tespit edildi. Böylece Anadolu’nun kadim şehirlerinden biri olan Bayburt’un mevcut tarihi bilgilerine, Vakayi-i Tıbbiye mecmualarından elde edilen verilerle yeni katkılar sunulmaya çalışılmıştır. Çalışmada sağlık alanındaki süreli yayınların sağlık konularının yanı sıra farklı konulara hitap edecek bilgi türlerini de içerebildiği sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Vakayi-i Tıbbiye, Tıp tarihi, Topoğrafya, Bayburt
Teşekkür
Vakayi-i Tıbbiye mecmuasının çalışmada kullanılan nüshalarını dijitalleştiren ve çevrimiçi platformda araştırmacıların hizmetine sunan İBB Atatürk Kitaplığı’na teşekkürler ederiz.
Kaynakça
- Akdağ, Furkan (2015). Bayburt’taki Türbeler ve Mezar Taşları. Yüksek Lisans Tezi. Van: Yüzüncü Yıl Üniversitesi.
- Ataç, Adnan (1996). Gülhane Askeri Tıp Akademisi’nin Kuruluşu. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yayınları.
- Aydın, Mükerrem Bedizel (2018). “Osmanlı Tıp Metinlerinde (15-17. Yüzyıl) Hava-Sağlık İlişkisi”. Sosyal ve Kültürel Araştırmalar Dergisi 4(7):33-55.
- Çınar, Gökhan (2002). Türkiye’de Popüler Bilim Dergiciliğinin Gelişimi. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi.
- Dereköy, Fevzi Sefa (2016). Vakayi-i Tıbbiye Dergisinin 1884/100, 1897/24, 1897/5, 1897/12 ve 1897/13 Sayılarının Değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi. Çanakkale: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
- Devellioğlu, Ferit (1997). Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lügat. Ankara: Aydın Kitabevi Yayınları.
- Dinç, Gülten (2003). Mekteb-i Tıbbiye Matbaası’nda Basılan Arap Harfli Türkçe Yayınlar Aracılığı ile Tıbbiye’nin Yayın Faaliyetleri Üzerine Bir Değerlendirme (1844-1928). Doktora Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi.
- Dinç (Özkan), Gülten (1989). Arap Harfleri ile Türkçe Basılmış Tıbbi Süreli Yayınların İncelenmesi ve İstanbul Kütüphaneleri Tıbbi Süreli Yayınlar Toplu Kataloğu (1849-1928). Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi.
- Duman, Hasan (2000). Başlangıcından Harf Devrimine Kadar Osmanlı-Türk Süreli Yayınlar ve Gazeteler Bibliyografyası ve Toplu Kataloğu, (1828-1928). C. 2. Cilt. Ankara: Enformasyon ve Dokümantasyon Hizmetleri Vakfı.