TÜRKÇE DİVANI’NDA FUZÛLÎ’NİN SÖZ TELAKKİSİ

Bir düşünceyi, konuyu yazılı ve şifahi olarak açıklamaya yarayan kelime dizisi olan söz, Klasik Türk şiirinde hem sanat yapmada hem de şairin şiir gücünü, kabiliyetini göstermede çokça istifade edilen bir kavram ve unsur olarak öne çıkmaktadır. Nitekim şairler, kelime ve ses tekrarlarıyla oluşturulan sözle ilgili edebî sanatlara başvurdukları gibi, şiirleri karşılığında söz tabirini kullanmakta ve sanatkârlıklarını bununla ortaya koymaktadırlar. Dolayısıyla bu çalışmada; 16. yüzyıl Klasik Türk şiirinin usta şairlerinden biri olan Fuzûlî’nin, kendi sözünü Türkçe Divanı’nda geçen şiirlerde nasıl kullandığı üzerinde durulmuştur. Şairin, şiiri yerine kullandığı sözünü; söz ve müteradifi olan kelimelerle nasıl ifade ettiği, sözünün benzetildiği unsurların divanda ele alınışı, sözünün ve şiirinin övgüsü bu çalışmada değinilen hususlardandır. 

In Classical (Old) Turkish poetry, discourse which is a serie of words used for telling a thought or anissue in a written and oral way shows itself as a concept and element that is often utilized to produceart and to signify the writer’s power and talent in poetry. Hence, the poets employ literary arts related to discourse, which are formed with the repetition of words and vocals, and they use discourse as the equivalent of their poetry revealing their art through this. In this context, this study focuses on how one of the most important masters of the 16th century Classical Turkish poetry, Fuzuli employs his discourse in his poems in Turkish Divan. The study deals with how the poet expresses his discourse, which he uses instead of his poetry through discourse and synonyms, how he treats the elements that he compares to in his discourse, and the praise of his discourse and poetry.