19. YÜZYILDA URFA SANCAĞININ İDARİ YAPISI VE NÜFUSU

Bu araştırmanın temel amacı arşiv belgeleri, Halep vilayet salnameleri ve araştırma-inceleme eserler ışığında Urfa sancağının idari yapısı ve nüfusu hakkında bilgilere ulaşmaktır. Bu amaç doğrultusunda farklı tarihli Halep vilayet salnameleri, Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivindeki belgeler incelenmiş ve Urfa sancağının idari yapısıyla nüfusu hakkında bilgi veren belgeler tespit edildikten sonra objektif bir şekilde yorumlanarak araştırmaya aktarılmıştır. Araştırmada Urfa sancağının sınırları içinde yer alan Birecik, Suruç, Rumkale ve Harran kazalarıyla bu kazalara bağlı nahiyelerin idari, demografik, kültürel, sosyal ve dini yapısı hakkında önemli bilgilere yer verilmektedir. Araştırmada, sosyal bilimler alanında sıklıkla başvurulan nitel araştırma yöntemi çerçevesinde tarihsel araştırma yöntemi, doküman-içerik analizi tekniği ve örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Literatürde Urfa sancağının idari yapısı hakkında bazı tez ve araştırmaların yapılmış olduğu görülse de bu araştırmalarda önemli bazı arşiv belgelerinin kullanılmadığı tespit edilmiştir. Araştırmada başvurulan bu arşiv belgelerinin alana katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

The main purpose of this research is to obtain information about the administrative structure and population of the Sanjak of Urfa in the light of archival documents, Aleppo provincial salnamas/annual and research-study works. For this purpose, Aleppo province salnamas/annual of different dates, documents in the Ottoman Archives of the Presidency of the Republic of Turkey were analyzed and the documents providing information about the administrative structure and population of Urfa sanjak were identified, interpreted objectively, and transferred to the research. In the study, important information about the administrative, demographic, cultural, social, and religious structure of Birecik, Suruç, Rumkale, Harran, and their sub-districts within the borders of Urfa sanjak is provided. In the research, historical research methods, document-content analysis techniques, and sampling methods were used within the framework of the qualitative research method frequently used in social sciences. Although it is seen in the literature that some theses and studies have been conducted on the administrative structure of the Sanjak of Urfa, it has been determined that some important archival documents have not been used in these studies. It is thought that these archive documents used in the research will contribute to the field.